Дәрі-дәрмекке жұмсалатын шығын күрт өсті.
Соңғы жеті жылда Қазақстан азаматтарды тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге шамамен 1,3 трлн теңге бағыттады, ал жыл сайын мемлекет есебінен орта есеппен 3,3 млн пациент қажетті препараттармен қамтылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қаржыландыру мен сатып алуға қатысты деректерді Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесі ұсынған. 2026 жылға арналған сатып алу саясатының бірқатар параметрі Үкіметтің ресми ресурсында да жарияланған.
Алты жылда шығын 83 млрд-тан 272,9 млрд теңгеге дейін өсті
Ең елеулі өзгеріс қаржыландыру көлемінен байқалады. 2019 жылы тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге 83 млрд теңге бөлінсе, 2025 жылы бұл сома 272,9 млрд теңгеге жетті. Яғни шығын үш еседен астам артқан.
Осы кезеңде тегін препарат алатын азаматтар саны да көбейді. 2019 жылы мұндай дәрі-дәрмекпен шамамен 2,5 млн пациент қамтылса, 2025 жылы олардың саны 3,4 млн адамға жетті.
Қаржыландыру көлемі пациенттер санына қарағанда әлдеқайда жылдам өскен. Демек, жүйе тек көбірек адамды қамтып қана қойған жоқ, дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдарды сатып алуға жұмсалатын қаражат көлемі де айтарлықтай ұлғайды.
2026 жылғы сатып алу жоспары 584,1 млрд теңгеге жетті
2026 жылы дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сатып алудың жалпы жоспары 584,1 млрд теңге көлемінде бекітілді. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 9,6 пайызға көп.
Бұл көрсеткіш тек тегін дәрі-дәрмекке жұмсалатын қаражаттан ауқымдырақ. Оған дәрілік заттармен қатар медициналық бұйымдарды сатып алу да кіреді. Сондықтан 2026 жылғы 584,1 млрд теңгені 2025 жылғы 272,9 млрд теңгемен тікелей салыстыру дұрыс емес.
Үкімет бұған дейін де 584,1 млрд теңгелік сатып алу жоспары туралы хабарлап, жүйедегі өзгерістерді баға белгілеу мен сатып алу тетіктерін қайта қараумен байланыстырған.
66 препараттың бағасын төмендету 10,3 млрд теңге үнемдеді
Нақты нәтиженің бірі отандық дәрі-дәрмекке қатысты.
Қазақстанда өндірілетін 66 дәрілік препараттың сатып алу бағасы төмендетілді. Соның нәтижесінде бюджеттен 10,3 млрд теңге үнемделген.
Жүздеген миллиард теңгелік сатып алу жүйесінде бұл көрсеткіш номенклатураның шектеулі бөлігінің бағасын қайта қараудың өзі бюджетке елеулі әсер бере алатынын көрсетеді.
Үкіметтің ресми сайтында өндірушілермен жүргізілген келіссөздер де сатып алу шығындарын төмендетудің негізгі құралдарының бірі ретінде көрсетілген.
Тікелей келісімшарттар саны екі еседен астам көбейді
Сатып алу жүйесінің өзінде де айтарлықтай өзгеріс бар.
2025 жылы отандық және шетелдік өндірушілерден тікелей 182 атаудағы дәрілік зат пен медициналық бұйым сатып алынған. 2026 жылы олардың саны 404 атауға дейін артты.
Яғни тікелей келісімшарт бойынша сатып алынатын позициялар саны бір жылдың ішінде екі еседен астам көбейген.
Мұндай тәсіл өндірушіден тікелей сатып алу үлесін арттырады және жеткізу тізбегіндегі делдалдар санын қысқартуға мүмкіндік береді. Пациент үшін оның нақты нәтижесі дәрінің қажетті сәтте дәріханада немесе медициналық ұйымда қолжетімді болуына байланысты.
Халықаралық ұйымдар арқылы 32 препарат сатып алынады
Қазақстан халықаралық ұйымдар мен мамандандырылған сатып алу тетіктерін де кеңейтіп жатыр.
2026 жылы БҰҰ Даму бағдарламасы, ЮНИСЕФ және туберкулезбен күрес жөніндегі халықаралық тетіктер арқылы 32 атаудағы дәрілік затты сатып алу жоспарланған. Бір жыл бұрын мұндай препараттар саны 23 болған.
Бұл арна өндірушілермен жасалатын тікелей келісімшарттарды және ішкі сатып алу жүйесін толықтырады. Мемлекет бірнеше сатып алу тетігін қатар пайдалану арқылы препараттардың құнын төмендетуге және жеткізілімнің тұрақтылығын қамтамасыз етуге ұмтылып отыр.
Негізгі көрсеткіш өзгермейді: соңғы жеті жылда қазақстандықтарды тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге шамамен 1,3 трлн теңге жұмсалды, ал тегін препарат алатын пациенттер саны 3,4 млн адамға жетті.
