Бизнес тауға бет бұрды: қазақстандық іскер туристер қайда барады

Қазақстанда іскерлік туризм тауға бет бұрды. 2026 жылдың алғашқы алты айында еліміздің курорттық аймақтарына іскерлік мақсатпен келген туристердің шамамен оннан сегізі Алматы тау кластерін таңдаған. Қонақүйлер, мейрамханалар мен іс-шара ұйымдастырушылары үшін бұл ондаған миллиард теңге айналатын нарыққа айналып келеді, деп хабарлайды DKNews.kz.

Бұл туралы Қазақстанның Ұлттық статистика бюросының деректеріне негізделген зерттеуде айтылған. 2026 жылдың қаңтар-маусым айларында еліміздің курорттық аймақтарындағы орналастыру орындары іскерлік және кәсіби мақсатпен келген 510,8 мың адамға қызмет көрсеткен.

Олардың 64%-ы Қазақстан азаматтары болса, қалған 36%-ы шетелдік қонақтар. Ал 395 мыңға жуық турист Алматы қаласы мен Алматы облысындағы курорттық нысандарды таңдаған.

Алматы курорттардағы іскерлік туристердің 77,3%-ын тартты

Қазақстанда іскерлік туризм біртіндеп ірі қалалардағы дәстүрлі конференц-залдардан тыс жерлерге шығып жатыр. Компаниялар көшпелі кездесулерді, салалық форумдарды, корпоративтік жиындар мен келіссөздерді табиғат аясында өткізуді жиілете бастады.

Мұндай формат халықаралық туризм индустриясында MICE деп аталады. Ол іскерлік кездесулерді, ынталандыру сапарларын, конференциялар мен көрмелерді біріктіреді.

Алайда Қазақстанда бұл нарықтың дамуы біркелкі емес.

2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында еліміздің курорттық аймақтарындағы орналастыру орындары қызмет көрсеткен іскер туристердің 77,3%-ы Алматы тау кластеріне тиесілі болды.

Бұл кездейсоқ көрсеткіш емес.

2020–2025 жылдар аралығында Алматы тау кластеріндегі қонақүйлерге іскерлік және кәсіби мақсатпен келген адамдар саны 2,5 есе өскен.

Тек 2025 жылдың өзінде мұндай туристер саны 925,7 мың адамға жетті. Бұл 2024 жылғы көрсеткіштен 7,1%-ға көп.

Осындай жоғары сұраныс Алматыға корпоративтік клиенттерді тартуда артықшылық береді. Мұнда ұйымдастырушылар іскерлік бағдарламаны қонақүйде тұрумен және тауда демалумен ұштастыра алады.

Ал курорттар үшін бұл қосымша табыс табудың мүмкіндігі.

Қазақстанның басқа туристік өңірлері үшін аталған көрсеткіштер нарықтың әлеуетін де, Алматы тарапынан бәсекенің қаншалықты жоғары екенін де көрсетеді.

Курорттар іскер туристерден 22,6 млрд теңге табыс тапқан болуы мүмкін

Іскерлік туризмнің қаржылық көрсеткіштері де назар аудартады.

2026 жылдың алғашқы алты айында Қазақстанның курорттық аймақтарындағы орналастыру орындары жалпы сомасы 91,2 млрд теңгеге қызмет көрсеткен.

Соның 22,6 млрд теңгесі іскер туристерге тиесілі деп есептелген.

Бірақ бұл жерде бір ерекшелік бар.

Аталған сома қонақүйлердің корпоративтік клиенттерден нақты түскен кірісі емес. Ол іскерлік және кәсіби мақсатпен келген қонақтардың жалпы туристер санындағы үлесіне сүйеніп есептелген.

Оның үстіне, бұл көрсеткіш тек орналастыру қызметтерін қамтиды.

Конференц-залдарды жалға беру, банкеттер ұйымдастыру, тамақтандыру, ойын-сауық, спорттық бағдарламалар және басқа да қосымша қызметтер есепке алынбаған.

Демек, 22,6 млрд теңге курорттардағы іскерлік туризм нарығының толық қаржылық ауқымын көрсетпейді.

Мәселен, конференцияға келген қонақ қонақүй ақысын төлеумен шектелмейді. Ол мейрамханада тамақтанады, корпоративтік іс-шараларға қатысады және демалыс қызметтерін пайдаланады.

Сондықтан туристік кешендер жеке демалушылармен қатар корпоративтік тапсырыс берушілерге де қызмет көрсетуге бейімделіп жатыр.

Oi-Qaragai курортына 58 млрд теңге инвестиция салынды

Мұндай бағыттың айқын мысалдарының бірі — Oi-Qaragai жыл бойы жұмыс істейтін отбасылық тау курорты.

Оның аумағында Aqtas атты жаңа туристік локация ашылды.

Екі жылға созылған құрылысқа курорт құрылтайшылары шамамен 58 млрд теңге инвестиция салған.

Бұл қаражатқа қонақүй және ойын-сауық инфрақұрылымы, іскерлік іс-шараларға арналған алаңдар, екі креслолы аспалы жол мен гондолалы аспалы жол салынды.

Сондай-ақ 350 адамға арналған мейрамхана мен премиум санатындағы қонақүй нөмірлері пайдалануға берілді.

Корпоративтік нарық үшін ең қызықтысы — мұнда әртүрлі ауқымдағы іс-шараларды өткізуге жағдай жасалған.

Aqtas Hall конференц-залы 200 адамға дейін қабылдай алады. Ал Panorama деп аталатын үлкен ақ шатыр 250 қатысушыға арналған.

