Өңірлердегі құрылыс кестеден қалып отыр. Қазақстан ветеринарияны жаңғыртуға ондаған миллиард теңге бағыттағанымен, бірқатар облыста ветеринариялық пункттер мен мал қорымдарының құрылысы баяу жүріп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаровтың төрағалығымен өткен кеңесте ветеринариялық қауіпсіздік, инфрақұрылым және саланы цифрландыру мәселелері қаралды. Негізгі назар мемлекеттік қаржы бөлінген жобалардың өңірлерде орындалу қарқынына аударылды.
Ветеринарияны дамытуға 66,2 млрд теңге қарастырылған
Қазақстанда Мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспарымен қатар, 2026–2030 жылдарға арналған Ветеринарияны дамытудың кешенді жоспары бекітілген. Оны жүзеге асыруға 66,2 млрд теңге қарастырылған.
Алайда министрдің бағалауынша, өңірлердегі жұмыс қарқыны бөлінген қаражат пен қойылған міндеттерге сай емес.
«Мемлекет ветеринариялық-санитариялық қызметті дамытуға ерекше көңіл бөледі. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, Мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспарымен қатар, 2026–2030 жылдарға арналған Ветеринарияны дамытудың кешенді жоспары бекітілді. Оны іске асыруға 66,2 млрд теңге қарастырылған. Алайда жергілікті жерлерде жұмыс тиісті деңгейде жүргізілмей отыр», – деді Айдарбек Сапаров.
Екі жылда 626 нысан салынды және сатып алынды
Ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалиннің мәліметінше, соңғы екі жылда жергілікті атқарушы органдардың қаражатына 10,6 млрд теңгеге 626 ветеринариялық инфрақұрылым нысаны салынды және сатып алынды.
Ендігі кезеңнің ауқымы бұдан әлдеқайда үлкен. 2026–2027 жылдары республикалық бюджет есебінен тағы 2 399 нысан құру жоспарланған.
Тек 2026 жылы осы мақсатқа 36,3 млрд теңге бөлініп, қаржы 1 298 нысанның құрылысына бағытталады.
Сегіз өңір ветеринариялық пункттер құрылысында кешігіп жатыр
Министрлік мәліметінше, бірқатар облыс белгіленген жұмыс кестесін сақтамай отыр.
Ветеринариялық пункттер құрылысының төмен қарқыны:
- Қостанай облысында;
- Ақмола облысында;
- Қарағанды облысында;
- Атырау облысында;
- Алматы облысында;
- Павлодар облысында;
- Абай облысында;
- Жетісу облысында байқалған.
Мал қорымдарын салуда да кідірістер бар. Белгіленген кестеге Қостанай, Ақмола, Қызылорда, Павлодар және Түркістан облыстарындағы жұмыстар сәйкес келмей отыр.
Айдарбек Сапаров әкімдіктерге ветеринариялық пункттер, мал қорымдары және аудандық ветеринариялық станциялар құрылысын жеделдетуді тапсырды. Жер телімдерін уақытында бөлу және инженерлік коммуникацияларды тарту да әкімдіктердің назарында болуы тиіс.
«Tort Tulik» жүйесінде мал иелерін тіркеу жеткіліксіз
Ветеринариядағы тағы бір мәселе цифрландырумен байланысты. Ауыл шаруашылығы жануарларының иелері «Tort Tulik» мобильді қосымшасында тіркелуі керек.
Маңғыстау, Қарағанды, Шығыс Қазақстан, Ақтөбе, Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарында оң динамика болғанымен, министрлік тіркеу деңгейін жеткіліксіз деп бағалап отыр.
Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің аумақтық бөлімшелері мен әкімдіктерге мал иелерімен жұмысты күшейтіп, жүйемен қамтуды кеңейту тапсырылды.
15 754 қоғамдық тамақтану нысаны жүйеге қосылды
Ет пен жануарлардан алынатын өнімдерді қадағалау жүйесі «фермадан үстелге дейін» қағидаты бойынша енгізіліп жатыр.
Өткен жылдың сәуірінен «Ветеринариялық-санитариялық сараптама» модулі жұмыс істейді. Пилоттық режимде сою өнімдерін пайдаланатын қоғамдық тамақтану орындары, мектептер, балабақшалар мен ауруханалар есепке алынуда.
Қазір жүйеге 15 754 қоғамдық тамақтану нысаны қосылған.
Алайда Қызылорда, Павлодар, Алматы, Атырау, Қарағанды, Ұлытау және Жетісу облыстарында қамту деңгейі өте төмен.
Өңірлерге барлық тиісті нысанды жүйеге қосуды 2026 жылғы 1 қазанға дейін аяқтау тапсырылды. Бұл талап ет пен жануарлардан алынатын өнімдердің қозғалысын бүкіл тізбек бойынша бақылауды кеңейтуге бағытталған.
Сою нысандарына 2,5%-бен несие ұсынылған
Министр сою нысандарын салу мен жаңғырту қарқынына да назар аударды. Мемлекет мұндай жобаларға жылдық 2,5% мөлшерлемемен 10 жылға дейін жеңілдетілген кредит беру мүмкіндігін қарастырған.
Соған қарамастан, берілген мәлімет бойынша жобалар қазір тек Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында іске асырылып жатыр.
«Біз сою нысандарын салу және жаңғырту мәселесінде бизнес пен әкімдіктер тарапынан белсенділіктің жеткіліксіз екенін көріп отырмыз. Бұл ретте мемлекет тиісті жобаларды іске асыру үшін қолдау шараларын қарастырған, оның ішінде жылдық 2,5% мөлшерлемемен 10 жылға дейінгі мерзімге жеңілдетілген кредит беру мүмкіндігі бар. Қазіргі уақытта жобалар тек Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында іске асырылуда. Жұмысты күшейту қажет», – деді министр.
Кеңес соңында Айдарбек Сапаров өңірлерге ветеринариялық инфрақұрылым құрылысын жеделдетіп, ветеринариялық-профилактикалық шараларды күшейтуді тапсырды. Ең жақын нақты мерзім де белгіленді: ет өнімдерін қадағалау жүйесіне тиісті нысандарды қосу 1 қазанға дейін аяқталуы тиіс.
Бұған дейін біз Қазақстанда ауыл шаруашылығы инфрақұрылымын дамыту, өнім сақтау қуаттарын кеңейту және агросектордағы жаңа жобалар туралы жазған едік.
