Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі заңнамаға сәйкес қарыз алушылардың банктермен, микроқаржы ұйымдарымен (МҚҰ) және коллекторлық агенттіктермен өзара іс-қимылының бірыңғай тетігі жұмыс істейтінін еске салады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қарыз алушы нені білуі қажет
Қаржылық қиындықтар туындаған жағдайда қарыз алушы:
Өз міндеттемелерін орындау шарттарын өзгерту туралы өтінішпен өзінің кредиторына (банк, МҚҰ немесе коллекторлық агенттік) жүгінуге құқылы.
Өтінішке қаржылық жағдайдың нашарлауын растайтын құжаттар қоса берілуі керек. Мысалы:
- Жұмыссыз ретінде тіркелгені туралы анықтама;
- Жұмыс берушінің еңбек шартын тоқтату туралы немесе жалақысы сақталмайтын демалыс беру туралы акт;
- Жақын туыстардың немесе жұбайдың ауруын растайтын еңбекке уақытша жарамсыздық анықтамасы;
- Жақын туыстың қайтыс болғаны туралы куәлік/анықтама;
- Жазатайым оқиға немесе үшінші тұлғалардың құқыққа қайшы әрекеті салдарынан келген материалдық залалды растайтын құжат;
- Мүгедектік туралы анықтама, сот актілері немесе басқа да қаржылық жағдайдың нашарлауын растайтын құжаттар.
Өтініш кредитордың мекенжайы бойынша жеке, мобильді қосымша немесе электрондық пошта арқылы берілуі мүмкін. Өтінішті қарау және шешім қабылдау мерзімі – күнтізбелік 15 күнге дейін.
Кредитордың шешіміне қанағаттанбасаңыз
Егер кредитордың шешімі қарыз алушыны қанағаттандырмаса, ол:
- Банктер бойынша bank-ombudsman.kz сайты арқылы;
- МҚҰ бойынша mfombudsman.kz сайты арқылы
жүгіну құқығына ие.
Өтінішке міндетті түрде қоса беріледі:
- Шарт және төлемдер кестесі;
- Кредиторға жүгінген дәлелдер және олардың жауабы;
- Қаржылық қиындықты растайтын құжаттар.
Омбудсман қызметтері тегін, және олардың шешімін банктер мен МҚҰ орындауға міндетті. Омбудсман қарыз алушы мен кредитор үшін өзара қолайлы шешім табуға көмектеседі.
Маңызды: омбудсманға өтініш тек кредиторға ресми түрде жүгінгеннен кейін және жауап алғаннан кейін берілуі мүмкін. Ақылы «делдалдар» қызметіне жүгіну ұсынылмайды.
Жеке тұлғалардың банкроттық рәсімі
Егер қарыз алушы борышты өтеуге қабілетсіз болса, «Қазақстан Республикасы азаматтарының төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңға сәйкес соттан тыс банкроттық рәсімі қарастырылған.
Рәсім борышты заңды түрде шешуге және міндеттемелерді тоқтатуға мүмкіндік береді.
Бірақ банкроттықтың салдары бар:
- Рәсім аяқталғаннан кейін 5 жыл ішінде жаңа кредиттер мен микрокредит алу мүмкін емес;
- 3 жыл ішінде банкроттың қаржылық жағдайы мониторингке алынады;
- Қайта банкроттық рәсімін бастау тек 7 жылдан кейін мүмкін.
Банкроттық бастамас бұрын барлық салдарды мұқият бағалау қажет.
