Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті мүлік құнының өсуінен түсетін табысқа салық салудың жаңа тәртібін түсіндірді, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі қолданысқа енді. Енді салық мүлікті сатқан толық сомадан емес, нақты пайдадан ғана есептеледі.
Негізгі өзгеріс қандай?
Жаңа тәртіп бойынша салық сату бағасының толық сомасынан алынбайды.
Салық тек сатып алу бағасы мен сату бағасының арасындағы айырмадан есептеледі.
Мысалы, пәтер 20 миллион теңгеге сатып алынып, кейін 25 миллион теңгеге сатылса, салық тек 5 миллион теңге пайдадан төленеді.
Бұл тәсіл салық салуды әділ етуге бағытталған.
Жылжымайтын мүлік бойынша не өзгереді?
Жылжымайтын мүлікке пәтерлер, үйлер, саяжайлар, гараждар мен паркингтер жатады.
Салықтан босатылу үшін мүлік кемінде 2 жыл меншікте болуы керек.
Алайда бұл ереже тек 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап сатып алынған объектілерге қолданылады.
Егер мүлік 2026 жылға дейін сатып алынған болса, бұрынғы тәртіп сақталады: мүлік 1 жылдан астам иелікте болса, салық төленбейді.
Салық ставкасы қалай есептеледі?
2026 жылдан бастап салық ставкалары прогрессивті тәртіппен қолданылады.
Негізгі ережелер:
- базалық ставка – 10%;
- 8 500 АЕК-тен асатын пайдаға 15% ставка қолданылады;
- жоғары ставка тек шекті мөлшерден асқан сомаға ғана есептеледі;
- салық мәміленің толық сомасынан емес, нақты пайдадан алынады.
Мысалы, мүлік 30 миллион теңгеге сатып алынып, 35 миллион теңгеге сатылса, пайда 5 миллион теңге болады. Бұл жағдайда салық 5 миллион теңгенің 10%-ы, яғни 500 мың теңге көлемінде есептеледі.
Көлік сатқанда қандай ереже қолданылады?
Көлік және басқа да жылжымалы мүлік бойынша тәртіп бөлек.
Егер көлік тіркелген күннен бастап сату күніне дейін 1 жылдан аз уақыт меншікте болса, мүліктік табыс туындайды.
Бұл жағдайда салық сату және сатып алу бағасының айырмасынан 10% мөлшерінде есептеледі.
Ал көлік 1 жылдан астам уақыт меншікте болса, салық төленбейді.
Декларацияны қашан тапсыру керек?
Мүлікті сатқан азамат 270.00 нысаны бойынша декларация тапсыруға міндетті.
Декларация сату жылынан кейінгі жылдың 15 қыркүйегіне дейін ұсынылады.
Мысалы, мүлік 2025 жылы сатылса, декларацияны 2026 жылғы 15 қыркүйекке дейін тапсыру қажет.
Шетелдіктер үшін қандай тәртіп бар?
Шетел азаматтары үшін бөлек ереже қарастырылған.
Олар мүлікті қанша уақыт иеленгеніне қарамастан, мүлік құнының өсімінен түскен табысқа 15% мөлшерінде салық төлейді.
Неліктен бұл маңызды?
Жаңа ереже мүлік сататын азаматтар үшін салық жүктемесін нақты пайдаға байланысты есептеуге мүмкіндік береді. Бұл мәміле жасамас бұрын сатып алу және сату бағасын, иелік ету мерзімін және декларация тапсыру міндетін алдын ала есептеудің маңызды екенін көрсетеді.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарға мүлікпен мәміле жасамас бұрын салық салдарын мұқият есептеуге кеңес береді.
