Қазақстанда банк қызметін күнделікті пайдаланатындар үшін көзге бірден түсе қоймайтын, бірақ маңызы өте жоғары өзгерістер дайындалып жатыр. Ұлттық Банк төлемдер мен ақша аударымдарына қатысты қаулыларға түзетулер енгізуді көздейтін жаңа жобаны жариялады. Құжаттың атауы ресми әрі күрделі көрінгенімен, оның мазмұны қарапайым азаматтан бастап қаржы нарығының ойыншыларына дейін тікелей әсер етеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Неге бұл жоба дәл қазір қажет болды
Соңғы жылдары Қазақстанның қаржы заңнамасы едәуір жаңарды. Банктер туралы заң өзгерді, қаржы нарығын реттеу, байланыс және банкроттыққа қатысты нормалар қайта қаралды. Бұл өзгерістер төлемдер мен төлем жүйелерін реттейтін ережелерге де ықпал етпей қоймады.
Сондықтан Ұлттық Банк қолданыстағы қаулыларды жаңартылған заңнамамен сәйкестендіруді мақсат етіп отыр. Яғни мәселе жаңа талап ойлап табуда емес, қаржы жүйесінде пайда болған жаңа шынайылыққа ережелерді бейімдеуде.
Биометриялық аутентификация: не нақтылайды
Жобадағы ең маңызды тұстардың бірі - банктік шот ашу кезіндегі биометриялық аутентификация тәртібі. Қазір көп адам банкке бармай-ақ, онлайн түрде шот ашуға үйреніп қалды. Ал мұндай жағдайда клиенттің кім екенін дәл анықтау шешуші мәнге ие.
Қаулы жобасы банктердің клиентті биометриялық деректер арқылы сәйкестендіру тәртібін нақтылап береді. Бұл процесс Сәйкестендіру деректерімен алмасу орталығы арқылы жүзеге асады. Нәтижесінде:
- алаяқтық тәуекелдері азаяды
- клиенттердің дербес деректері жақсырақ қорғалады
- барлық банктер үшін ортақ, түсінікті стандарт қалыптасады
Қарапайым тілмен айтқанда, онлайн шот ашу бұрынғыдан да қауіпсіз әрі сенімді болмақ.
Исламдық банк операциялары: бөлек есепке алу не үшін керек
Жобада тағы бір маңызды бағыт бар - исламдық банк операциялары бойынша бөлек есепке алу. Исламдық қаржы өнімдері дәстүрлі банкингтен принциптік тұрғыда ерекшеленеді. Сондықтан оларды жалпы операциялармен араластырып есепке алу заң тұрғысынан да, қаржылық ашықтық тұрғысынан да дұрыс емес.
Ұлттық Банк ұсынып отырған өзгерістер исламдық банк операцияларын жеке есепке алу талабын нақтылап, оны банктер туралы заң нормаларымен толық үйлестіреді. Бұл:
- исламдық қаржы секторындағы ашықтықты арттырады
- банктер үшін регуляторлық тәуекелдерді төмендетеді
- клиенттер мен инвесторлар үшін сенімділікті күшейтеді
Қазақстанда исламдық банкинг біртіндеп дамып келе жатқанын ескерсек, бұл өзгерістер саланың жүйелі қалыптасуына ықпал етпек.
Клиенттер үшін бұл нені білдіреді
Қаулы жобасы қарапайым адамға бірден байқалмауы мүмкін. Алайда оның әсері күнделікті қаржы операцияларында сезіледі. Банктер цифрлық сервистерді ұсынғанда қауіпсіздік талаптарын күшейтеді, ал клиенттер өз деректерінің қорғалуына көбірек сенім арта алады.
Бұл өзгерістер Ұлттық Банктің тек технологиялық трендтерді бақылап қана қоймай, оларды заңнамалық негізде реттеуге ұмтылып отырғанын көрсетеді. Онлайн төлемдер мен қашықтан қызмет көрсету дәуірінде бұл аса маңызды.
Неліктен бұл тақырыпты назардан тыс қалдырмау керек
Қаржы жүйесіндегі тұрақтылық көбіне осындай «көрінбейтін» өзгерістерден құралады. Олар дағдарыс кезінде емес, дәл қазір - бәрі қалыпты жұмыс істеп тұрған шақта енгізіледі. Биометрия, есепке алу тәртібі, цифрлық сәйкестендіру - мұның бәрі ертеңгі сенімді банк жүйесінің іргетасы.
Сондықтан бұл жоба - тек банктерге арналған техникалық құжат емес, Қазақстанның қаржы инфрақұрылымының қалай дамып келе жатқанын көрсететін маңызды сигнал.
