Жол ережесін жиі бұзатын жүргізушілерге жаза күшеюі мүмкін.
Премьер-министр Олжас Бектенов мұндай жүргізушілерді айыппұл төлеудегі жеңілдіктен айырып, құқықбұзушылық санына қарай айыппұл көлемін бірнеше есе арттыруды ұсынды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе 22 қыркүйекте жол қауіпсіздігіне арналған Үкімет отырысында қаралды. Ішкі істер министрлігіне жүргізушілерге арналған балдық жүйені енгізу тәжірибесін де зерделеу тапсырылды. Бұл туралы Қазақстан Үкіметінің ресми хабарламасында айтылған.
Қайталанған заңбұзушылық үшін айыппұл қымбаттауы мүмкін
Негізгі өзгеріс жол ережесін жүйелі түрде бұзатын жүргізушілерге қатысты.
Олжас Бектеновтің пікірінше, өрескел және бірнеше рет құқықбұзушылық жасаған азаматтарға айыппұлды жеңілдікпен төлеу мүмкіндігі берілмеуі тиіс. Керісінше, құқықбұзушылық саны артқан сайын айыппұл сомасын бірнеше есе көбейту ұсынылды.
Әзірге бұл күшіне енген норма емес. Үкімет тиісті тетікті әзірлеуді тапсырды.
Ішкі істер министрлігі сонымен бірге балдық жүйені енгізу тәжірибесін зерттемек. Министр Ержан Саденовтің айтуынша, мұндай жүйе құқықбұзушылықтың өзін ғана емес, оның ауырлығын да ескеруі тиіс.
Бірнеше рет немесе ауыр жол ережесін бұзған жүргізушілердің куәлігін бір жылға дейін тоқтата тұру мүмкіндігі де қарастырылып жатыр. Бұл ұсыныс та әзірше пысықтау кезеңінде. Толығырақ мәлімет Үкімет отырысының материалдарында жарияланған.
Жол апаты азайды, бірақ бақылау күшейеді
Жазаны күшейту туралы ұсыныстар жол-көлік оқиғалары азайған кезеңде көтеріліп отыр.
ІІМ дерегінше, жыл басынан бері Қазақстанда жол-көлік оқиғаларының саны 5%-ға, қаза болғандар саны 15%-ға, зардап шеккендер саны 6%-ға азайған.
Автоматты түрде құқықбұзушылықты анықтайтын жүйелер саны 28 мыңнан 32 мыңға дейін көбейген.
Үкімет жол апатының азаюын жауапкершіліктің күшеюімен, самокаттар мен скутерлерді пайдалануды реттеумен, жүргізушілерді даярлау жүйесіндегі өзгерістермен, жасырын патрульдеумен және интеллектуалды бақылау жүйелерінің енгізілуімен байланыстырады.
Соған қарамастан, Олжас Бектенов елдегі жол-көлік оқиғаларының деңгейі әлі де жоғары екенін айтты.
Жүргізушілер арасында қоғамдық көлік жолағымен жүру, қос тұтас сызықты кесіп өту және жылдамдықты асыру секілді заңбұзушылықтар жиі кездесетіні атап өтілді.
«Еліміздің жаңа Конституциясында “Заң және Тәртіп” қағидаты бекітілді. Заңдар мен ережелерді қатаң сақтау – әр азаматтың міндеті. Мемлекет басшысы жол қозғалысы қауіпсіздігі мәселесіне үнемі ерекше назар аударады. Жолдағы мінез-құлық мәдениетіне азаматтарымыздың өмірі мен денсаулығы тікелей байланысты», — деді Олжас Бектенов.
Қазақстанның жаңа Конституциясы 2026 жылғы 1 шілдеде күшіне енді. Үкімет «Заң және Тәртіп» қағидатын онда бекітілген негізгі мемлекеттік ұстанымдардың бірі ретінде көрсетеді.
Орташа жылдамдықты бақылау тағы да кеңейтіледі
Үкімет тапсырмаларының жеке бір бөлігі қала сыртындағы трассаларға қатысты.
Ресми мәліметке сәйкес, елдегі көптеген жол әлі де ескі стандартпен салынған. Олардың басым бөлігі екі жолақты, ені шамамен жеті метр.
Жүргізушілер жол жабындысының ақауы, жарықтың жеткіліксіздігі және навигация мәселелеріне жиі шағымданады.
Көлік министрлігіне негізгі трассаларда орташа жылдамдықты бақылау жүйесін кеңейту, сондай-ақ лазерлік визуалды бағдарлау жүйелерін көбейту тапсырылды. ІІМ аса қауіпті жол учаскелерінде патруль санын арттыруы тиіс.
Бұл технология қолданылған учаскелерде нәтиже байқалған.
ІІМ мәліметінше, орташа жылдамдық бақыланатын жолдарда жол-көлік оқиғалары 10%-ға, қаза болғандар саны 33%-ға, зардап шеккендер саны 12%-ға азайған.
Қазір мұндай бақылау шамамен 2,8 мың шақырымды қамтитын 12 учаскеде жұмыс істейді. Жыл соңына дейін жүйені 5,6 мың шақырымдық 28 учаскеге дейін кеңейту жоспарланған.
