Өнер Алматы көшелеріне шықты. «Sayran қалалық маршруты» жобасы төрт қалалық кеңістік пен Қазақстан және Орталық Азияның басқа қалаларынан келген жиырмадан астам суретшіні біріктіріп, таныс Алматыға жады, экология, сәулет және күнделікті өмір арқылы жаңаша қарауды ұсынды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жобаның бастамашысы — Efes Art Space. Көрме бір ғана галереяға шоғырланбай, Galeriya, Tereze, Bowler және Gaka art space арасындағы бағытқа құрылды. Бір кеңістіктен екіншісіне дейінгі жолдың өзі көркем тәжірибенің бір бөлігіне айналды.
Бір галереяның орнына төрт қалалық нүкте
Sayran атауы жобаның бүкіл идеясын айқындайды.
Орталық Азия мәдениетінде бұл сөз серуендеумен, кешкі қалаға шығумен, адамдардың кездесіп, әңгімелесіп, айналасын бақылап, бірге уақыт өткізуімен байланысты.
Сондықтан көрерменге бір галереяға кіріп, экспозицияны көріп шығу ғана емес, Алматының өзімен бірге қозғалу ұсынылды. Мұнда қала өнерге арналған фон емес, көрменің тікелей бөлігіне айналады.
Кафелер, барлар және күнделікті өмірдегі басқа кеңістіктер көркем маршрутқа қосылып, галереялар өнер мен қалалық ортаның түйісетін ашық нүктелеріне айналды.
Алматы Орталық Азия туралы үлкен әңгіменің бөлігі болды
Sayran бір қаланың шеңберімен шектелмейді.
Бір маршрутта Алматы, Бішкек, Қарағанды, Тараз, Самарқанд және Душанбе қалаларымен байланысты оқиғалар мен көркем пайымдар тоғысты. Бұл көршілестік өңір қалаларының айырмашылықтарын ғана емес, жады, мәдени ерекшелік және қалалық ортаны қабылдау секілді ортақ тақырыптарды да көруге мүмкіндік берді.
Экспозицияда кескіндеме, фотография, графика, коллаж, керамика, тоқыма, инфографика және заманауи арт-нысандар ұсынылды.
Қатысушылар арасында София Клишина, Айша Мусаева, Эля Хасанова, Peshkom, Марат Райымкулов пен Соната Райымкулова, Мунара Абдукахарова, Джошик Мурзахметов, Бегимай Исаева, Анна Григорянц, SANO Collective, Максим Швецов, Мария Крапп, Катерина Халанская, Интизор Отаниёзова, Алина Ким, Жасмин Назар, Шахиза Куанышбекова, Алан Мухитдинов, Арсений Кулаков, Ажар Өтежан, Анара Абжанова, Ратмир Рафиков, Роза Бексултанова, Nur Yeşim Oktay және басқа авторлар бар.
Фотограф Max Belech
Әйел болмысы, Бішкек және көше жадысы
Ортақ маршруттың ішінде тақырыбы мен тілі әртүрлі көптеген көркем оқиға тоғысқан.
Ажар Өтежанның Photo Vogue аясындағы «Women by Women» жобасы үшін жасаған сериясы әйел күшінің қайнарын іздеуге және Орталық Азия әйелдерінің болмысын зерттеуге арналған.
Peshkom Бішкектегі әйел есімдерімен байланысты көше атауларын зерттеген. Ал Марат пен Соната Райымкуловтар «Бишкек Готический» сериясында қалаға өздерінің көркем көзқарасын ұсынған.
Бұл жұмыстарды бір стиль емес, адамның қаланы қалай қабылдайтынын түсінуге деген ұмтылыс біріктіреді: көше атаулары, сәулет, жеке жады, әлеуметтік тәжірибе және күн сайын көріп жүрген кеңістік арқылы.
Алматының ауасы да көрменің тақырыбына айналды
Sayran жобасының жеке бағыты экологияға арналған.
Суретшілер ауа сапасы, тұтыну және материалдарды қайта пайдалану мәселелеріне назар аударған. Арсений Кулаков, мысалы, металл сынықтары, қайта өңделген пластик, тұрмыстық техника мен электроника бөлшектерінен кинетикалық арт-нысандар жасап, пайдаланылған материалдарға жаңа қозғалыс пен жаңа мағына берген.
Интизор Отаниёзова Алматыдағы ауаның ластану мәселесіне назар аударып, сонымен бірге одан қорғанудың күнделікті тәсілдерінің экологиялық құны қандай болуы мүмкін деген сауал көтерген.
Алматы үшін бұл тақырып қосымша түсіндіруді қажет етпейді: қаланың ауасы абстрактілі пікірталас нысанынан көркем пайымның нақты тақырыбына айналған.
Жаяу жүргінші белгісі Sayran символына айналды
Төрт локацияның әрқайсысының кіреберісіне үлкен жаяу жүргінші өткелінің белгісі орнатылды.
Ол бір жағынан маршруттың нүктелерін табуға көмектессе, екінші жағынан Sayran идеясының визуалды символына айналды: қаламен қозғалу және үйреншікті кеңістіктен өнер кеңістігіне өту.
Осының нәтижесінде «қала» мен «көрме» арасындағы шекара шартты сипат алды.
Көрермен галереядан шығып, таныс көшелермен келесі нүктеге қарай жүреді. Осы аралықтың өзі де жобадан тыс қалмай, оның жалғасына айналады.
«Алматыға таныс көшелер жиынтығы ретінде емес, тірі ағза ретінде қарау»
Efes Kazakhstan маркетинг жөніндегі директоры Зейнеп Эркан Альп жобаның негізгі идеясын қаланың өзі арқылы түсіндірді.
Фотограф Max Belech
«“Sayran қалалық маршруты” — Алматыға таныс көшелер мен мекенжайлар жиынтығы ретінде емес, тұрғындарымен бірге үнемі өзгеріп отыратын тірі ағза ретінде қарауға шақыру. Бұл көшелер арасындағы адам, қалалық жады, табиғат және қаланың біртіндеп әрқайсымыздың бір бөлшегімізге айналуы туралы серуен болды», — деді Зейнеп Эркан Альп.
Бұл тәсіл Efes Art Space Алматыда бірнеше жылдан бері дамытып келе жатқан бағытпен үндеседі. Бұған дейін біз кеңістіктің үшінші көрме маусымын қорытындылап, Алматыдағы 2024 жылдың үздік көрмелерін атағаны туралы жазған едік.
Sayran осы тәжірибені бір арт-кеңістіктің шекарасынан шығарып, қаланың күнделікті өміріне енгізді.
Жоба аяқталғанымен, оның басты идеясы сақталады: таныс көшелерді жаңаша көру үшін қаланың өзі өзгеруі міндетті емес. Кейде оған басқа бағытпен жүріп, айналаға өзгеше қарау жеткілікті.
