Алматыда 13 бала «Қызыл алма» фестивалінде ортақ ертегі сомдады

Алматыда 13 қыркүйекте өткен «Алматының қызыл алмасы — мықты және бақытты отбасының символы» инклюзивті қайырымдылық фестивалінде Қазақстанның әр қаласынан келген 13 бала бір қойылымда өнер көрсетті. Әрқайсысы сүйікті ертегі кейіпкерін өзі таңдаған. Сценаристер мен видеографтар сол кейіпкерлердің басын қосып, достық, отбасы, өзара көмек және өзіңе сену туралы ортақ оқиға құрастырды.

Ұйымдастырушылар — Қазақстан және Орталық Азия отбасы институты мен Қазақстандық гемофилия қауымдастығының мәліметінше, қатысушылармен бірге Алматының би ұжымдарынан 100-ден астам бала сахнаға шықты, деп хабарлайды DKNews.kz. Отбасы күніне арналған фестиваль қалалық білім басқармасы ұсынған Оқушылардың инновациялық шығармашылық орталығында өтті.

Балалар сахнадағы кейіпкерін өздері таңдады

Фестивальге ерекше білім беру қажеттіліктері, дене және психологиялық денсаулығында түрлі ерекшеліктері бар, соның ішінде ауыр дертке шалдыққан балалар қатысты. Олардың арасында республикалық және өзге де шығармашылық байқаулардың жеңімпаздары, халықаралық жобалардың қатысушылары, тың идеялар мен жобалардың авторлары бар.

Биыл ұйымдастырушылар жеке концерттік нөмірлердің орнына біртұтас авторлық қойылым әзірледі. Оның негізгі ойы «2026 жылы “Алматы қызыл алмасының” жаңа ертегісін балалар жазуда!» деген ұранмен берілді.

Қаланың шығармашылық ұжымдарымен бірге өнер көрсету — фестивальдің басты ерекшелігі. Балалар бірге дайындалып, бір сахнаға шығады, танысады, бір-бірін қолдауды және өзара тіл табысуды үйренеді.

Just Dance би студиясының көркемдік жетекшісі, педагог әрі хореограф Венера Вашурина ұжымының жобаға 2019 жылдан бері қатысып келе жатқанын айтты.

«2019 жылдан бастап фестивальге қатысып жүрміз, осы жылдар ішінде ол біз үшін шын мәнінде маңызды және сүйікті дәстүрге айналды. Бұл жоба айналамыздағы әлемді өзгертуге көмектеседі, балаларды бір-бірінің уайымына ортақ болуға, қолдау көрсетуге және шабыттандыруға үйретеді. Балалар сахнаға бірге шыққанда нағыз ғажайып жасайды», — деді Венера Вашурина.

Оның айтуынша, фестиваль студия тәрбиеленушілеріне шығармашылықпен айналысуға, жаңа достар табуға және бұрыннан таныс балалармен қайта кездесуге мүмкіндік береді. Дайындыққа ата-аналар да араласып, жобаға қолдау көрсетеді.

Зәуреш сахнадан қорықпайтын болды

12 жастағы Зәуреш Омарбек фестивальге үшінші рет қатысты. Анасы Надираның айтуынша, мұнда әр баланың қалауы ескеріледі: сахнада өзін қалай танытатынын, не көрсететінін өзі шешеді.

Алғашында Зәуреш қобалжып, қолынан келе ме деп алаңдаған. Соған қарамастан сахнаға шығып, дайындалып, еңбектенген. Анасы қызының жылдан-жылға өзіне сенімді болып, қабілетін бағалай бастағанын байқайды. Бұл жолда мамандар мен педагогтардың да еңбегі көп.

«Анасы жанында болғанда, онымен бірге сахнаға шығып, қорқынышты бірге жеңуге болғанда, бала өзін қорғалған болып сезінеді», — деді Надира.

Зәуреш көп жылдан бері вокалмен айналысады, киноға, ситкомдар мен жарнамаға түседі, қолөнерге қызығады. Анасы оның әр әуестігін қолдауға тырысады. Фестивальге қатысу қызының бастаған ісін аяқтауға деген талпынысын күшейткенін айтады.

