Әскери даярлық жүйесі жаңарды. 2026 жылы Қазақстан Қарулы күштері бір жылдық оқу цикліне көшіп, жаңа нормативтер, бірыңғай атыс даярлығы курсы және оқу процесін цифрландыруға арналған «Бес қару» модулін енгізе бастады, деп хабарлайды DKNews.kz.
14 тамызда Қазақстанда Жауынгерлік даярлық маманы күні аталып өтеді. Бұл күн Қарулы күштердің Жауынгерлік даярлық жөніндегі орталық органының құрылған уақытымен байланысты.
Жауынгерлік даярлық жүйесіне 34 жыл
Қарулы күштердің Жауынгерлік даярлық жөніндегі орталық органының тарихы 1992 жылғы 14 тамыздан басталады.
Дәл осы күні Қорғаныс министрлігінің құрылымында тиісті бөлімше құрылып, Қорғаныс министрінің жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары – басқарма бастығы лауазымы енгізілді.
Бүгінде Жауынгерлік даярлық департаментінің негізгі міндеттеріне:
- әскери оқыту процесін ұйымдастыру;
- әскери қызметшілердің қажетті даярлық деңгейіне қол жеткізу;
- әскери дағдыларды тұрақты жетілдіру;
- бөлімшелер мен әскери басқару органдарының үйлесімді әрекетін қамтамасыз ету кіреді.
Қазіргі қарулы қақтығыстардың сипаты мен оларды жүргізу тәсілдерінің өзгеруі әскери даярлыққа қойылатын талаптарды да күшейтіп отыр. Осыған байланысты департамент оқыту тәсілдерін жаңартып, даярлық тиімділігін арттыруға бағытталған шараларды жүзеге асыруда.
Қарулы күштер бір жылдық оқу цикліне көшті
2026 жылғы негізгі өзгерістердің бірі – жазғы оқу кезеңінен бір жылдық оқу цикліне көшу.
Жаңа тәртіп Қарулы күштердің барлық түрлерінде, әскер түрлері мен тектерінде, әскери бөлімдер мен мекемелерде енгізілді.
Әскери қызметшілерді даярлау бірнеше кезеңнен тұрады:
- базалық жалпыәскери даярлық;
- әскери-есептік мамандық бойынша даярлық;
- бөлімшелерді үйлестіру;
- взвод, рота және батальон деңгейіндегі бірлескен іс-қимылдарды пысықтау.
Жас жауынгерлер жалпыәскери даярлық курсынан өткеннен кейін жауынгерлік даярлық апталығына қатысады. Бұл кезең олардың алған базалық білімі мен практикалық дағдыларының деңгейін бағалауға мүмкіндік береді.
Жаңа нормативтер мен бірыңғай атыс курсы енгізілді
Бір жылдық оқу цикліне көшумен қатар жауынгерлік даярлық бағдарламасының мазмұны да қайта қаралды.
Жалпыәскери пәндер бойынша жаңа нормативтер әзірленіп, бірыңғай атыс даярлығы курсы жасалды. Командирлерді даярлау форматы да жаңартылды.
Сонымен бірге әскери оқу процесін цифрландыру жұмыстары жүргізіліп жатыр.
«Бес қару» модулі не үшін қажет
Қарулы күштерде «Бес қару» бағдарламалық модулі енгізіліп жатыр.
Жүйе жауынгерлік даярлық іс-шараларын:
- электрондық форматта жоспарлауға;
- өткізілген сабақтарды есепке алуға;
- оқу процесі туралы деректерді жүйелеуге мүмкіндік береді.
Цифрлық құралдарды енгізу даярлық процесін жоспарлау мен бақылауды бір жүйеге біріктіруге бағытталған.
Дене және жауынгерлік даярлық біріктірілді
Биыл дене даярлығы басқармасы Жауынгерлік даярлық департаментінің қарамағына берілді.
Осының арқасында әскери қызметшілердің дене және жауынгерлік даярлығын бірыңғай оқу процесі аясында ұйымдастыру мүмкіндігі пайда болды.
Мұндай тәсіл әскери қызметшінің тек арнайы әскери дағдыларын ғана емес, физикалық төзімділігі мен күрделі жағдайда әрекет ету қабілетін де кешенді дамытуға бағытталған.
Полигондар да жаңғыртылып жатыр
Жауынгерлік даярлық жүйесін дамытудың тағы бір маңызды бағыты – полигон инфрақұрылымы мен жаттығу базасын жетілдіру.
Заманауи техникалық құралдар әртүрлі тактикалық сценарийлерді модельдеуге және әскери қызметшілердің іс-қимылдарын нақты ұрыс жағдайына барынша жақын ортада пысықтауға мүмкіндік береді.
Бұл ретте командирлер мен жауынгерлік даярлық органдарының мамандары оқу процесін күнделікті жоспарлап, үйлестіреді, сабақтардың мазмұнын жетілдіреді және әскери қызметшілердің даярлық деңгейін бақылайды.
Неліктен бұл маңызды
Қазіргі жағдайда армияның жауынгерлік қабілеті тек қару-жарақ пен әскери техниканың мүмкіндігіне байланысты емес. Жеке құрамның дайындығы, бөлімшелердің өзара үйлесімді әрекеті және командирлердің шешім қабылдау қабілеті де шешуші мәнге ие.
Бір жылдық цикл, жаңартылған нормативтер, бірыңғай атыс даярлығы, цифрлық жоспарлау және заманауи полигондық база осы элементтерді бір жүйеге біріктіруге бағытталған.
Ал Жауынгерлік даярлық маманы күні осы жүйенің артында тұрған әскери мамандардың мемлекеттің қорғаныс қабілетін қамтамасыз етудегі рөлін айқындайды.
