Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті кәсіпкерлер мен тұтынушыларға бақылау-кассалық машиналар (БКМ) арқылы фискалдық түбіртек беру тәртібін сақтау қажеттігін еске салды. Бұл талап 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген нормаларға сәйкес күшейтілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Чек беру – міндетті талап
Салық заңнамасына сәйкес, әрбір тауар сату, жұмыс орындау немесе қызмет көрсету кезінде сатушы:
- сатып алушыға БКМ фискалдық түбіртегін беруге міндетті
Бұл талап Қазақстан Республикасының Салық кодексінде және Қаржы министрінің №626 бұйрығымен бекітілген ережелерде көрсетілген.
Чек не үшін қажет?
Мамандардың айтуынша, фискалдық түбіртек тек формальды құжат емес, ол тұтынушы құқығын қорғайтын маңызды құрал.
Чектің негізгі функциялары:
- сатып алу фактісін растау
- тауарды қайтару немесе ауыстыру мүмкіндігін қамтамасыз ету
- тұтынушы құқықтарын қорғау
- көлеңкелі айналымды азайту
Департамент ескертуінше, түбіртек бермеу салықтан жалтарудың белгісі болуы мүмкін.
Егер чек берілмесе не істеу керек?
Бақылау органдары нақты алгоритм ұсынады:
- Чекті сол жерде талап ету
- Бас тартқан жағдайда дәлел жинау
- фото немесе видео түсіру
- дүкен атауын, мекенжайын, уақытын жазу
- Шағым жолдау:
- электронды өтініш беру жүйесі арқылы
- арнайы мобильді қосымша арқылы
- немесе салық органына тікелей жүгіну
Жауапкершілік қарастырылған
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 284-бабына сәйкес:
- бірінші бұзушылық үшін – ескерту
- қайталанса – айыппұл
Айыппұл мөлшері:
- шағын бизнес үшін – 20 АЕК
- орта бизнес үшін – 30 АЕК
- ірі бизнес үшін – 40 АЕК
2026 жылдан бастап жаңа талап
Жаңа өзгерістерге сәйкес, БКМ түбіртегінде міндетті түрде:
- тауар немесе қызмет атауы
- Ұлттық тауарлар каталогы (ҰТК) коды
көрсетілуі тиіс.
Бұл талап орындалмаса, БКМ қолдану тәртібін бұзу ретінде қарастырылуы мүмкін.
Бизнеске қойылатын талаптар
Мемлекеттік кірістер органы кәсіпкерлерге мынадай ұсыныс жасады:
- БКМ-ді жаңарту (2.0.3 протоколына дейін)
- чектерді дұрыс рәсімдеу
- тұтынушыға міндетті түрде беру
- заң талаптарын толық сақтау
Мұның барлығы айыппұлдар мен шағымдардың алдын алуға көмектеседі.
Азаматтық бақылау маңызды
Департамент тұрғындарды да белсенді болуға шақырады:
- әрбір сатып алуда чек талап ету
- бұзушылықтарды хабарлау
- заңды сақтауға қоғамдық бақылау жүргізу
Қорытынды
Фискалдық тәртіпті сақтау – тек салықтық талап емес, сонымен қатар әділ бәсекелестік пен тұтынушы құқықтарын қорғаудың негізгі тетігі.
