Қазақстан инвестициялар тарту саясатын түбегейлі жаңартып жатыр. Ел бұрынғыдай инвесторды күтіп отырмайды — керісінше, оны өзі іздеп, тартып, жоба іске асқанға дейін және одан кейін де сүйемелдеуге көшті.
Мұндай тәсіл проактивті инвестициялық модель деп аталады және ол қазірдің өзінде нақты нәтиже беріп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
IMD рейтингі: Қазақстанның позициясы жақсарды
2025 жылы Қазақстан IMD әлемдік инвестициялық бәсекеге қабілеттілік рейтингінде бір сатыға көтеріліп, 69 елдің ішінде 34-орынға шықты. Бұл туралы Арнайы инвестициялық кеңесте Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.
Айта кету керек, бұл рейтингте Қазақстан Жапония, Кувейт және Португалия сияқты елдерден озып тұр. Ал геосаяси тұрақсыздық пен жаһандық инвестициялық белсенділіктің төмендеуіне қарамастан, елдің позициясы нығайып келеді.
Халықаралық сенім сақталды
Қазақстанның инвестициялық беделін Moody’s, Standard & Poor’s және Fitch сияқты жетекші рейтинг агенттіктері де тұрақты түрде растауда. Бұл — шетелдік инвесторлар үшін ең маңызды сигналдардың бірі.
Инвестиция тартудың үш деңгейлі жүйесі қалай жұмыс істейді?
Бүгінде Қазақстанда инвестиция тартудың үш деңгейлі жүйесі қалыптасқан:
- Сыртқы деңгей – шетелдегі мекемелер мен өкілдіктер
- Орталық деңгей – орталық мемлекеттік органдар
- Аймақтық деңгей – жергілікті атқарушы органдар
Сонымен қатар, инвесторлар үшін Fast Track («жасыл дәліз») тетігі, «прокурорлық сүзгі», өңірлік инвестициялық штабтар іске қосылған. Қазір «Инвесторлардың күрделі мәселелері мен шағымдарының бірыңғай тізілімі» жасалып жатыр.
Тек 2025 жылдың өзінде 30 инвестициялық келісімге қол қойылған.
Бизнесті қолдау: қаржы, салық, кепілдік
Мемлекет инвестиция тартумен қатар бизнесті қолдау шараларын да кеңейтуде. Атап айтқанда:
- «Өрлеу» және «Іскер аймақ» жеңілдетілген қаржыландыру бағдарламалары
- АӨК үшін салықтық жеңілдіктер мен субсидиялар
- «Даму» қорының кепілдік құралдары
Бұл әсіресе шағын және орта бизнеске ірі жобаларға қатысуға мүмкіндік беріп отыр.
2030 жылға дейінгі жаңа инвестициялық саясат
Инвестициялық ахуалды одан әрі жақсарту үшін Инвестициялық саясаттың 2030 жылға дейінгі тұжырымдамасы жаңартылды. Ондағы басты басымдықтар:
- Шетелде инвестициялық өкілдіктер ашу
- Kazakhstan Investment House – инвесторларға арналған бірыңғай ақпараттық орталық
- Инвесторлардың құқықтарын қорғауды күшейту
- Қосылған құны жоғары жобаларға басымдық беру
Мемлекет енді тек шикізатқа емес, терең өңдеу мен шикізаттық емес экспортқа бағытталған кластерлерді дамытуға күш салмақ.
«Kazakh Invest» және жаңа проактивті модель
Бұл жұмыста негізгі рөлді Kazakh Invest атқаруда. Ұлттық компания мен Сыртқы істер министрлігі бірлесіп, шетелдік инвесторлармен жұмысты жүйелі түрде күшейтіп жатыр.
Жаңа модельдің басты ерекшелігі — инвестициялық процестің барлық кезеңі бір орталықтан үйлестіріледі:
- инвесторды нысаналы түрде іздеу
- жобаны іске қосуға дейінгі сүйемелдеу
- инвестициядан кейінгі қолдау
Бұл — дамыған елдер қолданатын үздік халықаралық тәжірибе.
Нәтиже бар ма? Бар
Проактивті тәсілдің арқасында Қазақстанға миллиардтаған долларлық ірі жобалар тартылды. Қазір басым салалар айқындалып, шетелдік өкілдіктер желісі кеңейіп, task force жұмыс топтары мен инвестициялық жобаларды бақылаудың цифрлық құралдары енгізілуде.
Бұл қадамдар инвестициялық саясаттың ашықтығын арттырып, Қазақстанның жаһандық инвестициялық ортадағы орнын күшейтуге бағытталған.
