2026 жылғы бірінші тоқсан қорытындысы бойынша Қазақстан бюджеттің кірістері бойынша айтарлықтай өсімге қол жеткізді, ал инфляция қарқыны баяулады. Бұл экономикалық тұрақтылық пен салық әкімшілендіруінің тиімділігін көрсетеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бюджет кірістерінің өсуі
Жедел деректерге сәйкес, мемлекеттік бюджеттің кірістері трансферттерді есептемегенде 104,4%-ға орындалды. Жоспарланған 6 176,2 млрд теңге орнына бюджетке 6 444,9 млрд теңге түсті, яғни асыра орындау 268,7 млрд теңгені құрады.
2025 жылғы ұқсас кезеңмен салыстырғанда кіріс 930,6 млрд теңгеге немесе 16,9%-ға өскен. Жоспар асып орындалуы республикалық және жергілікті бюджеттерде байқалды.
Республикалық бюджетке салық түсімдері бойынша жоспарланған 4 085,6 млрд теңгенің орнына 4 159,4 млрд теңге түсті, бұл 101,8%-ға сәйкес келеді. Өткен жылмен салыстырғанда өсім 26,1% (+861,8 млрд теңге).
Негізгі өсім мына салықтар есебінен қамтамасыз етілді:
- ҚҚС – 16% ставка бойынша +24,2%
- Кеден төлемі (КТС) +16,9%
- Пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салық +35,7%
Жергілікті бюджеттердің кірістері 109,3%-ға орындалды: жоспарланған 2 090,6 млрд теңге орнына 2 285,5 млрд теңге түсті. Өткен жылмен салыстырғанда өсім 3,1% (+68,8 млрд теңге).
Салық төлеушілер мен арнайы режимдер
Бірінші тоқсан бойынша өзін-өзі жұмыспен қамтыған жеке тұлғалар үшін арнайы салық режимінде 392 мың адам тіркелді. ҚҚС төлеушілер саны 10 мың субъектке артты. Бұл салықтық базаны кеңейтіп, бюджет кірісін арттыруға ықпал етеді.
Инфляцияның баяулауы
2026 жылдың алғашқы үш айында инфляция қарқыны біртіндеп төмендеді. Наурызда инфляция 0,6%-ға дейін баяулады, ал қаңтар–ақпанда 1,0–1,1% болған. Бұл алтыншы ай қатарынан байқалып отырған тұрақты үрдіс.
2025 жылғы қыркүйектегі ең жоғары мәннен (12,9%) бастап инфляция біртіндеп төмендеп, 2026 жылғы наурызда 11,0%-ға жетті. Ұлттық экономика министрлігінің болжамы бойынша, 2027 жылдың басында инфляция бір мәнді деңгейге шығуы ықтимал.
Қорытынды
2026 жылғы бірінші тоқсанның қорытындысы бойынша:
- Бюджет кірістері жоспардан асып орындалды
- Салықтық түсімдер өсім көрсетті
- Жергілікті бюджеттер кірістерін арттырды
- Инфляция қарқыны баяулады және тұрақты төмендеу үрдісі байқалды
Бұл көрсеткіштер экономикалық тұрақтылыққа және қаржы саясатының тиімді жүзеге асуына куәлік береді.
