Астана Ереванмен стратегиялық серіктестікті нығайтпақ. Қасым-Жомарт Тоқаев Армения тәуелсіздігінің 35 жылдығына орай Президент Ваагн Хачатурян мен Премьер-министр Никол Пашинянға құттықтау жеделхатын жолдап, екі ел арасындағы байланысты одан әрі кеңейтуге Қазақстанның мүдделі екенін растады. Құттықтау туралы ақпарат 21 қыркүйекте жарияланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жолғы жеделхаттың саяси контексті бөлек: Қазақстан мен Армения қарым-қатынасын стратегиялық серіктестік деңгейіне көтеру туралы бірлескен мәлімдемеге 2025 жылғы қарашада қол қойылған. Қазір тараптар сол мәртебені нақты сауда, көлік және инвестициялық жобалармен толықтыруға кірісті.
Тоқаев Қазақстанның ұстанымын растады
Президент құттықтауында Армения тәуелсіздігінің 35 жылдығын армян халқы үшін тарихи дата ретінде атап өтті. Мемлекет басшысы оның ұлттық бірлік пен жасампаздық рухын білдіретінін айтып, мемлекетаралық ықпалдастық пен стратегиялық серіктестіктің одан әрі нығаятынына сенім білдірді.
«Қазақ-армян ынтымақтастығы ойдағыдай өрбіп, бірлескен күш-жігердің арқасында мән-мазмұны толығып келеді. Бұл елдеріміз арасындағы достық пен стратегиялық серіктестік рухына сай. Қазақстанның Армениямен сан қырлы байланысты күшейтуге ниетті екенін растаймын», — деп жазылған жеделхатта.
Қасым-Жомарт Тоқаев Ваагн Хачатурян мен Никол Пашинянға мемлекеттік қызметте табыс, ал Армения халқына бақ-береке тіледі.
Стратегиялық серіктестік мәртебесі 2025 жылы бекітілді
Қазақстан мен Армения қатынасындағы маңызды өзгеріс 2025 жылғы 21 қарашада болды. Никол Пашинянның Қазақстанға сапары кезінде екі ел ынтымақтастығын стратегиялық серіктестік деңгейіне көтеретін бірлескен мәлімдеме қабылдады.
Сол келіссөздер барысында тараптар 2026–2030 жылдарға арналған сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі жол картасын қабылдады. Сонымен бірге Қазақстан–Армения Іскерлік кеңесін құру туралы келісім жасалып, сыртқы істер және денсаулық сақтау ведомстволарының 2026–2027 жылдарға арналған іс-қимыл құжаттары бекітілді.
2026 жылғы сәуірде Қазақстан Сыртқы істер министрлігі екі ел арасындағы тұрақты саяси диалогпен қатар көлік, транзит және сауда бағытындағы жұмыстың жалғасып жатқанын хабарлады. Қазақстан Арменияға астық пен етті ұзақ мерзімді жеткізуге мүдделі екенін де білдірген.
Саяси байланыс күшейгенімен, сауда көлемі әлі шағын
Стратегиялық мәртебеге қарамастан, екі елдің тауар айналымы әзірге салыстырмалы түрде төмен деңгейде.
Қазақстан СІМ-нің 2026 жылғы мамырда жаңартылған дерегіне сәйкес, екіжақты тауар айналымы:
- 2023 жылы — 103,7 млн доллар;
- 2024 жылы — 82,9 млн доллар;
- 2025 жылы — 69,2 млн доллар болған.
Яғни 2025 жылы көрсеткіш 16,4%-ға төмендеген. Қазақстанның Арменияға экспорты 49 млн долларды, Армениядан импорты 20,2 млн долларды құрады.
Сондықтан стратегиялық серіктестіктің практикалық өлшемдерінің бірі — саяси байланыстарды нақты экономикалық көрсеткіштерге айналдыру. 2026–2030 жылдарға арналған жол картасында өзара сауданы ұлғайту, инвестициялық белсенділікті арттыру, өнеркәсіптік және технологиялық кооперацияны кеңейту, ауыл шаруашылығы мен цифрлық экономикада бірлескен жобаларды дамыту қарастырылған.
Екі ел жаңа көлік мүмкіндіктерін қарастырып жатыр
Оңтүстік Кавказдағы көлік бағыттарының өзгеруі Қазақстан–Армения қатынасына жаңа экономикалық мүмкіндік беріп отыр.
2026 жылғы сәуірдегі келіссөздерде тараптар Орталық Азия мен Оңтүстік Кавказ нарықтарын байланыстыратын транзиттік маршруттарды дамытуға назар аударды. Қазақстан тарапы екі мемлекет арасында тұрақты тікелей әуе қатынасын жолға қою бағытында жұмыс жүріп жатқанын да хабарлады.
Соңғы саяси байланыстарда экономикаға да жеке назар аударылып келеді. 24 тамызда Тоқаев пен Пашинян телефон арқылы сөйлесіп, бірлескен сауда-экономикалық және инвестициялық жобаларды жүзеге асыру мәселелерін талқылаған. Бұл келіссөз туралы бұған дейін жазған едік
Ал 2025 жылғы келіссөздер кезінде Қазақстан Армения нарығына жалпы құны 350 млн доллар болатын тауар ұсына алатынын мәлімдеген еді. Қазақстан мен Армения арасындағы сауда және көлік келісімдері туралы материал
21 қыркүйектегі құттықтау жеделхаты осы процестің саяси деңгейде жалғасып жатқанын көрсетті: Тоқаев Қазақстанның Армениямен «сан қырлы байланысты күшейтуге ниетті» екенін тағы да растады.
