Қазақстанда Құрылтай сайлауы қарсаңындағы саяси бәсекенің жаңа кезеңі басталды.
Jibek Joly телеарнасында сайлауға қатысатын жеті саяси партия өкілдерінің алғашқы командалық теледебаты өтіп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жолы партия өкілдері тек өз бағдарламаларын таныстырумен шектелмейді. Олар қарсыластарының ұсыныстарын талдап, журналистер мен көрермендердің сұрақтарына жауап береді, бір-біріне сауал қойып, сайлаушылар алдында нақты уәде жариялайды.
Дебатқа кімдер қатысып жатыр?
Кеше өткен ашық жеребенің қорытындысы бойынша партия командалары эфирге мына ретпен шығады:
- «Ақ жол» – Бек-Мұхамед Жәукебаев және Ермек Әбілдин;
- ОСДП – Лариса Ли және Нұрайнаш Камалова;
- «Әділет» – Айжан Аймағанова және Мәди Мырзағараев;
- Қазақстанның халық партиясы – Жандос Бидайбеков және Ирина Смирнова;
- «Ауыл» – Жазира Сұлтанқұлова және Ерболат Саурықов;
- «Байтақ» – Амалбек Өміртай және Алмат Тұртаев;
- Respublica – Олжас Кұспеков және Динара Шүкіжанова.
Дебат басталар алдында Астанадағы «Қазмедиа орталығының» фойесінде партия жақтастары өз өкілдерін қарсы алып, қолдау білдірді.
Басты тақырып – заң мен тәртіп
Алғашқы командалық дебаттың негізгі тақырыбы:
«Заң мен тәртіп – Әділетті Қазақстанның негізі».
Пікірталастың өзегіне «Заң мен тәртіп» қағидаты, оның қоғамдағы әділеттілікке, азаматтардың қауіпсіздігіне және мемлекеттік институттарға деген сенімге ықпалы шығарылған.
Яғни эфир барысында партиялардан жалпылама саяси мәлімдемеден гөрі нақты ұстаным мен ұсыныс күтіледі.
Төрт кезеңде не болады?
Теледебат төрт кезеңнен тұрады.
Бірінші кезеңде партия өкілдері қарсыластарының сайлауалды бағдарламаларын талдайды. Әр партияға өз ойын жеткізу үшін 2,5 минут беріледі.
Екінші кезең – журналистер мен көрермендердің сұрақтарына арналған. Әр жауаптың ұзақтығы 90 секундтан аспауы тиіс.
Үшінші кезеңде саяси қарсыластар бір-біріне тікелей сұрақ қояды. Жауап беруші тарапқа өз позициясын дәлелдеу үшін екі минут уақыт беріледі.
Ал финалдағы ең қызықты кезеңдердің бірі – «Уәде».
Бұл бөлімде әр партия өкілі Құрылтайға сайланған жағдайда алдағы бес жылда халық үшін нақты қандай жұмыс атқаратынын жария түрде айтуы керек.
Басқаша айтқанда, сайлаушы тек саяси ұранды емес, кейін қайта сұрауға болатын нақты міндеттемені естуге мүмкіндік алады.
Көрермен де сұрақ қоя алады
Дебаттың тағы бір ерекшелігі – аудиторияның тікелей қатысу мүмкіндігі.
Эфирді көріп отырған азаматтар экрандағы QR-кодты сканерлеп немесе +7 700 101 40 00 WhatsApp нөміріне хабарлама жіберіп, партия өкілдеріне өз сұрақтарын жолдай алады.
Көрермендерден түскен сауалдардың бір бөлігі тікелей эфирде саясаткерлерге қойылады.
Бұл формат дебатты тек студиядағы спикерлер арасындағы пікірталас емес, сайлаушылардың дауысы естілетін алаңға айналдыруға бағытталған.
Қай партияның спикері сенімдірек?
Теледебат кезінде Jibek Joly телеарнасының тапсырысы бойынша Қазақстанның қоғамдық даму институты ұйымдастырған онлайн-сауалнама да өтіп жатыр.
Сауалнамадағы басты сұрақ:
«Қай саяси партия спикерінің сөзі сізге көбірек ұнады?»
Дауыс беру үшін көрермен смартфон камерасын теледидар экранында көрсетілген QR-кодқа бағыттауы қажет.
Осылайша көрермендер дебат аяқталғанға дейін партия спикерлерінің өнеріне өз бағасын бере алады.
Неліктен бұл дебат маңызды?
Құрылтай сайлауы алдындағы телевизиялық пікірталас партиялар үшін сайлаушыға өз бағдарламасын таныстыру алаңы ғана емес. Бұл – олардың қарсы сұраққа қаншалықты дайын екенін, қысқа уақытта ойын жеткізе алуын және нақты мәселелер бойынша қандай позиция ұстанатынын көрсететін саяси сынақ.
Әсіресе қарсыластар бағдарламасын талдау мен жария «Уәде» кезеңдері ерекше назар аудартуы мүмкін. Өйткені дәл осы жерде алдын ала дайындалған сөзден бөлек, партиялардың нақты басымдықтары мен бір-бірінен айырмашылығы анық көрінеді.
Ал соңғы шешімді, әдеттегідей, сайлаушы жасайды.
Jibek Joly-дегі теледебаттың тікелей эфирін Instagram, Facebook және YouTube платформаларынан көруге болады.
Посмотреть эту публикацию в Instagram
