Граффитиге толық тыйым салынуы мүмкін.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қоғамдық ғимараттардың қабырғаларына сурет салып, жазу қалдыратын адамдарға қатысты қатаң шаралар қабылдап, мұндай «шығармашылыққа» заңнамалық деңгейде тыйым салуды тапсырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы 19 қыркүйекте Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. Тиісті тапсырма Астана әкімі Жеңіс Қасымбекке берілді.
Граффитиге тыйым заңнамалық деңгейде бекітілуі мүмкін
Мәселе Астанадағы бақылауды күшейтумен ғана шектелмейді. Мемлекет басшысының ұстанымы бойынша, Қазақстан қалаларында мұндай әрекеттерге жол бермеу үшін заңнамалық және нормативтік шаралар қабылдануы тиіс.
Ақорданың хабарламасында қоғамдық ғимараттарға граффити салу вандализм және қасақана бұзақылық көрінісі ретінде қарастырылады.
«Мемлекет басшысы Қазақстан қалаларында мұндайға жол беруге болмайды деп санайды. Әлемнің көптеген қалаларындағы муниципалдық аумақтардың көркін бұзатын осындай “шығармашылыққа” вандализм мен қасақана бұзақылықтың көрінісі ретінде толық тыйым салу үшін заңнамалық және нормативтік сипаттағы шаралар қабылдау қажет», — делінген Президенттің баспасөз қызметі таратқан хабарламада.
Тапсырмадағы негізгі деталь — «толық тыйым» туралы тұжырым. Демек, мәселе әкімдіктердің бүлінген қабырғаларды тазалауы немесе жекелеген нысандарды күзетумен ғана шектелмеуі мүмкін. Тапсырманы іске асыру үшін тиісті шектеулерді заңнамалық және нормативтік базаға енгізу қажет болады.
Әзірге қандай нақты нормалардың өзгеретіні, қандай жауапкершілік қарастырылатыны және болашақ тыйым заңсыз граффити мен арнайы келісіммен жасалған көркем жұмыстарды қалай ажырататыны нақтыланған жоқ.
Қатаң шараларды Астанадан бастау тапсырылды
Президент Астана әкімі Жеңіс Қасымбекке қоғамдық ғимараттардың қабырғаларына граффити салуға әрекеттенетін адамдарға қатысты қатаң шаралар қабылдауды тапсырды.
Бұл мәселе қалаларды абаттандыру және қоғамдық кеңістікті күтіп ұстау жөніндегі кең ауқымды жұмыстар аясында көтерілді. Бұған дейін елорда билігі аулалар мен қоғамдық кеңістіктерді жаңарту жұмыстары туралы хабарлаған болатын.
Жаңа тапсырманың практикалық мәні де осында. Бүлінген қасбеттер мен коммуналдық нысандарды кейін қайта тазалап, қалпына келтіруге тура келеді. Ал жоспарланған шектеулер салдарды жоюдан гөрі мұндай әрекеттердің алдын алуға бағытталуы ықтимал.
Граффити мен стрит-арттың арасы қалай ажыратылады
Президент тапсырмасында ең алдымен қоғамдық ғимараттардың қабырғаларын өз бетінше бояу және билік вандализмге жатқызатын әрекеттер сөз болып отыр.
Сонымен бірге Қазақстанда заңды стрит-арт та бар. Оған меншік иесінің келісімімен немесе қалалық жобалар аясында салынған муралдар мен басқа да көркем туындылар жатады.
Сондықтан жаңа нормалар әзірленген жағдайда заңды көше өнері мен рұқсатсыз салынған суреттер мен жазулардың аражігін нақты белгілеу негізгі мәселелердің біріне айналуы мүмкін.
Жарияланған тапсырмада мұндай разграничениенің нақты механизмі әзірге көрсетілмеген.
Тоқаев қалалардағы тәртіпті «Таза Қазақстан» идеясымен байланыстырды
Бұл тапсырма Президенттің Астанадағы «Таза Қазақстан» экологиялық акциясына қатысқан күні айтылды. Мемлекет басшысы Президент саябағында ағаш отырғызып, қалалық ортаға ұқыпты қарау мәдениетіне назар аударды.
Бұған дейін біз Қасым-Жомарт Тоқаевтың Астанадағы экологиялық акцияға қатысқаны туралы жазған едік.
Енді абаттандыру мәселесіне құқықтық тетік те қосылуы мүмкін. Президент тапсырмасынан кейін граффитиге толық тыйымның заңнамада қалай бекітілетіні және нақты қандай әрекеттер жаңа шектеулерге жататыны анықталуға тиіс.