«Бәлкім, фестиваль бізге берген басты сыйлық — бұл өз күшімізге деген сенім. Зәуреш енді біледі: ең бастысы әрекет етіп, тоқтамау. Егер ол бір нәрсені қолға алса, соңына дейін барады», — деді Надира.

Ол өзге ата-аналарға баласының қабілетіне күмән келтірмеуге, айналасындағылардың да оның талабын жасытпауына мән беруге кеңес береді. Баланың қызығушылығын қолдап, көмектесіп, онымен бірге армандаудан қорықпау керек деп есептейді.

Джафар ішкі сезімін музыкамен жеткізеді

13 жастағы Мохамад Тахир Джафар үшін бұл алғашқы фестиваль болды. Анасы Әсем жоба туралы баласы бұрын бір концертте бірге өнер көрсеткен қыздың анасынан естіген.

Әсем фестиваль қарсаңындағы бір жазғы күнді ерекше еске алады. Ауладағы балалар үйіне жүгіріп келіп, Джафардың өздеріне жақындап, сөйлесіп, ойнап, ойымен бөлісе бастағанын қуана айтқан. Бұған дейін ол аз сөйлейтін, кейбір балалар оны сөйлей алмайды деп ойлаған.

Джафардың өзі де анасынан құрдастарымен араласу неліктен қиын екенін сұрайтын. Әсем оған уақыт керегін түсіндіріп, ұялмай, сөйлесуге талпына беруін айтып жүрген.

Фестивальге дайындық кезінде Джафар жоба бастамашысы, клиникалық психолог, Қазақстан және Орталық Азия отбасы институтының жоба жетекшісі Эльмира Әлиевамен танысты. Әсемнің айтуынша, маман баламен бірден тіл табысқан. Джафар еркінірек сөйлеп, көңіл күйі көтеріліп, дауысы да сенімдірек шыға бастаған.

«Бұл Джафардың алғашқы фестивалі. Ол музыканы қатты жақсы көреді. Менің ойымша, музыка оған ұзақ уақыт бойы сөзбен жеткізе алмаған нәрселерді білдіруге көмектеседі. Музыка арқылы ол өзінің ішкі әлемін, сезімдерін, шынайы болмысын аша алды», — деді Әсем.

Қазір Джафар пианинода ойнауды үйреніп жүр. Анасы дайындық пен фестивальге қатысу ұлының ашылуына көмектесті деп санайды. Ал өзі осы ортадан үміт пен қолдау тапқан.

«Әр баланың өз қарқыны мен өз жолы бар. Кейде біз бала бір жерде тұрып қалған деп ойлаймыз, ал ол сол кезде әлемді өз жолымен зерттеп, үйреніп жатады, өзгеріп жатады. Оларға уақыт беріңіз, қолдау көрсетіңіз. Әр нәрсенің өз уақыты бар», — деді Әсем.

Осындай фестивальдерді өңірлерде де өткізу ұсынылды

«Гемофилиямен ауыратын мүгедектердің қазақстандық қауымдастығы» қоғамдық бірлестігінің президенті Ақжан Ерікқызы Эльмира Әлиевамен екі жыл бұрын бірлесіп жұмыс істей бастағанын айтты. Ынтымақтастық инклюзивті білім беру мәселелерін, педагогтар мен психологтарға арналған әдістемелік ұсынымдар әзірлеуді қамтиды.

Ақжан Ерікқызының өзі де ауыр диагнозы бар баланы тәрбиелеп отыр. Оның айтуынша, мұндай отбасыларға медициналық және қаржылық көмектен бөлек, баланың оқуына, қарым-қатынас жасауына, қабілетін көрсетуіне жағдай қажет. Ата-аналар үшін психологиялық қолдау мен түсіністік те үлкен мәнге ие.

«Мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар үшін қолдау — бұл тек дәрі-дәрмек пен емдеу ғана емес. Назар аудару, түсіну, қабылдау және психологиялық тірек те маңызды. Көп жағдайда ата-аналар жай ғана жалғыз емес екенін білуі қажет», — деді Ақжан Ерікқызы.

