Жүргізуші куәлігі бір жылға тоқтатылуы мүмкін.
Қазақстанның Ішкі істер министрлігі жол қозғалысы ережесін бірнеше рет өрескел бұзатын және айыппұлдарды елемейтін жүргізушілерге арналған балдық жүйені енгізу мәселесін пысықтап жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа шаралар туралы 22 қыркүйекте Үкімет отырысында ішкі істер министрі Ержан Саденов мәлімдеді. Сонымен қатар полиция жолдағы автоматты бақылауды кеңейтіп жатыр: құқық бұзушылықтарды тіркейтін жүйелердің саны 32 мыңға жетті, ал жыл соңына дейін орташа жылдамдық 5,6 мың шақырым жолда бақыланбақ. Бұл туралы Қазақстан Үкіметінің ресми хабарламасында айтылған.
Әрбір жол ережесін бұзу балмен есептелуі мүмкін
Жүргізушілер үшін ең елеулі өзгеріс әзірге пысықтау кезеңінде. ІІМ тек құқық бұзушылық фактісін ғана емес, оның ауырлығын да ескеретін жүйе енгізуді қарастырып жатыр.
Егер жүргізуші жол ережесін бірнеше рет немесе өрескел бұзса, айыппұлмен қатар оның жүргізуші куәлігінің қолданысын бір жылға тоқтату қарастырылуы мүмкін. Алайда Үкімет хабарламасына сәйкес, бұл норма әзірге күшіне енген жоқ.
«Айыппұлдарды елемейтін «қасақана» тәртіп бұзушылармен күресу үшін ведомство үздік халықаралық тәжірибені зерделеп, енгізіп жатыр. Қазір әрбір құқық бұзушылық пен оның ауырлығын есепке алатын «балдық» жүйені енгізу мәселесі пысықталуда. Бірнеше рет және өрескел құқық бұзғаны үшін айыппұлмен қатар жүргізуші куәлігінің қолданысын 1 жыл мерзімге тоқтату қарастырылады», — деді Ержан Саденов.
Жүргізушілер үшін негізгі мәселе де осы: әңгіме қазірдің өзінде автоматты түрде куәліктен айыру туралы емес, әзірленіп жатқан жаңа тетік жөнінде болып отыр.
Камера саны 32 мыңға жетті, бақылауға жасанды интеллект қосылды
ІІМ жол қозғалысын цифрлық бақылауды да күшейтіп жатыр. Барлық бейінді сервистер «ТОР» платформасына біріктірілген, ал жол қозғалысы ережесін автоматты түрде анықтайтын жүйелер саны 28 мыңнан 32 мыңға дейін көбейді.
Жасанды интеллект сегіз сағаттан артық көлік жүргізген адамдарды және ұрланған автокөліктерді анықтауға қолданылады. Ал «Қорғау» жүйесі іздеуде жүрген, жалған мемлекеттік нөмір таққан көліктерді және құқық бұзушыларды анықтауға мүмкіндік береді.
«Жасанды интеллектті қолдану арқылы көлік құралдарына бақылау жүргізіледі, рөлде 8 сағаттан артық отырған адамдар, сондай-ақ ұрланған автокөліктер анықталады. «Қорғау» жүйесі арқылы іздеуде жүрген және жалған нөмірі бар көліктерді, сондай-ақ құқық бұзушыларды анықтаймыз. Сонымен қатар жол қозғалысы ережесін бұзуды автоматты түрде анықтайтын жүйелер саны 28 мыңнан 32 мыңға дейін көбейді», — деді Ержан Саденов.
Өңірлерде «ақылды жаяу жүргінші» жүйесінің 126 құрылғысы жұмыс істейді. Олар жаяу жүргіншіге жол бермеген көліктерді тіркейді. ІІМ дерегінше, мұндай құрылғылар орнатылған жерлерде адамдарды қағу деректері тіркелмеген.
Орташа жылдамдық 5,6 мың шақырым жолда бақыланады
ІІМ республикалық маңызы бар автожолдардағы бақылауға ерекше мән беріп отыр. Қазір орташа жылдамдықты өлшейтін кешендер жалпы ұзындығы 2,8 мың шақырым болатын 12 учаскеде жұмыс істейді.
Ведомство мәліметінше, осы учаскелерде жол-көлік оқиғалары 10%-ға, қаза тапқандар саны 33%-ға, зардап шеккендер саны 12%-ға азайған.
Жыл соңына дейін ІІМ Көлік министрлігімен бірлесіп тағы 16 учаскеге осындай жабдық орнатуды жоспарлап отыр. Соның нәтижесінде орташа жылдамдықты бақылау 28 учаскедегі 5,6 мың шақырым жолды қамтымақ.
«Қазір мұндай кешендер жалпы ұзындығы 2,8 мың шақырым болатын 12 учаскеде жұмыс істейді. Биылғы жылдың соңына дейін Көлік министрлігімен бірлесіп тағы 16 учаскеге жабдық орнату жоспарланып отыр. Бұл қосымша 2,8 мың шақырым жолды қамтуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде орташа жылдамдықты бақылау жүйелері орнатылған жолдардың жалпы ұзындығы 28 учаскеде 5,6 мың шақырымға жетеді», — деді министр.
Сонымен қатар 22 жол учаскесінде түнгі уақытта және ауа райы нашарлаған кезде қозғалыс бағытын көрсететін 56 лазерлік жүйе орнатылған. Жыл соңына дейін тағы 20 учаскеге 48 құрылғы орнату жоспарланып отыр.
Такси агрегаторларына 70 мың оң рульді көліктің тізімі берілді
Өзгерістер такси нарығын да қамтиды. 2025 жылдан бастап ІІМ такси агрегаторларымен цифрлық ақпарат алмасуды жолға қойған.
Ведомство оларға оң жақ рульді 70 мың автокөліктің тізімін жіберген. Бұл көліктердің такси ретінде тіркелуіне жол бермеу үшін жасалған.
Сонымен қатар жүргізуші куәліктерін автоматты түрде тексеру жүйесі енгізіліп жатыр. Оның мақсаты — тиісті құжаты жоқ адамдардың такси жүргізуіне жол бермеу.
Келесі кезеңде жүргізушілердің рейс алдындағы медициналық тексеруден, ал автокөліктердің техникалық тексеруден өтуін бақылау тетігін әзірлеу жоспарланған.
Қазақстанда жол апатынан қаза тапқандар 15%-ға азайды
Бақылау күшейген тұста ІІМ жол-көлік оқиғаларының негізгі көрсеткіштері төмендегенін хабарлады.
Ержан Саденовтың мәліметінше, жол-көлік оқиғаларының саны 5%-ға, қаза тапқандар саны 15%-ға, зардап шеккендер саны 6%-ға азайған. Алайда Үкіметтің ресми хабарламасында бұл көрсеткіштердің нақты қай кезеңмен салыстырылып отырғаны көрсетілмеген.
Бұған дейін біз Қазақстан жолдарында жылдамдықты бақылаудың күшейтілгені туралы жазған едік. 2026 жылдың алғашқы жартысында республикалық трассаларда да жол апаттарының азайғаны айтылып, орташа жылдамдықты бақылау жүйелері жаңа учаскелерге енгізіле бастаған.
