Ұлы дала эстетикасы, киберпанк және жасанды интеллект.
Comic Con Astana 2026 фестивалінде қазақстандық авторлар Tengrida: Cyber Steppe арт-фильмінің алғашқы AI-анимациялық эпизодын көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бір жыл бұрын косплей образы ретінде басталған Тенгрида енді жеке фантастикалық әлемге айналып отыр.
Астанада өтіп жатқан Comic Con Astana 2026 фестивалінде көрерменге жаңа қазақстандық жоба — Tengrida: Cyber Steppe таныстырылды.
Бұл классикалық ғылыми фантастика да, ұлттық фольклорды экранға тікелей көшіру де емес. Авторлар қазақ даласының мәдени кодтарын футуристік әлеммен, киберпанк эстетикасымен және жасанды интеллект технологияларымен біріктіруге тырысқан.
Фестиваль қонақтары жобаның үш минуттық AI-анимациялық эпизодын алғаш рет көрді. V акт «Арена» деп аталатын бұл бөлім Тенгрида өмір сүретін болашақ әлемнің есігін ашады.
Шындық қауіпті болған әлем
Оқиға адамзат технологияға тым қатты тәуелді болған болашақта өрбиді.
Бұл әлемде технология адам жадын біртіндеп ығыстырған. Ал шындықтың өзі жүйеге кедергі келтіретін құбылыс ретінде қабылдана бастаған.
Қоғамның басты ойын-сауығының бірі — қатыгез жекпе-жектер өтетін киберарена.
Дәл осы жерге шығарманың басты кейіпкері — Тенгрида шығады.
Бірақ оның мақсаты аренадағы кезекті жеңіс емес.
Ол әлемге күштің үстемдігін емес, әділдікті қайтарғысы келеді.
Жобаның негізгі идеясы да бір сөйлемге сыйған:
«Ақиқат пен әділдік — егіз».
Аренада Тенгриданың қарсысына Қанжар атты қуатты жауынгер шығады. Сырттай қарағанда, бұл екі мықты қарсыластың айқасы.
Алайда оқиғаның мәні жекпе-жектің нәтижесінен әлдеқайда терең.
Тенгриданың басты жеңісі — Қанжарды жеңу емес. Ол адамдарға шындықты қайта көруге мүмкіндік береді. Көрермендердің көзіндегі таңғыштарды шешу арқылы кейіпкер нағыз күштің кек алуда емес, бұзылған әділдікті қалпына келтіруде екенін көрсетеді.
Осы сәтте кибераренадағы шайқас символдық мағынаға ие болады: Тенгрида қарсыласымен ғана емес, шындықты көруге мүмкіндік бермейтін жүйемен күреседі.
Тенгрида қалай пайда болды?
Бұл әлемнің тарихы үлкен киностудиядан емес, косплейден басталған.
Тенгрида кейіпкерінің идеясы Алматыдан шыққан, Aruvibez лақап атымен танымал косплеер Аружан Жунусоваға тиесілі.
2025 жылы Comic Con Astana фестивалінде ол Тенгриданың авторлық образын алғаш рет көпшілікке ұсынды.
Ұлттық нақыш пен футуристік эстетика қатар көрінген образ көрермендердің де, БАҚ өкілдерінің де назарын аударды.
Бастапқыда косплей байқауына арналған кейіпкер кейін бір ғана костюмнің шеңберінен шығып, толыққанды шығармашылық жобаның негізіне айналды.
Бүгінде Тенгрида — косплей кейіпкері ғана емес.
Оның өз арт-фильмі, өз идеясы және біртіндеп қалыптасып келе жатқан жеке фантастикалық әлемі бар.
Ал Аружан Жунусованың өзі Comic Con Astana амбассадорына айналды.
Автордың айтуынша, Тенгрида идеясының тууына қарапайым, бірақ маңызды ой түрткі болған: шабыт іздеу үшін міндетті түрде өзге мәдениеттерге жүгінудің қажеті жоқ.
Қазақстанның өз мәдениеті, визуалдық мұрасы мен тарихында да заманауи фантастикаға негіз бола алатын материал жеткілікті.
«Біз сенімді емес, мәдениетті негізге аламыз»
Жоба атауындағы Tengrida сөзі белгілі бір діни идеяны насихаттай ма деген сұрақ та туындауы мүмкін.
Авторлар бұл мәселеге арнайы түсініктеме береді.
