Интернетте аз уақыттың ішінде мол табыс табуға уәде беретін жарнамалар көбейді.
Әлеуметтік желідегі тартымды ролик, мессенджердегі бейтаныс “қаржы маманы” немесе кәсіби жасалған инвестициялық платформа — мұның бәрі азаматтың сеніміне кіру үшін қолданылатын алаяқтық схеманың бір бөлігі болуы мүмкін, деп хабарлайды DKNews.kz.
Полиция қазақстандықтарды әлеуметтік желілер, мессенджерлер мен интернет-платформалар арқылы ұсынылатын күмәнді инвестициялық жобаларға ақша салмастан бұрын мұқият тексеруге шақырады.
Алдымен аз ақша сұрайды
Мұндай схемалардың ерекшелігі — алаяқтар бірден ірі соманы талап етпеуі мүмкін.
Олар өзін брокер, инвестициялық компанияның қызметкері немесе қаржы сарапшысы ретінде таныстырады. Әңгіме барысында адамның қызығушылығын ояту үшін:
- “жоғары табыс”,
- “кепілді пайда”,
- “тәуекелсіз инвестиция”
сияқты уәделер айтылады.
Алғашқы кезеңде клиентке аз мөлшерде ақша салып көру ұсынылады. Осыдан кейін арнайы сайтқа немесе мобильді қосымшаға кіруге мүмкіндік беріледі.
Экранда салынған қаражаттың “өсіп жатқаны”, инвестицияның “пайда әкелгені” көрсетілуі мүмкін. Бірақ бұл сандардың шынайы қаржы нарығына еш қатысы болмауы ықтимал.
Экрандағы “пайда” — шынайы ақша емес
Алаяқтардың негізгі мақсаты — адамға алғашқы салымы сәтті болып жатқандай әсер қалдыру.
Мәселен, азамат белгілі бір соманы аударғаннан кейін жеке кабинетінде қаражатының бірнеше есе өскенін көреді. Осы сәтте “кеңесші” қайта хабарласып, табысты одан әрі арттыру үшін көбірек инвестиция салуды ұсынады.
Сенім пайда болған соң жаңа талаптар басталады.
Ақша:
- “инвестицияны көбейтуге”;
- “комиссия төлеуге”;
- “салықты жабуға”;
- “шотты бұғаттан шығаруға”;
- қаражатты “шығарып алу рәсіміне”
қажет деген түрлі сылтаумен сұралуы мүмкін.
Осылайша алғашқы шағын салым біртіндеп әлдеқайда ірі қаржылық шығынға айналады.
Ақшаны шешіп алғыңыз келгенде мәселе басталады
Алаяқтықтың ең айқын белгісі көбіне азамат өз ақшасын қайтарып алуға әрекет жасаған кезде байқалады.
Осы кезде платформа қаражатты шығармай қояды. “Менеджер” қосымша төлем талап етеді, аккаунт бұғатталуы мүмкін немесе сайт мүлде ашылмай қалады.
Кей жағдайда бұған дейін күн сайын хабарласып жүрген “қаржы сарапшысы” да байланысын бір сәтте үзеді.
Нәтижесінде сайттағы виртуалды “табыс” жоғалып, азамат өзінің нақты аударған ақшасынан айырылады.
“100 пайыз пайда” деген сөздің өзі күмән тудыруы керек
Қаржы нарығында табыс тәуекелмен қатар жүреді. Сондықтан ешкім инвестициядан тұрақты әрі 100 пайыз кепілдендірілген пайдаға заңды түрде кепілдік бере алмайды.
Егер сізге:
“Бірнеше күнде ақшаңызды бірнеше есе көбейтеміз”
деп уәде берсе, мұндай ұсынысқа ерекше сақтықпен қараған жөн.
Тағы бір қауіпті белгі — адамды асықтыру.
“Қазір ақша салмасаңыз, мүмкіндік жабылады”, “бүгін соңғы күн”, “орын саны шектеулі” деген сөздер азаматқа ұсынысты тексеруге уақыт бермеу үшін қолданылуы мүмкін.
Өзіңізді қалай қорғауға болады?
Полиция қарапайым қауіпсіздік ережелерін есте сақтауға кеңес береді.
Біріншіден, бейтаныс адамның нұсқауымен ешқайда ақша аудармаңыз.
Екіншіден, банк картаңыздың деректерін, CVV-кодты және SMS арқылы келген бір реттік кодтарды ешкімге бермеңіз.
Үшіншіден, мессенджер немесе әлеуметтік желі арқылы жіберілген күмәнді сілтемелерге өтпеңіз және белгісіз қосымшаларды смартфонға орнатпаңыз.
Төртіншіден, инвестициялық компания немесе брокер сізге ақша салуды ұсынса, оның қызметін ресми дереккөздер арқылы бөлек тексерген дұрыс. Компания туралы ақпаратты тек оның өзі жіберген сайттан іздеумен шектелмеңіз.
Ең бастысы — инвестициялық шешімді эмоциямен немесе асығыс қабылдамау.
Интернеттегі әдемі график, қомақты “табыс” көрсетілген жеке кабинет және өзін кәсіби маман ретінде таныстырған адамның сөзі нақты ақшаның бар екенін білдірмейді.
Қаржыңызды аудармас бұрын ұсынысты тексеруге жұмсалған бірнеше минут кейін үлкен шығынның алдын алуы мүмкін.
