Қазақстан экономикасы жылдың алғашқы алты айында қалай дамыды? Қай салалар алға шықты, қай бағыттарға ерекше назар аударылады және Үкімет енді қандай шешімдер қабылдайды? Осы сұрақтардың жауабы Үкіметтің кезекті отырысында айтылды.
Премьер-министр Олжас Бектенов 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысын шығарып, министрліктер мен өңір әкімдеріне экономиканың негізгі салалары бойынша нақты тапсырмалар берді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Негізгі мақсат – бар әлеуетті толық пайдаланып, тұрақты экономикалық өсімді қамтамасыз ету.
Экономика өсіп келеді: ЖІӨ – 4,1%
2026 жылғы қаңтар-маусым айларында Қазақстан экономикасы 4,1%-ға өсті.
Үкіметтің мәліметінше, нақты сектордағы өсім 5,1%, ал қызмет көрсету саласында 3,5% болды.
Ең жоғары өсім көрсеткен салалар:
- құрылыс – 15,2%;
- өңдеу өнеркәсібі – 9,8%;
- көлік қызметтері – 7,1%;
- сауда – 5,7%;
- ауыл шаруашылығы – 4,4%;
- байланыс қызметтері – 4,3%.
Бұл көрсеткіштер экономиканың бірнеше негізгі бағыты бір уақытта өсіп жатқанын көрсетеді.
Инфляция қандай деңгейде?
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтің айтуынша, бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша инфляция 10,3% болды.
Бағаның өсуін тежеу үшін Үкімет пен Ұлттық банк бірлескен шараларды жалғастырып жатыр.
Бюджетке қанша қаржы түсті?
Қаржы вице-министрі Ержан Біржановтың мәліметінше:
- республикалық бюджеттің трансферттерсіз кірісі 8,5 трлн теңгеге жетті;
- шығыстар 98,2% орындалды.
Мемлекет ең көп қаржыны әлеуметтік міндеттемелерге бағыттады:
- 3,6 трлн теңге – зейнетақы мен жәрдемақыларға;
- 3 трлн теңге – өңірлерді қолдауға;
- 1,3 трлн теңге – нақты секторды дамытуға.
Бектенов: Үкіметтің басты мақсаты – әлеуетті толық пайдалану
Премьер-министр ел экономикасы жаңа даму кезеңіне өткенін айтты.
«Жаңа Конституцияның қабылдануымен еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуында ауқымды өзгерістер жүзеге асырылуда. Мемлекет басшысы қойған міндеттер аясында тұрақты экономикалық өсудің жаңа моделіне көшу үдерісі жүріп жатыр. Экономиканы белсенді әртараптандыру, заманауи инвестициялық экожүйені қалыптастыру, инновациялық кластерлер мен өнімділігі жоғары индустрияларды дамыту бойынша ауқымды жұмыстар басталды. Үкіметтің қадамы экономика салаларында қолда бар әлеуетті барынша тиімді пайдалануға бағытталып отыр», — деді Олжас Бектенов.
Металлургияға жаңа серпін беріледі
Үкімет өнеркәсіп саласына ерекше назар аудармақ.
Премьер-министрдің тапсырмасына сәйкес, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі бір ай ішінде металлургияны қолдаудың жаңа тетіктерін әзірлеуі тиіс.
Сонымен қатар:
- түсті металлургияда отандық кәсіпорындардың өндірістік қуатын толық пайдалану көзделеді;
- импорттық алтынды Қазақстанда аффинаждау көлемі ұлғайтылмақ;
- Qarmet компаниясына сұранысы жоғары жаңа өнім түрлерін көбейту тапсырылды.
Бұдан бөлек, барлық инвестициялық жобалар қайта тексеріліп, олардың проблемалары анықталып, жедел шешім қабылданады.
Тұрғын үй мен әлеуметтік нысандар ерекше бақылауда
Премьер-министр тұрғын үй құрылысының қазіргі қарқынын төмендетпеуді тапсырды.
