Көк-Жайлау төңірегіндегі дау қайта күшейді. Алматыда өткен баспасөз мәслихатында Almaty Superski жобасына қатысты бірқатар сын айтылды. Алайда көтерілген кейбір мәселелер бойынша ашық деректерде жобалық құжаттар мен әзірлеуші тараптың түсіндірмелері бар, деп хабарлайды DKNews.kz.
17 қыркүйекте Қазақстанның халықаралық адам құқықтары бюросының алаңында Көк-Жайлауды дамыту мәселесіне арналған баспасөз мәслихаты өтті. Бюроның ресми хабарламасында спикерлер қатарында эколог-белсенділер Эмина Кужамуратова мен Салтанат Ташимова, сондай-ақ бизнес-аналитик Вадим Гетте мен заңгер Сергей Куратов көрсетілген.
Жиында жобаның ауқымы, инфрақұрылымы, экологиялық әсері және оны іске асыруға қатысты құжаттар жөнінде сұрақтар көтерілді.
«Жоба жоқ» деген уәжге құжаттар не дейді
Баспасөз мәслихатындағы негізгі сынның бірі Almaty Superski бойынша бірыңғай жоба мен тұжырымдама жоқ деген пікірге қатысты болды.
Алайда Көк-Жайлаудағы Almaty Superski жобасына арналған экологиялық құжаттар ашық қолжетімділікте жарияланған.
Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы Ұлттық деректер банкінде «Көк-Жайлау шатқалында Almaty Superski тау курортын салу» жобасы бойынша қоғамдық тыңдау материалдары орналастырылған. Онда қоршаған ортаға ықтимал әсерлер туралы есептің электрондық нұсқасы, қоғамдық тыңдау хаттамасы, қоғам өкілдерінің сұрақтары мен тапсырыс берушінің жауаптары бар.
Демек, жоба бойынша құжаттама бар және оның бір бөлігі жұртшылық үшін ашық жарияланған.
Бұдан бөлек, тау курортына апаратын жол жеке жоба ретінде қарастырылған. Ұлттық деректер банкінде жарияланған жол құрылысына қатысты материалда жобаланатын жол Дулати көшесіндегі экологиялық бекеттен басталып, жеке жоба бойынша қарастырылған Almaty Superski тау курортына дейін баратыны көрсетілген.
Ағаштарға қатысты дау жалғасып жатыр
Баспасөз мәслихатында табиғи аумаққа түсетін салмақ пен ағаштарға қатысты да мәселе көтерілді.
Жоба төңірегіндегі ағаш кесу тақырыбы бұған дейін де қоғамда резонанс тудырған. Алайда Kazakh Tourism Development басшысы Ержан Еркінбаев 11 қыркүйекте әлеуметтік желілерде тараған ағаш кесу видеосының Almaty Superski аумағына қатысы жоқ екенін мәлімдеді.
Оның айтуынша, сол күнге дейін жоба аясында бірде-бір ағаш кесілмеген. Бұл туралы бұған дейін DKNews.kz те жазған еді.
Жоба материалдарында қоршаған ортаға ықтимал әсер жеке бағаланады. Сондықтан Қызыл кітапқа енгізілген өсімдіктерге қатысты түпкілікті баға да тиісті экологиялық құжаттар мен нақты құрылыс аймағына сүйеніп берілуі тиіс.
15 мың адам көрсеткіші қайдан шықты
Жиындағы ең даулы сандардың бірі — 15 мың адам.
Белсенділер Дулати мен Горная көшелері секілді жолдардың осындай ағынды қалай қабылдайтынын сұрады. Көлік инфрақұрылымына қатысты мәселенің өзі орынды: ірі тау курорты қаланың оңтүстік бөлігіндегі қозғалысқа қосымша жүктеме түсіруі мүмкін және мұндай әсер жеке көліктік есептеуді қажет етеді.
Сонымен бірге 15 мың көрсеткішінің нақты мағынасын ажырату қажет.
