Қазақстанда мал шаруашылығы биылғы жылдың алғашқы төрт айында айтарлықтай өсім көрсетті.
Елде ет өндірісі 338 мың тоннадан асып, негізгі ауыл шаруашылығы жануарларының саны көбейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл көрсеткіштер ішкі нарықта ет тапшылығы жоқ екенін аңғартқанымен, көктемде қой еті бағасының қымбаттауы қоғамда сұрақ тудырды.
Сарапшылардың айтуынша, қазіргі жағдай нарықтағы ұзақмерзімді үрдістерді көрсетеді: өндіріс өсіп жатыр, ал бағаның соңғы көтерілуі көбіне маусымдық сұраныспен байланысты.
Мал басы көбейіп жатыр
2026 жылғы 1 мамырдағы мәлімет бойынша, Қазақстандағы ірі қара мал саны 9,8 миллион басқа жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 325 мың басқа көп.
Қой саны 23,5 миллион басқа дейін өсті. Сонымен қатар жылқы саны 5,1 миллионға, түйе саны 322 мыңға жетті. Құс шаруашылығында да өсім байқалады – елдегі құс саны 48,2 миллион басты құрады.
Мал басының артуы ауыл шаруашылығы үшін маңызды индикатор саналады. Өйткені дәл осы фактор кейінгі кезеңдерде ет өндірісінің көлеміне тікелей әсер етеді.
Ет өндірісі 338 мың тоннадан асты
Қаңтар–сәуір айларында Қазақстанда барлық ет түрлерін сою салмағында өндіру көлемі 338,2 мың тоннаны құрады. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 11 мың тоннаға көп.
Ең үлкен өсім сиыр етінде тіркелді. Оның өндірісі 112,9 мың тоннаға жетіп, бір жыл ішінде 6,5 мың тоннаға артқан.
Сонымен бірге:
- қой еті өндірісі – 34,7 мың тонна (+2,6 мың тонна);
- жылқы еті өндірісі – 39,8 мың тонна (+1,4 мың тонна).
Бұл көрсеткіштер ішкі тұтынуды қамтамасыз ету мүмкіндігі артып келе жатқанын көрсетеді.
Қой еті неге қымбаттады?
Көктемде көптеген өңірде қой етінің бағасы өскені байқалды. Алайда бұл жағдай өндірістің азаюынан немесе өнім тапшылығынан туындамаған.
Бағаның көтерілуіне негізгі себептердің бірі – Құрбан айт мерекесі қарсаңында сұраныстың дәстүрлі түрде артуы. Биыл мереке мамыр айының соңына сәйкес келді, сондықтан сәуір мен мамырда нарықтағы белсенділік күшейді.
Қазіргі таңда Ұлттық статистика бюросының мәліметіне сәйкес, ел бойынша қой етінің орташа бағасы бір келісі үшін 4 209 теңгені құрайды.
Нарықтағы соңғы деректер қой етінің сатып алу бағасы шамамен 200 теңгеге төмендей бастағанын көрсетіп отыр. Бұл сұраныс толқыны аяқталғаннан кейін бағаның қалыпты деңгейге қайта оралып жатқанын аңғартады.
Өсімді сақтайтын жаңа бағдарлама
Мемлекет өндірісті одан әрі ұлғайту үшін шалғайдағы мал шаруашылығын дамытуға басымдық бермек.
Осы мақсатта «Жайлау» жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы іске қосылуда. Бағдарлама бойынша фермерлерге жылдық 6 пайызбен 10 жылға дейін несие беру қарастырылған.
Жоба жайылымдық инфрақұрылымды дамытуға, шалғай аумақтардағы шаруашылықтардың мүмкіндігін кеңейтуге және мал басын көбейтуге бағытталған.
Нарыққа қандай сигнал беріп отыр?
Соңғы статистика Қазақстанның мал шаруашылығы тұрақты өсім кезеңінде екенін көрсетеді. Мал саны көбейіп жатыр, ет өндірісі артып келеді, ал ішкі нарықты қамтамасыз етуге қажетті ресурстар жеткілікті деңгейде сақталуда.
Сондықтан көктемде байқалған баға өсімін нарықтағы тапшылықтың белгісі ретінде емес, маусымдық сұраныстың салдары ретінде қарастырған жөн.
Қазіргі көрсеткіштер ауыл шаруашылығы секторындағы өндірістік әлеуеттің күшейіп келе жатқанын және Қазақстанның ет өндірісі бойынша өсім траекториясын сақтап отырғанын аңғартады.
