Rixos Burabay-де өтіп жатқан Dala.Camp Forum 2026-ның бірінші күні жай ғана пікірталаспен шектелген жоқ. Форум аясында мал шаруашылығының болашағына тікелей әсер ететін 5 стратегиялық құжатқа қол қойылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл келісімдер етті мал шаруашылығын дамытуға, инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге және салалық инфрақұрылымды күшейтуге бағытталған. Ең бастысы - олар нарықты стихиялық модельден болжамды әрі жүйелі форматқа көшірудің нақты қадамдарына айналды.
Арқалықтағы модельдік репродуктор - генетикаға жасалған ставка
Маңызды құжаттардың бірі - «Арқалықтағы модельдік репродуктор» жобасын іске асыру туралы келісім. Оған «Zengi Group» ЖШС, «Prime Beef» ЖШС, сондай-ақ KazMeat Group, «Әлихан-Агро» және «Қызмет-2» инвесторлары қол қойды.
Жоба асыл тұқымды базаны күшейтуге және ірі қара мал сапасын арттыруға бағытталған. Бұл жай ғана бір ферма емес - өңірлерде тиімді өндірістік модельдерді масштабтауға арналған тәжірибелік алаң.
Сарапшылардың айтуынша, саланың сапалы өсімі генетикадан басталады. Ал мұндай жобалар ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттіліктің негізін қалайды.
Оффтейк-келісімшарттар - фермер үшін кепілдендірілген нарық
Келісімдердің тағы бір блогы мал сатып алуға арналған оффтейк-келісімшарттарға қатысты. Оған Turan қазақстандық мал өсірушілер қауымдастығы, «Kazbeef Ltd» ЖШС, «Терра компаниялар тобы» ЖШС және «Қайып-Ата» ЖШС қатысты.
Бұл құжаттар:
- нарықтың болжамдылығын арттыруға
- фермерлер үшін баға тәуекелдерін азайтуға
- өндірушілер мен өңдеушілер арасында тұрақты жеткізу тізбегін қалыптастыруға
бағытталған.
Сонымен қатар тараптар Turan Standard Pool платформасы шеңберінде тірі мал нарығының шоғырландырылған моделін қалыптастыруға, бірыңғай стандарттарды енгізуге және жеткізілімдерді үйлестіруге ниет білдірді.
Бұл қадам саладағы бейберекет келісімдердің орнына жүйелі кооперация орнатуға бағытталған.
Ғылым мен білім - саланың ұзақ мерзімді іргетасы
Форум аясында Turan қауымдастығы мен «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» КЕАҚ арасында ғылыми-білім беру жобаларын бірлесіп іске асыру туралы меморандумға қол қойылды.
Құжат қолданбалы ғылымды дамытуға, кадрлар даярлауға және мал шаруашылығында заманауи басқару шешімдерін енгізуге бағытталған.
Бұл - мал шаруашылығы тек дәстүрлі сала емес, технология мен білімге сүйенетін жүйе екенін көрсететін белгі.
Салалық бірлестіктердің бірігуі
Сонымен қатар Turan қауымдастығы мен Қазақстанның ет өңдеу кәсіпорындары қауымдастығы арасында, сондай-ақ Turan мен Қазақстан мал өсірушілер одағы арасында ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойылды.
Бұл құжаттар ірі ойыншылардың ортақ стратегиямен жұмыс істеуге дайын екенін көрсетті.
Қорытындыға түсініктеме берген Turan Қазақстандық мал өсірушілер қауымдастығының басқарма төрағасы және Dala.Camp қауымдастығының негізін қалаушы Жәнібек Кенжебаев:
«Біз үшін форумның талқылаулармен ғана шектелмеуі өте маңызды. Бүгін қол қойылған келісімдер – бұл фермерлер, қайта өңдеушілер және инвесторлар біртұтас логикада жұмыс істейтін болжамды және түсінікті нарықты қалыптастыруға бағытталған қадам».
Неге бұл маңызды
Форумдағы негізгі талқылау - мал шаруашылығын фрагменттелген нарықтан экономикалық тұрғыдан тұрақты модельге көшіру.
Қатысушылардың пікірінше, экспортты дамыту және саланың бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін:
- тұрақты өткізу тізбегі
- оффтейк-келісімшарттар
- ашық әрі түсінікті ережелер
- ұзақ мерзімді серіктестік
қажет.
Мал шаруашылығы инвестициялық секторға айналуы үшін ашықтық пен нақты қағидалар керек. Бұл тек шаруашылықтарды кеңейту емес - жобалардың сапасын арттыру, тәуекелдерді басқару және қаржы институттарымен жүйелі жұмыс жүргізу.
Фермер - орталық фигура
Форумда ерекше атап өтілген мәселе - фермердің рөлі. Шаруа қожалықтары деңгейінде тұрақты табыс болмаса, экспорт туралы да, өңдеу туралы да айту мүмкін емес.
Сондықтан Dala.Camp практикалық механизмдерге басымдық береді - өндірісті жоспарлау, белгісіздікті азайту және нарықтың түсінікті логикасын қалыптастыру.
Dala.Camp Forum ұйымдастырушылары оны бір реттік іс-шара емес, салалық күн тәртібін қалыптастыратын тұрақты алаң ретінде қарастырады. Мұнда талқылаулар нақты келісімдерге, бірлескен жобаларға және ұзақ мерзімді шешімдерге ұласады.
Форумда айтылғандай, ірі ойыншылардың іс-әрекеті синхрондалмайынша, күшті әрі бәсекеге қабілетті нарық қалыптаспайды.
Ал бүгінгі 5 стратегиялық құжат - сол синхронизацияның алғашқы нақты қадамдары.
