Салық бақылауы – Қазақстан Республикасының салық заңнамасы мен нормаларының орындалуын қадағалау органы болып табылады. Бұл бақылау түрі салық органдарының салықтық тексерулер жүргізу арқылы жүзеге асырылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Салықтық тексерудің түрлері мен тәртібі
Салықтық тексерулер бірнеше формада жүргізілуі мүмкін: кешенді, тақырыптық, қарсы салықтық тексеру және хронометраждық зерттеп-қарау. Тексеру тағайындалуының негізгі жағдайлары:
- Салық төлеушінің салық кодексіне сәйкес өтініш немесе талап беруі;
- Қылмыстық-процестік кодексте көзделген негіздердің болуы;
- Салық органының салықтық тексеруді жүргізу туралы шешім қабылдауы.
Салықтық тексеру нұсқама негізінде жүргізіледі.
2025 жылғы тексерулердің нәтижелері
2025 жылы Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің Аудит басқармасы 181 салықтық тексеру жүргізді. Оның ішінде:
- 56 кешенді тексеру
- 49 тақырыптық тексеру
- 76 қарсы тексеру
- 42 салықтық тексеру актісі
Тексерулер нәтижесінде бюджетке 1,8 млрд теңге қосымша салықтар мен өсімпұлдар есептелді. 75 субъект әкімшілік жауапкершілікке тартылып, айыппұл сомасы 190 млн теңгені құрады.
2026 жылы енгізілген негізгі өзгерістер
2026 жылдан бастап Қазақстандағы салықтық тексерулер бойынша бірқатар маңызды өзгерістер енгізілді:
- Тексерулерді бөлу: жоспарлы және жоспардан тыс тексерулердің айырмашылығы жойылады.
- Талап қою мерзімі: салықтық тексеру аяқталғанға дейін талап қою мерзімі ұзартылады.
- Нұсқамаға шағымдану: нұсқамаға шағымдану кезінде тексеруді тоқтату мүмкін болмайды.
- Нұсқама тапсырылуы: салық төлеушіге нұсқама үш жұмыс күні ішінде тапсырылуы тиіс.
- ШОБ үшін өзгерістер: ШОБ субъектілері үшін құжаттарды ұсыну талаптарының саны екі реттен аспайды, ал орындау мерзімі 30-дан 10 жұмыс күніне дейін қысқартылады.
- Онлайн-формат: салық төлеушілермен өзара іс-қимыл негізінен онлайн-форматта жүргізіледі.
Салық жүктемесі жоғары болса, тексеруден босату
Егер салық төлеушінің салық жүктемесінің коэффициенті қызмет түрі мен аймақ бойынша жоғары шектен 90%-дан асса, салықтық тексерулер тағайындалмайды. Бұл өзгеріс бизнес үшін үлкен жеңілдік береді.
Жаңартулардың маңызы
Қабылданған өзгерістер әкімшілік жүктемені азайтуға, ашықтықты арттыруға және бизнес пен мемлекет арасындағы әріптестік қатынастарды қалыптастыруға бағытталған. Бұл салық төлеушілер үшін жеңілдетілген әрі тиімді салықтық бақылау жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