Ресми қоғамдық тыңдау құжатында Almaty Superski «тәулігіне 15 мың адам өткізу қабілеті бар тау шаңғысы курорты» ретінде сипатталған. Оның 5 мыңы — шаңғышылар, 10 мыңы — жаяу келушілер деп көрсетілген.
Сондықтан бұл санды тек жолмен бір мезетте жүретін автомобильдер саны ретінде түсіндіру дұрыс емес. Бірақ ресми құжат оны курорттың тәуліктік өткізу қабілеті ретінде көрсететіндіктен, көлік жүктемесіне қатысты сұрақ та күн тәртібінен түспейді.
Жол жобасына қатысты құжаттар да жарияланған
Көлік мәселесі Almaty Superski төңірегіндегі ең күрделі тақырыптардың бірі болып отыр.
Көк-Жайлаудағы тау шаңғысы кешеніне апаратын жолды түзету жобасы бойынша да қоғамдық тыңдаулар өткізілген. Жобаға берілген ресми жауаптарда түзету Алматы әкімдігінің 2025 жылғы 13 қарашадағы қаулысы және 2026 жылғы 28 сәуірдегі бюджет комиссиясының хаттамасы негізінде жүргізіліп жатқаны көрсетілген. Құжатта бұл жұмыстар Almaty Superski жобасын іске асыру және инженерлік-көлік инфрақұрылымын құру қажеттілігімен байланыстырылған.
Сонымен қатар сол материалдардың өзінде тұрғындар мен белсенділер жолдың Бас жоспарға сәйкестігі, экологиялық рәсімдер және бастапқы рұқсат құжаттары жөнінде сұрақтар қойған.
Яғни көлік инфрақұрылымына қатысты пікірталас тек баспасөз мәслихатындағы мәлімдемелермен шектелмейді — мәселе ресми қоғамдық тыңдаулар кезінде де көтерілген.
Рұқсаттар туралы сұраққа құжат қажет
Баспасөз мәслихатында заңнама талаптарының ықтимал бұзылуы және қажетті рұқсаттардың бар-жоғы туралы да айтылды.
Мұндай мәлімдемелерді бағалауда негізгі өлшем — нақты құжаттар.
Ұлттық деректер банкінде негізгі курортпен қатар жол және инженерлік инфрақұрылымға қатысты бірнеше қоғамдық тыңдау материалы бар. Мысалы, тау шаңғысы курортының сыртқы газбен жабдықтау желілеріне арналған түзетілген жоба бойынша да жеке экологиялық құжаттар мен қоғамдық талқылау хаттамалары жарияланған.
Сондықтан қандай да бір рұқсаттың жоқтығы немесе заң талаптарының бұзылғаны жөніндегі қорытынды нақты рәсім мен құжатқа сүйенуі керек.
Көк-Жайлау туралы пікірталас мұнымен аяқталмайды
17 қыркүйектегі баспасөз мәслихаты Almaty Superski төңірегіндегі қоғамдық пікірталастың әлі жалғасатынын көрсетті.
Белсенділер жобаның қаржылық моделі, инфрақұрылымы, ауқымы және қоршаған ортаға жиынтық әсері бойынша қосымша сұрақтар бар екенін айтып отыр. Қазақстанның халықаралық адам құқықтары бюросы да кездесудің мақсатын жоба туралы ақпараттағы айырмашылықтар мен балама нұсқаларды кешенді талқылау қажеттілігімен байланыстырған.
Екінші жағынан, Almaty Superski бойынша экологиялық есеп, қоғамдық тыңдау материалдары және бірқатар инфрақұрылымдық жобалар ашық дереккөздерде жарияланған. Сондықтан Көк-Жайлау төңірегіндегі келесі пікірталаста эмоциялық мәлімдемелерден гөрі осы құжаттардағы нақты көрсеткіштер шешуші рөл атқармақ.
Бұған дейін біз Almaty Superski бойынша қоғамдық тыңдаулар қалай өткенін және жобаның қандай кезеңге шыққанын жазған едік. Ал жуырда Алматы тауларындағы туристік ағын өсіп жатқан жағдайда Almaty Superski табиғи аумақтарға түсетін жүктемеге қалай әсер етуі мүмкін екенін талдадық.
