Қазақстанда өсімдіктерді қорғау саласында жаңа технологиялық жоба іске қосылды. Елде алғаш рет зияткерлік феромондық тұзақтар мен цифрлық болжау элементтеріне негізделген фитосанитариялық мониторинг жүйесі енгізілуде, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа технология Алматы облысындағы «Диқан» шаруа қожалығының алма бағында сынақтан өткізіліп жатыр.
Жобаны Ж. Жиембаев атындағы Қазақ өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институты қытайлық серіктестермен бірлесіп жүзеге асыруда.

Зиянкестерді нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді
Жүйенің басты ерекшелігі – зиянкестердің пайда болуын автоматты түрде анықтап, мәліметтерді онлайн режимде жіберуі.

Зияткерлік феромондық тұзақтар:
- Зиянкестердің пайда болуын тіркейді
- Ақпаратты автоматты түрде жібереді
- Популяцияның таралу қарқынын бақылайды
- Цифрлық модельдер арқылы болжам жасайды
- Фитосанитариялық тәуекелдерді бағалайды
Мамандардың айтуынша, бұл деректер жағдайдың даму барысын алдын ала болжауға мүмкіндік береді.

Қорғаныс шараларын дәл жоспарлауға жол ашады
Жаңа технология фитосанитариялық қауіптерге тек жауап беріп қана қоймай, олардың алдын алу қағидатына негізделген.
Яғни фермерлер зиянкестер жаппай таралғаннан кейін емес, қауіптің алғашқы белгілері анықталған кезде әрекет ете алады.
Бұл:
- Қорғаныс шараларын уақытылы жүргізуге
- Шығындарды азайтуға
- Өнім сапасын сақтауға
- Химиялық препараттарды тиімді пайдалануға
мүмкіндік береді.
Өнім шығынын азайтуға көмектеседі
Жоба авторлары цифрлық мониторинг жүйесі болжамдардың дәлдігін айтарлықтай арттыратынын атап өтеді.
Соның арқасында:
- Өнім жоғалту қаупі төмендейді
- Ауыл шаруашылығы шығындары азаяды
- Өсімдіктерді қорғау тиімділігі артады
- Фермерлер нақты деректерге сүйеніп шешім қабылдай алады
Бұл әсіресе жеміс-жидек шаруашылығында үлкен маңызға ие.
Болашақта барлық дақылдарға енгізілуі мүмкін
Мамандар технологияны әмбебап шешім ретінде қарастырып отыр.
Болашақта жүйені:
- Алма бақтарында
- Жеміс-жидек алқаптарында
- Егістік дақылдарда
- Техникалық дақылдарда
- Басқа ауыл шаруашылығы бағыттарында
қолдану жоспарлануда.
Сәтті сынақ нәтижелері жағдайында технологияны Қазақстанның барлық өңірлеріндегі шаруашылықтарға енгізу мүмкіндігі қарастырылады.
Неліктен бұл маңызды?
Ауыл шаруашылығын цифрландыру Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенін дамытудың негізгі бағыттарының бірі саналады.
Зияткерлік фитосанитариялық бақылау жүйелері фермерлерге тәуекелдерді азайтып, өнімділікті арттыруға және ресурстарды тиімді пайдалануға көмектеседі.
Жоба сәтті жүзеге асқан жағдайда, Қазақстанда ұлттық деңгейдегі цифрлық фитосанитариялық мониторинг жүйесін қалыптастыруға негіз қалануы мүмкін.