Бұдан бөлек, 3 мың адамға дейін сыятын ашық аспан астындағы арнайы алаң дайындалған.

Шағын кездесулер үшін 70 адамдық конференц-зал, BBQ террасасы, амфитеатр және командалық іс-шараларға арналған кеңістіктер бар.

Бір курорттың аумағында іскерлік келіссөздер де, корпоративтік жиындар да, ауқымды фестивальдер де өткізуге болады.

Aqtas теңіз деңгейінен 2 140 метр биіктікте орналасқан.

Жобаны жүзеге асыру барысында курорттағы шаңғы тебу жолдарының ұзындығы 28 шақырымнан 38 шақырымға дейін ұлғайтылған. Жарықтандыру және жасанды қармен қамтамасыз ету жүйелері де жабдықталған.

Корпоративтік тапсырыс берушілер үшін мұндай инфрақұрылым бірнеше күндік жұмыс бағдарламасын демалыспен бірге бір жерде ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Халықаралық іскерлік іс-шаралар Қазақстанға 18 млн доллар әкелді

Таудағы іскерлік туризм дамып жатқан кезде Қазақстан халықаралық конференциялар мен конгрестерді өткізу бағытын да кеңейтіп келеді.

Туризм және спорт министрлігінің мәліметінше, 2025 жылы елімізде 13 ірі MICE іс-шарасы өткен.

Олардың ел экономикасына қосқан үлесі шамамен 18 млн доллар деп бағаланған.

Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 20%-ға жоғары.

Алматы халықаралық іскерлік туризмнің негізгі орталықтарының бірі болып отыр.

2025 жылдың қорытындысы бойынша қалада өткен халықаралық іс-шаралар жергілікті бюджетке шамамен 3 млн доллар түсім әкелген.

Халықаралық конгрестер мен қала сыртындағы корпоративтік іс-шаралардың аудиториясы әртүрлі болғанымен, олардың экономикаға әсер ету тетігі ұқсас.

Қатысушыларға қонақүй, тамақтану, көлік, конференц-залдар және қосымша қызметтер қажет.

Ал қала сыртындағы курорттар компанияларға бір күндік конференцияның орнына жұмыс пен бірнеше күндік демалысты біріктіретін бағдарламалар ұсына алады.

Шетелдік бизнес-туристер мәдениет пен спортқа көбірек ақша жұмсаған

Іскерлік туризмдегі тағы бір өзгеріс шетелдік қонақтардың шығындарынан байқалады.

Ұлттық статистика бюросының зерттеу нәтижелері бойынша, 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Қазақстанға іскерлік және кәсіби мақсатпен келген шетелдіктердің жиынтық шығындары өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 5,4%-ға өскен.

Бірақ барлық қызмет түрі бойынша өсім бірдей емес.

Ең жоғары өсім қонақүй қызметтерінде емес, мәдениет пен демалыс бағытында тіркелген.

Мәдени қызметтерге жұмсалған қаражат 24,1%-ға, ал демалыс және спорттық іс-шараларға кеткен шығын 22,2%-ға артқан.

Бұл іскерлік сапар барысында қосымша демалыс қызметтеріне деген сұраныстың артып келе жатқанын аңғартады.

Дегенмен шығындардың көбеюіне бағаның өсуі де әсер етуі мүмкін. Сондықтан бұл көрсеткіштерді тек туристер санының немесе тұтыну көлемінің ұлғаюымен байланыстыру дұрыс болмайды.

Статистикаға қатысты тағы бір шектеу бар.

Бұл мәліметтер 25 мың шетелдік келуші қатысқан іріктемелі сауалнама негізінде есептелген. Яғни олар Қазақстанға келген барлық шетелдік іскер туристердің нақты шығынын түгел қамтымайды.

Алайда деректер шығындардың құрылымы қалай өзгеріп жатқанын бағалауға мүмкіндік береді.

Қазақстанның басқа курорттары Алматымен бәсекелесе ала ма?

Алматының іскерлік туризм нарығындағы басымдығы бір мәселені анық көрсетіп отыр: әсем табиғаттың болуы корпоративтік клиенттерді тартуға жеткіліксіз.

Іс-шара ұйымдастырушыларына сыйымдылығы әртүрлі залдар, қонақүй нөмірлері, тамақтандыру қызметі және қатысушылардың бос уақытын өткізуге арналған инфрақұрылым қажет.

Oi-Qaragai мысалы курорттардың осы сұранысқа қалай бейімделіп жатқанын көрсетеді.

Қазақстанның өзге туристік өңірлері үшін де бұл қосымша табыс көзіне айналуы мүмкін. Алайда олардың Алматы көрсеткіштеріне қаншалықты жылдам жақындай алатынын бағалауға әзірге дерек жеткіліксіз.

Бұған дейін біз Қазақстандағы курорттарға туристердің қалай бөлінетіні туралы жазған едік. 2025 жылдың қорытындысында Алматы тау кластері шамамен 3 млн туристке қызмет көрсетіп, еліміздің курорттық аймақтарына келген қонақтардың 60%-дан астамын қабылдаған.

Енді бұл басымдыққа тағы бір көрсеткіш қосылды: курорттық аймақтардағы іскерлік туристердің 77,3%-ы Алматы тау кластеріне тиесілі.

Бұл жағдайда өзге курорттардың алдында нақты міндет тұр: корпоративтік клиенттерге тек демалыс орнын емес, іскерлік іс-шараны толық ұйымдастыруға мүмкіндік беретін инфрақұрылым ұсыну.