Сонымен қатар әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандарды көптеп салу мәселесі күн тәртібінде тұр. Әсіресе, жаңа медициналық мекемелердің құрылысына басымдық беріледі.
Энергетикадағы жауапкершілік күшейеді
Үкімет мұнай мен газ өндіру жоспарын толық орындауды талап етті.
Энергетика министрлігі жер қойнауын пайдаланушылармен нақты іс-қимыл жоспарын әзірлейді.
Сонымен бірге көмір химиясы бағытындағы инвестициялар көбейтіліп, жаңа жобаларға жеке капитал тарту жұмысы күшейтіледі.
Ал Алматыдағы энергетикалық жобалар бойынша Премьер-министр жауапкершілікті ашық айтты.
«Самұрық-Энерго» басшылығына жұмысты күнделікті бақылауға алып, жыл соңына дейін Алматыда ЖЭО-3-ті жаңғырту жұмысын аяқтау тапсырылды. Жұмыс қарқыны өте төмен. Егер жылдың соңына дейін аяқталмаған жағдайда, компания басшыларының жеке жауапкершілігі қатаң қаралады», — деді Олжас Бектенов.
Теміржол мен автожол құрылысы жеделдейді
Көлік саласында бірнеше стратегиялық жоба аяқталуы тиіс.
Жыл соңына дейін:
- «Дарбаза – Мақтаарал» теміржол желісі;
- Мойынты – Қызылжар бағыты;
- бірқатар теміржол вокзалдарының жаңғырту жұмыстары аяқталмақ.
Сонымен қатар көлік саласына цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект енгізіледі.
Министрлік барлық деректерді Smart Data Transport бірыңғай платформасына біріктіруі тиіс. Бұл тасымал саласының ашықтығын арттырып, басқару тиімділігін күшейтеді.
Ауыл шаруашылығына жаңа қолдау тетіктері енгізіледі
Үкімет агроөнеркәсіп кешенінде де бірқатар өзгеріс жоспарлап отыр.
Атап айтқанда:
- астық өңдеу өнімдерін тасымалдау шығындарын өтеудің жаңа механизмі енгізіледі;
- мақта өңдеу кәсіпорындарын жаңғыртуға инвестициялық субсидия беріледі;
- қант қызылшасын тасымалдауды қолдау күшейеді;
- асыл тұқымды мал сатып алу жұмыстары жеделдетіледі.
Бұл шаралар ішкі нарықты етпен қамтамасыз етіп, экспорт көлемін ұлғайтуға бағытталған.
Сауданың негізгі драйверлері аталды
Үкімет мәліметінше, Қазақстандағы жалпы тауар айналымының 70%-дан астамы бес өңірдің үлесіне тиесілі.
Олар:
- Астана;
- Алматы;
- Шымкент;
- Атырау облысы;
- Қарағанды облысы.
Премьер-министр барлық өңірге өз әлеуетін толық пайдаланып, өндіріс пен сауданы дамыту жөніндегі нақты жол картасын әзірлеуді тапсырды.
Арнайы экономикалық және индустриялық аймақтардың мүмкіндігін тиімді пайдалану арқылы жаңа өндірістер мен кәсіпкерлік орталықтары құрылмақ.
Соңғы сөз: жауапкершілік күшейеді
Үкімет отырысының қорытындысында Олжас Бектенов экономиканың жоспарланған өсімін қамтамасыз ету әрбір министр мен әкімнің жеке жауапкершілігі екенін тағы бір мәрте ескертті.
«Әрбір басшы салалар мен өңірлер бойынша экономиканың жоспарланған өсу көрсеткіштеріне қол жеткізу үшін тікелей жауапты. Осы қарқынды бәсеңдетпей, қолда бар ресурстардың бәрін толықтай пайдалану керек», — деп түйіндеді Премьер-министр.
