Кәсіпкер үшін ең қауіпті сәттердің бірі — банктегі есепшоттың кенеттен «қатып қалуы». Ақша бар, бірақ төлем жасау мүмкін емес. Жалақы, жеткізушілер, салық, күнделікті операциялар — бәрі бір сәтте тоқтап қалады. Осындай жағдайлардың алдын алу және бизнесті құқықтық тұрғыдан сауаттандыру мақсатында Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлер палатасы «Заңгер кеңестері» атты ақпараттық жобасын жалғастырып келеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жобаның кезекті шығарылымы кәсіпкерлер үшін ең өзекті тақырыптардың біріне — банктік есепшоттардың бұғатталуы мен салық органдары тарапынан шығыс операцияларының тоқтатылуына арналды. Бұл мәселе бойынша ШҚО Кәсіпкерлер палатасының Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және әкімшілік кедергілерді төмендету бөлімінің сарапшысы Мадияр Масабалинов нақты әрі түсінікті түсіндірме берді.
Салық органдары есепшотты қашан бұғаттай алады
Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес, салық органдары белгілі бір жағдайларда кәсіпкердің банктік есепшоттары мен кассасы бойынша шығыс операцияларын тоқтатуға құқылы. Бұл шара кездейсоқ немесе ескертусіз қолданылмайды, алайда себептері аз емес.
Бұғаттауға негіз болатын негізгі жағдайлар мыналар:
- салықтық есептіліктің белгіленген мерзімде тапсырылмауы;
- қосылған құн салығы (ҚҚС) бойынша есепке қою туралы өтініштің болмауы;
- 6 АЕК-тен асатын салықтық берешек;
- салық органы қызметкерлерін тексеруге жібермеу;
- заңды мекенжайда кәсіпкердің болмауына байланысты салық хабарламаларының кері қайтарылуы;
- салық органының талаптарын орындамау;
- камералдық бақылау нәтижесінде анықталған бұзушылықтарды жоймау.
Яғни есепшоттың бұғатталуы — көбіне талаптарды елемеу немесе ұзақ уақыт бойы әрекетсіз қалудың салдары.
Бұғаттау қалай жүзеге асады
Мадияр Масабалиновтың айтуынша, шығыс операцияларын тоқтату кезең-кезеңімен іске асады. Алдымен салық органы кәсіпкерге хабарлама жолдайды. Онда берешекті өтеу немесе анықталған бұзушылықтарды жою талабы көрсетіледі. Егер бұл талаптар орындалмаса, келесі кезеңде есепшот пен кассаны бұғаттау туралы шешім қабылданады.
Бұл ретте шешім қабылдау мерзімі кәсіпкердің тәуекел деңгейіне тікелей байланысты:
- жоғары тәуекел деңгейі кезінде — бұғаттау 1 жұмыс күні ішінде қолданылуы мүмкін;
- орташа тәуекел деңгейі кезінде — 10 жұмыс күнінен кейін.
Есепшот қанша уақытта ашылады
Жақсы жаңалық та бар. Егер кәсіпкер берешекті толық өтесе немесе бұғаттауға себеп болған жағдайларды жойса, шектеу келесі жұмыс күнінен кешіктірілмей алынады.
Сарапшының айтуынша, бүгінде бұл процесс толықтай автоматтандырылған. Барлық тиісті өкімдер ИНИС ақпараттық жүйесі арқылы қалыптастырылады. Бұл есепшоттардың жұмысын қалпына келтіру уақытын айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.
Кімдерге бұл шара қолданылмайды
Маңызды жайттардың бірі — шығыс операцияларын тоқтату тек жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғаларға қатысты қолданылады. Жеке тұлғалардың есепшоттары бұл шараға жатпайды.
Бұғаттаудан қалай сақтануға болады
ШҚО Кәсіпкерлер палатасы кәсіпкерлерге бірнеше қарапайым, бірақ аса маңызды кеңес береді:
- салықтық есептілікті уақтылы тапсыру;
- салық органдарынан келетін хабарламаларды үнемі бақылау;
- салықтық берешектің пайда болуына жол бермей, оны дер кезінде өтеу.
«Заңгер кеңестері» жобасы алдағы уақытта да бизнесті толғандыратын өзекті құқықтық мәселелерді түсіндіріп, кәсіпкерлерге заң талаптарын дұрыс түсінуге көмектесуді жалғастырады. Себебі бір ғана қателік бүкіл бизнестің жұмысын тоқтатуы мүмкін, ал дер кезінде алынған ақпарат мұндай тәуекелдің алдын алуға мүмкіндік береді.
