Қазақстан әлемдегі көмір қоры ең мол елдердің бірі екені жиі айтылады.
Бірақ бұл тек статистика ғана емес — бұл елдің энергетикалық болашағына тікелей әсер ететін стратегиялық артықшылық, деп хабарлайды DKNews.kz.
Үкіметте өткен соңғы жиында осы мәселе қайтадан күн тәртібіне шықты.
Көмір – өткеннің қалдығы ма, әлде болашақтың ресурсы ма?
Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов көмір энергетикасын дамытуды елдің басты басымдықтарының бірі ретінде атап өтті. Оның айтуынша, Қазақстан көмір қоры бойынша әлемдегі жетекші 10 елдің қатарына кіреді. Бұл – тек мақтаныш емес, дұрыс пайдаланылса, үлкен экономикалық мүмкіндік.
Соңғы жылдары әлемде көмірге деген көзқарас өзгеріп келеді. Бұрын ол экологияға зиянды отын ретінде қарастырылса, бүгінде “таза көмір” технологиялары дамып жатыр. Бұл технологиялар зиянды шығарындыларды 90%-ға дейін азайтуға мүмкіндік береді.
8 ГВт: Қазақстан энергетикасында не өзгереді?
Үкімет қабылдаған ұлттық жоба аясында алдағы 5 жылда:
- жаңа электр станциялары салынады
- 11 қолданыстағы станция жаңғыртылады
- жалпы 8 ГВт қосымша қуат пайда болады
Бұл — Қазақстанның энергия тапшылығын жоюға бағытталған нақты қадам.
Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов бұл жобаның елдің энергетикалық қауіпсіздігін күшейтетінін атап өтті.
Алматыдағы ЖЭО мәселесі: неге маңызды?
Жиында ерекше назар аударылған тақырыптардың бірі — Алматыдағы ЖЭО-2 және ЖЭО-3 жаңғырту жобалары. Бұл нысандар:
- қала экологиясына тікелей әсер етеді
- миллиондаған тұрғынды жылумен және электрмен қамтамасыз етеді
Сондықтан Премьер-министр жобалардың кешігуіне жол бермеуді қатаң тапсырды. Бұл мәселені бақылау Роман Скляр деңгейіне дейін көтерілді.
Көмір химиясы: шикізаттан дайын өнімге дейін
Қазақстан көмірді тек жағумен шектелмей, одан қосылған құны жоғары өнім шығаруға ниетті. Бұл бағыт:
- экономиканы әртараптандырады
- экспортты арттырады
- жаңа жұмыс орындарын ашады
Үкімет 1 шілдеге дейін көмір химиясын дамыту бойынша нақты қолдау шараларын әзірлеуді тапсырды.
Ескі техника – жаңа қауіп
Тағы бір маңызды мәселе — көмір өндірудегі ескірген технологиялар. Қазір көптеген кен орындарында:
- ескі жабдықтар қолданылады
- қауіпсіздік деңгейі төмен
- өндіріс тиімділігі жеткіліксіз
Сондықтан цифрлық технологияларды енгізу және өндірісті жаңғырту – басты міндеттердің бірі.
Әлемдік тренд: көмір әлі де керек пе?
Қызығы, көмірден толық бас тарту әзірге мүмкін болмай отыр. Әсіресе:
- Қытай
- АҚШ
- Үндістан
- Оңтүстік Корея
сияқты елдер көмірді әлі де белсенді пайдаланып келеді. Оның үстіне, цифрлық технологиялар мен дата-орталықтардың дамуы электр энергиясына сұранысты күрт арттырды.
Қорытынды: мүмкіндік пен жауапкершілік
Қазақстан үшін көмір — екіжақты ресурс:
- бір жағынан, бұл арзан әрі қолжетімді энергия көзі
- екінші жағынан, экологиялық тәуекелдер бар
Сондықтан басты сұрақ — көмірді пайдалану емес, оны қалай пайдалану.
Егер “таза көмір” технологиялары, жаңғырту және тиімді басқару қатар жүрсе, Қазақстан бұл саланы экономиканың драйверіне айналдыра алады.
Ал егер баяғы тәсілдермен қала берсе — бұл мүмкіндік жіберіліп кетуі мүмкін.
