Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі азаматтарды жеке деректер мен қаржылық ақпаратты қорғау үшін цифрлық қауіпсіздік талаптарын қатаң сақтауға шақырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ведомствоның мәліметінше, интернет-алаяқтардың әдістері жылдан жылға күрделеніп келеді. Соның ішінде жасанды интеллектті пайдалану арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттер ерекше қауіп төндіруде.
Жасанды интеллект жаңа қауіпке айналды
Агенттік ең кең таралған киберқауіптердің қатарында:
- фишингтік шабуылдарды;
- зиянды бағдарламаларды;
- құпиясөздерді іріктеу әрекеттерін;
- түрлі алаяқтық схемаларды атады.
Соңғы уақытта қаскөйлер жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдаланып:
- шынайы көрінетін фишингтік хаттар жібереді;
- жалған дауыс жазбаларын жасайды;
- дипфейк бейнероликтер әзірлейді.
Жеке деректерді қалай қорғауға болады?
Агенттік азаматтарға бірнеше қарапайым ережені сақтауға кеңес береді.
Атап айтқанда:
- жеке деректеріңізді және құжат көшірмелерін бөгде адамдарға бермеңіз;
- банк карталарының, жеке куәліктің және басқа құжаттардың фотосуреттерін ашық жарияламаңыз;
- жеке немесе қаржылық ақпаратты сенімсіз жасанды интеллект сервистеріне жүктемеңіз.
Есептік жазбаларды қорғау маңызды
Қауіпсіздікті күшейту үшін:
- күрделі әрі бірегей құпиясөздерді пайдаланыңыз;
- екі факторлы аутентификацияны іске қосыңыз;
- SMS-кодтарды, растау кодтарын және құпиясөздерді ешкімге айтпаңыз.
Күмәнді қоңырауларға сенбеңіз
Агенттік белгісіз адамдардан келетін қоңыраулар мен хабарламаларға ерекше сақ болуға шақырады.
Ұсыныстар:
- шұғыл ақша аударуды талап ететін өтініштерге сенбеңіз;
- бейтаныс адамдардың айтуымен ешқандай қосымша орнатпаңыз;
- күмән туындаса, ұйымның ресми байланыс арналары арқылы өзіңіз хабарласыңыз;
- банк қосымшаларын, құрылғыларды және операциялар туралы хабарламаларды тұрақты тексеріп отырыңыз.
Егер деректеріңіз тарап кетсе не істеу керек?
Жеке деректердің жария болғанына күмән туған жағдайда агенттік:
- барлық құпиясөздерді дереу ауыстыруды;
- банк картасын немесе қашықтан банктік қызметтерді бұғаттауды;
- банкке хабарласуды;
- қажет болса, құқық қорғау органдарына жүгінуді ұсынады.
Банктер мұндай ақпаратты телефон арқылы сұрамайды
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі азаматтарға маңызды ескертуді тағы да қайталады.
Мемлекеттік органдардың, банктердің және басқа қаржы ұйымдарының қызметкерлері телефон арқылы:
- банк картасының толық деректерін;
- SMS немесе растау кодтарын;
- PIN-кодтарды;
- құпиясөздерді;
- басқа да құпия ақпаратты ешқашан сұрамайды.
Егер мұндай сұрау түссе, әңгімені бірден тоқтатып, ұйымға ресми байланыс арналары арқылы өзіңіз хабарласқан жөн.
Бұл неліктен маңызды?
Кибералаяқтық тәсілдері күн сайын жетіліп келеді. Әсіресе жасанды интеллект негізіндегі дипфейктер мен жалған хабарламаларды қарапайым қолданушыға ажырату барған сайын қиындап барады. Сондықтан цифрлық қауіпсіздіктің қарапайым қағидаларын сақтау жеке деректерді, банк шоттарын және жинақтарды қорғаудың ең тиімді жолдарының бірі болып қала береді.