«Біздің фильм — қазақтың көшпелі мәдениеті мен эстетикасынан нәр алған авторлық фантастика. Бұл тәңіршілдікті діни немесе рухани дәстүр ретінде баяндайтын туынды емес. Тенгрида — кейіпкердің есімі. Ал жобаның өзі — арт-фильм. Біз сенімді емес, мәдениетті негізге аламыз», — дейді жоба авторлары.
Осылайша, Tengrida: Cyber Steppe тарихи реконструкция жасауға немесе белгілі бір наным жүйесін түсіндіруге ұмтылмайды.
Оның негізінде — мәдени образдарды жаңа формада сөйлету идеясы жатыр.
Жасанды интеллект фильмде қалай қолданылды?
Tengrida: Cyber Steppe жобасының тағы бір ерекшелігі — оны жасау барысында жасанды интеллект мүмкіндіктерінің қолданылуы.
Авторлардың түсіндіруінше, AI жобада шығармашылық процесті толық алмастырмайды. Ол көркем бейнелер жасауға және күрделі визуалдық идеяларды жүзеге асыруға көмектесетін құралдардың бірі ретінде пайдаланылған.
Бұл тәсіл шағын шығармашылық командаға ауқымды фантастикалық ортаны көрсетуге мүмкіндік берген.
Нәтижесінде дәстүрлі мәдени сарындар, ғылыми фантастика және цифрлық эстетика бір экранда тоғысады.
Фильмді Аружан Жунусовамен бірге жетекші режиссер Әлішер Советкан, режиссер Камила Макат, продюсер Руслан Жемков және бірлескен продюсер Ержан Жунусов жасаған.
Үш минуттан басталған жаңа әлем
Comic Con Astana сахнасында көрсетілген «Арена» эпизоды әзірге небәрі үш минутқа созылады.
Бірақ авторлар бұл фрагментті аяқталған жеке оқиға емес, жаңа әлемнің басталуы ретінде қарастырады.
Сондықтан финал да әдейі ашық қалдырылған.
Тенгриданың тарихы қайда апарады? Оның әлеміндегі жүйе қалай пайда болды? Қанжардың тағдыры не болады?
Бұл сұрақтардың жауабы әзірге жоқ.
Дәл осы белгісіздік жобаны әрі қарай дамытуға мүмкіндік береді.
Келесі аялдама — Astana AI Film Festival
Tengrida: Cyber Steppe командасының келесі маңызды алаңы да белгілі.
Жоба 2026 жылғы 28 қыркүйек пен 1 қазан аралығында Астанада өтетін Astana AI Film Festival фестиваліне қатысады.
Фестиваль кино, анимация және жасанды интеллект технологияларын бір шығармашылық кеңістікте тоғыстыратын авторлардың басын қоспақ.
Tengrida үшін бұл Comic Con аудиториясынан кейін жобаны кино мен жаңа технологиялар тоғысындағы кәсіби ортаға таныстыру мүмкіндігі болмақ.
Comic Con енді тек жұлдыздар келетін фестиваль емес
Comic Con Astana 2026 6–9 тамыз аралығында елордада өтіп жатыр.
Фестиваль кино, сериал, комикс, анимация, видеойын және косплей жанкүйерлерін бір жерге жинайды.
Қала әкімдігінің тұрақты қолдауымен ұйымдастырылатын Comic Con Astana жыл сайын ондаған мың қонақты және әлемдік кино, сериал, комикс пен ойын индустриясының өкілдерін қабылдайтын Орталық Азиядағы ірі поп-мәдениет алаңдарының біріне айналды.
Алайда фестивальдің маңызы тек шетелдік жұлдыздармен кездесумен шектелмейді.
Мұнда қазақстандық авторлар да өз идеяларын үлкен аудитория алдында сынап, жаңа жобаларын таныстыра алады. Бұл креативті индустрия, кәсіпкерлік, туризм және жастар бастамалары үшін қосымша мүмкіндік береді.
Tengrida: Cyber Steppe таныстырылымы осы өзгерістің бір көрінісі болды.
Бір жыл бұрын Comic Con сахнасына бір косплей образымен шыққан Тенгрида биыл сол сахнаға өзінің жеке фантастикалық әлемімен оралды.
Ал бұл әлемнің өзегінде болашақ технологиялардан да ескі бір сұрақ жатыр:
Егер адамдар шындықты көруден қалса, оны қайта кім көрсетеді?
