Алматыда өткен жабық форматтағы MOST Finance Day инвесторлар кездесуінде шағын және орта бизнесті (ШОБ) қаржыландырудың жаңа цифрлық моделі ұсынылды. Іс-шараға инвесторлар, кәсіпкерлер және қаржы нарығының сарапшылары қатысты. Талқылаудың басты тақырыбы - Қазақстандағы ШОБ-ты несиелеу жүйесінің болашағы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу барысында MOST Finance компаниясы таныстырылды. Бұл - необанк форматында жұмыс істейтін микрофинанс ұйымы, яғни толық цифрлық сервис. Компания шағын және орта бизнеске, әсіресе IT-кәсіпкерлерге бағытталған. Дәстүрлі банктер көбіне дәл осы санаттағы кәсіпкерлерге несие беруден бас тартады.
Өтінімдердің 53%-ы кері қайтарылады
MOST Holding басшысы және MOST Finance-тің тең инвесторы Павел Коктышевтің айтуынша, Қазақстандағы ШОБ-ты қаржыландырудың дәстүрлі тәсілдері нарықтың қазіргі шындығына сай емес.
Компания жүргізген зерттеуге сәйкес, 2025 жылы банктер мен микрофинанс ұйымдарына 3,4 млн несие өтінімі берілген. Оның 53%-ы кері қайтарылған. Негізгі себеп - жеткілікті кепілдің болмауы.
MOST Finance бағалауынша, кәсіпкерлердің шамамен 42%-ы бизнеске дәстүрлі көзқарас салдарынан қаржыландыру ала алмай отыр, себебі банктер көбіне кепілдік мүлікке басымдық береді.
Бұл - өміршең жобалардың қаржылық қолдаусыз қалып жатқанын білдіреді.
Несие - бірнеше минутта, кепілсіз
Компанияның тең құрылтайшысы және CEO-сы Мират Ахметсадықов MOST Finance стратегиясын және технологиялық моделін таныстырды.
«Қаржыландыру әрқашан шағын және орта бизнес үшін ауыр мәселе болды, әсіресе IT-секторда, себебі онда дәстүрлі кепілдік активтері жоқ. Біздің ендірілген қаржыландыру технологияларымыз бизнесті 100-ден астам параметр бойынша анонимді түрде талдауға мүмкіндік береді және 3 айдан 9 айға дейінгі мерзімге несиені онлайн форматта бірнеше минут ішінде, бюрократиясыз және кепілсіз береді», - деді Мират Ахметсадықов.
Модельдің негізінде - деректерді талдау, цифрлық скоринг және платформалық шешімдер жатыр. Бұл филиалдық желіге шығын жұмсамай, операциялық тиімділікті арттыруға мүмкіндік береді.
MOST Finance 2025 жылы құрылған. Алғашқы жылдың өзінде компания толық онлайн форматта 2,5 млрд теңгеге мыңнан астам қарыз берген. Қарыз алушылардың 85%-ы қайта жүгінген.
Қаржы нарығына жаңа бағыт
Кездесудің арнайы қонағы - MOST Holding және MOST Finance-тің негізгі инвесторларының бірі, кәсіпкер Еркін Татишев болды. Ол ұзақмерзімді қаржылық модельдер мен тұрақты өсім туралы өз көзқарасын бөлісті.
Оның айтуынша, Қазақстандағы дәстүрлі қаржы институттарына жаңа бағыт пен бәсекелестік қажет. Көптеген клиенттер күрделі процестер мен ауыр құрылымдар үшін артық төлеуге дайын емес. Нарық икемді және технологиялық шешімдерге қарай бет бұруда.
24,5% купон және KASE-дегі жоспар
2025 жылдың шілде айында MOST Finance 1,2 млрд теңгеге жуық сомада облигацияларды жабық орналастыруды жүзеге асырды. Купондық мөлшерлеме - жылдық 24,5%.
2026 жылдың ақпанында 2,5 млрд теңге көлемінде облигацияларды жария орналастыру жоспарланып отыр. Купон ай сайын төленеді.
Орналастыру алдында, 13 ақпанда KASE алаңында эмитент күні өтеді. MOST Finance Alatau City Invest инвестициялық компаниясымен бірге инвесторларға бизнес-модельді, қаржылық нәтижелерді және тәуекелдерді басқару стратегиясын таныстырады.
Лицензия және реттеу
MOST Finance 2025 жылы құрылған. Микрофинанстық қызметті жүзеге асыруға арналған № 02.25.0012.М лицензия 2025 жылғы 10 қыркүйекте Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі тарапынан берілген.
Цифрлық қаржыландыру - ШОБ сұранысына жауап
Бүгінде несие өтінімдерінің жартысынан көбі кері қайтарылатын жағдайда, нарық баламалы бағалау модельдерін қажет етеді. MOST Finance ұсынған шешім - жылдамдық, цифрландыру және артық бюрократиядан бас тарту.
MOST Finance Day көрсеткендей, инвесторлар жаңа қаржылық модельдерге қызығушылық танытып отыр. Ал шағын және орта бизнеске нақты жұмыс істейтін, қолжетімді қаржыландыру қажет.
