Қазақстанда қаржы алаяқтарының құрбаны болмау үшін мамандар азаматтарға кредиттік тарихын тұрақты түрде тексеріп отыруға кеңес береді. Бұл өз атыңызға заңсыз рәсімделген қарыздарды дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Өз атыңызға кредит рәсімделгенін қалай тексеруге болады?
Кредиттік тарихты бірнеше тәсіл арқылы алуға болады:
- Мемлекеттік кредиттік бюро арқылы
- Бірінші кредиттік бюро арқылы
- Халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы
- eGov порталы арқылы
Мамандар кредиттік тарихты кемінде тоқсанына бір рет тексеріп тұруды ұсынады.
Алаяқтық кредит анықталса, ең алдымен не істеу керек?
Егер сіздің атыңызға рұқсатыңызсыз кредит рәсімделгенін байқасаңыз, бірден банкке немесе микроқаржы ұйымына хабарласу қажет.
Ол үшін:
- Кредиторға қоңырау шалу
- Картаны бұғаттау
- Банктік шоттарды бұғаттау
- Мобильді қосымшаға қолжетімділікті шектеу
- Жазбаша өтініш беру қажет
Өтініштің тіркелген күні мен уақытын міндетті түрде белгілеу маңызды.
Барлық дәлелдерді сақтау қажет
Мамандар кейінгі тергеу үшін барлық материалдарды жинауды ұсынады.
Олардың қатарында:
- SMS хабарламалар
- Растау кодтары
- Мессенджерлердегі хат алмасулар
- Дауыстық хабарламалар
- Қоңыраулар тарихы
- Банктік үзінді-көшірмелер
- Ақша аударылған шоттардың деректері болуы мүмкін
Бұл материалдар құқық қорғау органдарына істі тергеуге көмектеседі.
Полицияға қалай жүгінуге болады?
Банкке хабарласқаннан кейін полицияға арыз беру қажет.
Өтінішті:
- eGov порталы арқылы
- e-Otinish платформасы арқылы
- Тұрғылықты жердегі полиция бөлімшесіне барып тапсыруға болады
Өтініш міндетті түрде тіркеледі. Осыдан кейін сотқа дейінгі тергеу басталады.
Өтініште қандай мәліметтер көрсетілуі керек?
Арызда:
- Кредит рәсімделген күн
- Қарыз сомасы
- Кредитордың атауы
- Оқиғаның мән-жайы
- Күдікті тұлғалар туралы мәліметтер
көрсетілуі тиіс.
Сонымен қатар барлық дәлелдемелер қоса беріледі.
Тергеу ҚР Қылмыстық кодексінің 190-бабы («Алаяқтық») бойынша жүргізіледі.
Тергеу басталғаннан кейін не болады?
Полициядан жәбірленуші ретінде тану туралы қаулы немесе тергеу жүргізіліп жатқанын растайтын құжат алған соң оны кредиторға ұсыну қажет.
Құжатта:
- Кредит сомасы
- Рәсімделген күні
- Кредитордың атауы көрсетілуі керек
Осы құжат негізінде кредитор үш күнтізбелік күн ішінде:
- Қарызды өндіріп алу шараларын тоқтатуға
- Кредит бойынша талап қою жұмыстарын уақытша тоқтата тұруға міндетті
Егер қарыз коллекторларға берілсе ше?
Мұндай жағдайда коллекторлық ұйымға да қылмыстық іс қозғалғаны туралы хабарлау қажет.
Егер кредитор немесе коллектор заң талаптарын орындамаса, азамат:
- Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне
- e-Otinish платформасы арқылы
шағымдана алады.
Ал полиция әрекетіне қатысты келіспеушілік туындаса:
- Полиция басшылығына
- Прокуратура органдарына
- e-Otinish жүйесіне жүгінуге болады
Қарыз автоматты түрде есептен шығарыла ма?
Мамандар маңызды жайтқа назар аударады: алаяқтық фактісінің анықталуы қарыздың автоматты түрде жойылатынын білдірмейді.
Берешек:
- Кредит беру кезінде заң бұзушылықтар анықталса
- Кредитор тарапынан талаптардың сақталмағаны дәлелденсе
ғана есептен шығарылуы мүмкін.
Кей жағдайларда мәселе сотқа дейін шешілсе, кейбір жағдайларда сот арқылы қаралады.
Бұл неге маңызды?
Соңғы жылдары интернет-алаяқтық пен онлайн кредит рәсімдеу жағдайлары жиілеп келеді. Сондықтан жеке деректердің қауіпсіздігіне мән беру және кредиттік тарихты тұрақты бақылау қаржылық қауіпсіздіктің маңызды бөлігіне айналды.
Мамандар белгісіз сілтемелерге өтпеуге, бөтен адамдарға SMS-кодтарды бермеуге және банктік қосымшалардағы қауіпсіздік параметрлерін үнемі жаңартып отыруға кеңес береді.
