Қазақстанда алаяқтардың жаңа тәсілдері тіркелді. Қаржылық мониторинг агенттігі азаматтарды сақ болуға шақырып, дипфейк видеолар мен жалған сайттар арқылы жасалатын алаяқтық схемалар туралы ескертті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Агенттіктің мәліметінше, қылмыскерлер ресми тұлғалардың бейнесін қолдан жасап, сенімділік тудыратын жалған ақпарат таратып жатыр.
Дипфейк арқылы алдау қалай жүреді
Алаяқтар агенттік өкілінің бейнесін пайдаланып, «инвестордың табысты оқиғасын» көрсететін видеолар таратады.
Сценарий келесідей:
- бастапқыда инвестиция салғаннан кейін табыс өсіп жатқандай көрсетіледі
- кейін қаражатты шығару үшін комиссия, салық немесе «тексеру» төлеу сұралады
- бірнеше төлем жасалғаннан кейін де ақшаға қол жеткізу мүмкін болмайды
Осылайша азаматтар кезең-кезеңімен алданады.
Жалған «көмек»: тағы бір тұзақ
Алаяқтар бұғатталған қаражатты қайтаруға көмектесетінін айтып, тағы бір схема ұсынады.
- пайдаланушыға «Толығырақ» батырмасы ұсынылады
- ол «халық заңгері» атты чатқа апарады
- онда жалған хат алмасулар көрсетіледі
Бұл сенімді арттыру үшін жасалған арнайы тәсіл.
Жалған сайттар мен сауалнамалар
Сонымен қатар алаяқтар агенттік атынан жалған сайттар ашып, «ақшаны қайтару» қызметін ұсынады.
Сайттағы әрекеттер:
- пайдаланушыдан сауалнама толтыру сұралады
- мысалы, «ақшаңызды қашан жоғалттыңыз?» деген сұрақ қойылады
- кейін жеке деректер енгізу талап етіледі
- аты-жөні
- телефон нөмірі
- электрондық пошта
Соңында «қайтару процесін бастау» батырмасын басу ұсынылады.
Бұл не үшін жасалады
Мұндай схемалардың негізгі мақсаты:
- жеке деректерді жинау
- азаматтардың ақшасын иемдену
- адамдарды қайта-қайта алдау
Агенттік мұндай сайттар мен формалардың барлығы алаяқтық екенін ескертеді.
Қалай қорғануға болады
Мамандар бірнеше қарапайым ережені ұстануға кеңес береді:
- күмәнді сілтемелерге өтпеу
- жеке деректерді бөгде сайттарға енгізбеу
- ресми емес чаттар мен «көмекшілерге» сенбеу
- ақпаратты тек ресми дереккөздерден тексеру
Қажет болған жағдайда азаматтарға:
- Қаржылық мониторинг агенттігі
- тұрғылықты жердегі экономикалық тергеп-тексеру департаментіне
жүгіну ұсынылады.
Неге бұл маңызды
Цифрлық алаяқтық жыл сайын күрделеніп келеді.
Дипфейк технологиясы арқылы:
- жалған ақпарат шынайы көрінеді
- адамдарды алдау оңайлайды
- қаржылық шығын қаупі артады
Сондықтан ақпараттық қауіпсіздік – әр азамат үшін маңызды дағдыға айналып отыр.