Қауымдастық еліміздің барлық өңірінде «Жаңартылған Қазақстан — дана және саналы отбасының символы» тақырыбымен инклюзивті балалар фестивальдерін өткізу бастамасын көтерді. Ұйым жетекшісінің айтуынша, дайындық барысында мұндай қолдауға сұраныстың, әсіресе Астана мен Алматыдан алыс қалаларда, жоғары екені байқалған.

Бұл әзірге — ұйымдастырушылардың ұсынысы. Ақжан Ерікқызы Алматыда басталған жобаның өзге өңірлерде жалғасып, балалардың талантын танытуына мүмкіндік беретініне үміт білдірді.

Жоба 2011 жылдан бері балалар мен отбасыларды біріктіріп келеді

Эльмира Әлиева «Алматының қызыл алмасы — мықты және бақытты отбасының символы» жобасы аясында 2011 жылдан бері түрлі іс-шара өткізіп келеді. Осы 15 жылда жоба балалардың, ата-аналардың, педагогтардың, еріктілер мен серіктестердің басын қосты. 2015 жылы оған Қазақстан және Орталық Азия отбасы институты қолдау көрсете бастады.

Әлиеваның айтуынша, басты мақсаты — ерекше білім беру қажеттіліктері бар бала құрдастарымен еркін ойнап, сөйлесіп, ортақ іске араласа алатын орта қалыптастыру.

«Мен әрдайым ерекше білім беру қажеттіліктері бар бала басқалардан оқшауланып қабылданбайтын, жалпы кеңістіктің толыққанды қатысушысы болатын: ойнап, сөйлей алатын және құрдастарымен араласатын мереке жасағым келетін», — деді Эльмира Әлиева.

Ол алғашында сөйлеуге немесе сахнаға өз бетінше шығуға қиналған балалардың кейін өлең оқып, ән айтып, көпшілік алдында сенімді өнер көрсеткенін еске алады. Дегенмен баланың дамуына емдеу, мамандардың жұмысы және ата-ананың қолдауы қатар әсер ететінін атап өтті. Ал фестиваль, оның бағалауынша, баланың жаңа іске талпынып, өз мүмкіндігіне сенуіне қосымша серпін бере алады.

«Егер ол аяқталғаннан кейін ең болмағанда бір бала сенімдірек болса, ең болмағанда бір ана қолдауды сезінсе және ең болмағанда бір отбасы өз баласының жаңа мүмкіндіктеріне сене бастаса, онда біз жасайтын барлық нәрсенің мәні бар деген сөз», — деді Эльмира Әлиева.

Жобаның міндеттері — инклюзивті мәдениетті дамыту, балалардың ортаға бейімделуіне және шығармашылық қабілетін танытуына көмектесу, ата-ана мен бала арасындағы байланысты нығайту. Ұйымдастырушылар қоғам мен бизнестің назарын мүгедектігі бар балаларға дер кезінде қолдау көрсетуге, даму бұзылыстарының халықаралық жіктеу стандарттарын ескере отырып, әлеуметтік бейімделудің қолайлы тәсілдерін таңдауға аударуды да көздейді.

Фестивальге «КазПетроМаш» ЖШС, Barys Dynamics инженерлік мектебі және Fruit Lab қолдау көрсетті. Ұйымдастыру комитеті мүгедектігі бар балалармен жұмыс істейтін немесе оларға көмектесуге дайын мамандарды, компаниялар мен серіктестерді ынтымақтастыққа шақырады. Жобаға қатысты Эльмира Әлиеваға +7 702 112 00 33 нөмірі арқылы хабарласуға болады. Балалардың өнерін фестивальдің YouTube-тағы көрсетілімінен көруге болады.

Ата-ананы қолдау мен баланың жан-жақты дамуына жағдай жасау тақырыбы Тоқаевтың Отбасы күніне арналған құттықтауындағы негізгі ойлар туралы материалымызда да қамтылған.