Алматыда киберполиция алаяқтардың айласын әшкерелеп, 20 миллион теңгені аман алып қалды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қала тұрғыны соңғы сәтке дейін өзін «заңды әрекет жасап жатырмын» деп ойлаған. Алаяқтар мемлекеттік органдардың жұмысын дәлме-дәл көшіріп, көпсатылы психологиялық қысым көрсеткен.
Алматыда киберполиция қызметкерлері алаяқтардың күрделі схемасының жолын кесіп, қала тұрғынына тиесілі 20 миллион теңгеден астам қаражатты толықтай қайтарып берді. Ер адам ақшасын чемоданға салып, курьерге өз қолымен табыстағанымен, бұл сәтте қылмыстың құрбанына айналғанын мүлде түсінбеген.
«Медицина, eGov, полиция» – бір сценарий, бір мақсат
Алаяқтар жәбірленушімен кезең-кезеңімен байланысқа шығып, өздерін медициналық мекеме қызметкері, электрондық үкімет порталының өкілі, кейін құқық қорғау органдарының қызметкері ретінде таныстырған.
Олардың басты мақсаты – адамды үрейге салу.
«Сіздің деректеріңізге қауіп төніп тұр»,
«Ақшаңызды біреу иемденгелі жатыр»,
«Қаражатыңызды қорғау үшін шұғыл әрекет қажет» деген сөздер арқылы олар ер адамды толық бақылауға алған.
Жәбірленуші өзін алаяқтардың емес, керісінше, мемлекеттік органдардың нұсқауын орындап жатырмын деп ойлаған. Сол себепті ол банкке барып, 20 миллион теңгеден астам ақшаны қолма-қол шешіп алып, курьерге табыстаған.
Киберполиция дер кезінде әрекет етті
Жедел-іздестіру шаралары барысында Алматы қаласы полиция департаментінің киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасы ақшаны беру бағытын нақты анықтап, курьерді қолға түсірді.
Тексеру кезінде ішінде ірі көлемдегі қаражат бар чемодан тәркіленіп, ақша толық сақталған күйде табылды. Кейін барлық қаражат заңды иесіне қайтарылды.
Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының бастығы Әнес Қалдыбаевтың айтуынша, алаяқтар мемлекеттік және құқық қорғау органдарының жұмысын толықтай имитациялайтын, күрделі әрі көпдеңгейлі схема қолданған.
«Жәбірленуші соңғы сәтке дейін өзін алаяқтардың құрбаны екенін түсінбеген. Қызметкерлеріміздің жедел әрекет етуінің арқасында қаражат дер кезінде қолға түсіп, иесіне қайтарылды», – деді ол.
Полиция ескертеді: мұндай талап – 100% алаяқтық
ІІО қызметкерлері маңызды бір жайтты тағы да еске салды:
ешбір мемлекеттік орган немесе полиция қызметкері азаматтардан:
- ақша аударуды,
- SMS-кодтарды айтуды,
- қолма-қол қаражатты үшінші тұлға арқылы беруді
ешқашан талап етпейді.
Бұл – алаяқтардың ең кең таралған айласы.
«Барлығы өте сенімді көрінді…»
Жәбірленушінің өзі бұл жағдайдың қалай болғанын әлі де түсінбей отырғанын айтады:
«Маған бәрі шынайы көрінді. Ақшаны чемоданға салып беріп жібердім. Кейін киберполиция келіп, бәрін түсіндіріп, қаражатымды толық қайтарып берді. Оқиғаның осылай аяқталғанына қатты таңғалдым. Полицейлерге алғысым шексіз», – деді ол.
Не істеу керек?
Мамандардың айтуынша, мұндай жағдайда:
- асығыс шешім қабылдамау,
- телефон арқылы келген «шұғыл» талаптарға сенбеу,
- жақындарыңызбен немесе полициямен бірден кеңесу
өте маңызды.
Кибералаяқтар тек технологиямен емес, психологиямен жұмыс істейді. Сондықтан ең басты қорғаныс – сабыр мен ақпараттану.