Көлік министрлігі республикалық жолдарда жыл басынан бері жол апаттарының саны 10%-ға, қаза болғандар 14%-ға, зардап шеккендер 11%-ға төмендегенін де хабарлады.
Ведомство негізгі себептердің қатарында жылдамдықты асыру, арақашықтық сақтамау, көлікті басқара алмай қалу және қарсы бағыттағы жолаққа шығуды атады. Толық көрсеткіштер Көлік министрлігінің деректерінде көрсетілген.
Камералар рөлде телефон қолданғандарды анықтауы тиіс
Қалалардағы автоматтандырылған бақылау жүйесі де күшейтілмек.
Үкімет ІІМ мен әкімдіктерге орнатылған барлық камераның жұмысын тексеруді тапсырды.
Сонымен қатар жолдағы автоматтандырылған жүйелер жүргізушінің рөлде отырып ұялы телефон пайдаланғанын барынша анықтайтындай етіп бапталуы тиіс.
Жаяу жүргіншілер өткелдеріне де қосымша бейнебақылау орнату көзделіп отыр.
Әкімдіктерге, әсіресе оқу орындарының маңында, кері санақ таблосы бар заманауи бағдаршамдарды көбейту тапсырылды.
Жолды белгіленбеген жерден кесіп өтетін жаяу жүргіншілерге қатысты жауапкершілікті күшейту мәселесі де көтерілді.
Сонымен қатар ІІМ көшелердегі апат қаупін азайтатын шетелдік дизайн шешімдерін зерттемек.
Трассалардағы тағы бір қауіп — жолға малдың шығуы.
Жыл басынан бері осындай 200-ден астам жағдай тіркелген.
Әкімдіктерге мал иелерімен жұмысты күшейту, ал Көлік министрлігі мен ІІМ-ге Павлодар облысында қолданылып жүрген жол бойына қоршау торларын орнату тәжірибесін қарастыру тапсырылды.
Таксиге жүргізушілерді қабылдау талабы қатаюы мүмкін
Өзгерістер жолаушылар тасымалына да қатысты.
Үкімет Әкімшілік құқықбұзушылықтардың бірыңғай тізілімін такси агрегаторларының платформаларымен интеграциялауды жеделдетуді тапсырды.
Мақсат — жүргізушінің жолдағы тәртіп тарихын оны жолаушы тасымалына жібермей тұрып тексеру.
Бектеновтің айтуынша, агрегаторлар тәжірибелі және көлік жүргізу тарихы жақсы азаматтарды ғана жұмысқа алуы тиіс.
Көлік жүргізу құқығынан айырылған немесе құқықбұзушылығы көп жүргізушілерді такси қызметіне жібермеу ұсынылды.
Көлік министрлігі ІІМ және агрегаторлармен бірлесіп жолаушылар тасымалынан шамамен 70 мың оң рульді автокөлікті алып тастағанын хабарлады.
Сонымен бірге қайта жабдықталған оң рульді көліктерге және агрегаторлардың жауапкершілігіне қатысты заңнамалық өзгерістер дайындалып жатыр.
Такси жүргізушілерінің жұмыс уақыты, көліктің техникалық жағдайы, медициналық және техникалық тексеруден өтуі де бақылауға алынбақ.
ІІМ-ге заңсыз тасымалдаушыларды тұрақты түрде анықтау тапсырылды.
Ереже бұзған авто-мектептер тізілімнен шығарылуы мүмкін
Үкімет жас жүргізушілердің дайындығына да жеке назар аударды.
ІІМ оқу ұйымдарының жұмысын үйлестіруді және жүргізушілерді даярлау сапасын бақылауды күшейтпек.
Заңбұзушылық анықталған авто-мектептерді жалпы тізілімнен шығару ұсынылды. Үкіметтің мәліметінше, ІІМ-де мұндай шешім қабылдауға қажетті өкілеттік бар.
Төтенше жағдайлар министрлігіне, Денсаулық сақтау министрлігіне және әкімдіктерге жол апаттарының жиілігін ескере отырып, кейбір медициналық-құтқару пункттерінің орналасуын қайта қарау тапсырылды.
Оқушылар білім беру, мәдени немесе спорттық іс-шараларға ұйымдасқан түрде жіберілген жағдайда оларды полиция қызметкерлері алып жүруі тиіс.
«Біздің ортақ міндетіміз – жолдардағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету, жол-көлік оқиғалары мен өлім-жітімді тұрақты түрде азайту», — деді Премьер-министр.
Үкімет тапсырмаларын үйлестіру бірінші Премьер-министрдің орынбасары Нұрлыбек Нәлібаевқа жүктелді.
Ендігі негізгі мәселе — айыппұлды құқықбұзушылық санына қарай өсіру және балдық жүйе қандай норма ретінде бекітілетіні. Бұл өзгерістер қабылданса, жол ережесін жүйелі түрде бұзатын жүргізушілер үшін жауапкершілік қазіргі тәртіптен айтарлықтай қатаюы мүмкін.
Бұған дейін біз Қазақстанда жол ережесін бұзуға бақылау қалай күшейтіліп жатқанын жазған едік. Ол кезде жасырын патрульдеу, камералар, техникалық тексеру және орташа жылдамдықты бақылау мәселелері сөз болған.
