Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі азаматтарды мемлекеттік бағдарламалар атын жамылған алаяқтықтың жиілеп бара жатқаны туралы ескертті. Қаскөйлер тұрғын үй алуға, несие рәсімдеуге немесе қарыздарды есептен шығаруға көмектесеміз деп уәде береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мамандар мұндай ұсыныстарға сенбеуге шақырады.
Алаяқтар қандай уәде береді
Көбіне алаяқтар азаматтарды тез шешім ұсынамыз деп сендіруге тырысады.
Олар:
- тұрғын үй алуға көмектесеміз дейді
- кредитті тез мақұлдатамыз деп уәде береді
- мемлекеттік бағдарлама арқылы қарызды жабамыз дейді
- «кезексіз» немесе «жедел рәсімдеу» ұсынамыз деп алдайды
Осыдан кейін алдын ала ақша сұрап, кейін байланысын үзеді.
Қандай тәсілдер қолданылады
Қаскөйлер заманауи байланыс арналарын белсенді пайдаланады.
Ең жиі кездесетін әдістер:
- жалған сайттар жасау
- мессенджерлер арқылы хат жазу
- әлеуметтік желілерде жарнама тарату
- өзін «кеңесші» ретінде таныстырып қоңырау шалу
- жеке деректерді сұрату
Кей жағдайларда олар жоқ заңдар мен ойдан шығарылған бағдарламаларға сілтеме жасайды.
Кімдер жиі құрбан болады
Агенттік мәліметінше, алаяқтар көбіне қаржылық қиындыққа тап болған азаматтарды нысанаға алады.
Тәуекел тобы:
- несие жүктемесі жоғары адамдар
- баспана іздеп жүрген азаматтар
- жедел ақшаға мұқтаж тұрғындар
- егде жастағы адамдар
Сондықтан жақындарға ескерту маңызды.
Өзіңізді қалай қорғауға болады
Мамандар бірнеше қарапайым ережені ұстануға кеңес береді.
Міндетті түрде:
- мемлекеттік бағдарламалар туралы ақпаратты тек ресми ресурстардан тексеріңіз
- eGov.kz және мемлекеттік органдар сайттарын пайдаланыңыз
- верификацияланған ресми аккаунттарға ғана сеніңіз
- ресми келісімшартсыз ақша аудармаңыз
- мессенджер арқылы қызмет ұсынған делдалдарға сенбеңіз
- жеке деректерді бөгде адамдарға бермеңіз
Қандай белгі күмән тудыруы керек
Егер сізге:
- «кезектен тыс көмек»
- «100 пайыз мақұлдау»
- «бір күнде рәсімдеу»
- «қарызды толық жауып береміз»
деген ұсыныстар айтылса, бұл – алаяқтық белгісі болуы мүмкін.
Күдік туса не істеу керек
Егер күмәнді ұсыныс алсаңыз:
- хат алмасуды тоқтатыңыз
- ақша жібермеңіз
- деректеріңізді бермеңіз
- ресми органдарға хабарласыңыз
- құқық қорғау органдарына жүгініңіз
Бұл не үшін маңызды
Мемлекеттік бағдарламалар халықты қолдауға арналған. Ал алаяқтар осы сенімді пайдаланып, азаматтарды алдауға тырысады.
Бұл:
- адамдарды қаржылық шығынға ұшыратады
- жеке деректердің таралуына әкеледі
- қоғамдағы сенімге нұқсан келтіреді
Сондықтан цифрлық сауаттылық пен сақтық бүгінде аса маңызды.
