Қазақстан арқылы халықаралық жүк тасымалы артып келеді. 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында ел аумағы арқылы 32,6 млн тонна транзиттік жүк өткен. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13,1%-ға көп, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы 13 қазанда өткен Үкімет отырысында ҚР көлік вице-министрі Мақсат Қалиақпаров мәлімдеді. Мәліметтер Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің ресми сайтында жарияланды.
Транзиттік тасымалдың өсу қарқыны теміржол және автомобиль көлігімен тасымалданған жүктердің жалпы өсімінен едәуір жоғары болды. Теміржол тасымалы 3%-ға, автомобиль көлігімен жүк тасымалдау 5,6%-ға артқан.
Халықаралық көлік дәліздерін дамытып жатқан Қазақстан үшін бұл елеулі көрсеткіш. Ел аумағы арқылы өтетін жүк көлемі көбейген сайын теміржол мен автомобиль жолдарының өткізу қабілетін арттыру мәселесі де өзекті бола түседі.
Қазақстан арқылы 32,6 млн тонна транзиттік жүк өтті
Қаңтар–қыркүйек аралығында теміржол көлігімен 241,7 млн тонна жүк тасымалданды. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 3%-ға көп.
Автомобиль көлігімен тасымалданған жүк көлемі 270,4 млн тоннаға жетіп, 5,6%-ға ұлғайды.
Ал Қазақстан аумағы арқылы өтетін транзиттік жүк көлемі бірден 13,1%-ға өсіп, 32,6 млн тонна болды.
Айырмашылық айқын. Халықаралық транзит теміржол және автомобиль тасымалының жалпы көлеміне қарағанда әлдеқайда жылдам өсіп жатыр.
Көлік-логистика саласындағы кәсіпорындар үшін бұл тасымалдау, жүкті өңдеу және қоймада сақтау қызметтеріне сұраныстың артуы мүмкін екенін білдіреді. Алайда жүк ағынын одан әрі көбейту үшін көлік дәліздерінің өткізу қабілеті жеткілікті болуы керек.
Жүк ағыны артқан сайын теміржол желісі кеңейтіліп жатыр
Қазақстанда жаңа теміржол желілерін салу және қолданыстағы учаскелерді жаңғырту жұмыстары жалғасуда.
Көлік министрлігінің мәліметінше, бұл шаралар негізгі бағыттар бойынша жүк тасымалының көлемін арттыруға және жеткізу уақытын қысқартуға бағытталған.
Халықаралық транзит ұлғайған жағдайда теміржол инфрақұрылымының мүмкіндігі шешуші рөл атқарады. Жаңа желілер мен жаңғыртылған учаскелер өсіп келе жатқан жүк ағынын өткізуге жағдай жасауы тиіс.
Бұған дейін Мойынты – Қызылжар теміржол желісінің құрылысы туралы да хабарланған болатын. Жаңа магистраль қолданыстағы теміржол учаскесінің жүктемесін азайтып, жүк пойыздарының бағытын 149 шақырымға қысқартуға тиіс.
Сонымен қатар жолаушылар инфрақұрылымы да жаңартылып жатыр. Үкіметтің мәліметінше, елімізде 101 теміржол вокзалы жаңғыртылған.
Бес ірі автожол жобасы қолға алынды
Автомобиль жолдары саласында да бірқатар жаңа жоба басталды.
Олардың қатарында Ақтөбе – Қызылорда, Бейнеу – Сексеуіл, Орталық – Батыс және Қарағанды – Жезқазған бағыттары, сондай-ақ Сарыағаш қаласын айналып өтетін жол бар.
Бұл жобалар өңірлер арасындағы көлік қатынасын жақсарту және ел ішіндегі жүк қозғалысын қамтамасыз ету тұрғысынан маңызды.
Үкімет жол құрылысының сапасына да назар аударып отыр.
Жергілікті жолдарды жоспарлау мен бюджет қаражатын тиімді пайдалану үшін үш жылдық жоспарлау тәсілі енгізілді. Жобалау және құрылыс сапасына қойылатын талаптар күшейтілді.
Сондай-ақ жол-құрылыс материалдарының электрондық базасы қалыптастырылып, сапаны бақылауға арналған «Е-Жолы» ақпараттық жүйесі құрылды.
Тасымалдаушылар үшін жол сапасы көлікті пайдалану шығынына, жеткізу жылдамдығына және бағыттардың тұрақтылығына тікелей әсер етеді. Сондықтан жаңа жол салумен қатар қолданыстағы инфрақұрылымның жағдайын бақылау да маңызды.
Алматы облысы мен Шымкент жоғары өсім көрсетті
Тоғыз айдың қорытындысы бойынша Қазақстан өңірлерінің басым бөлігінде көлік саласының көрсеткіштері жақсарған.
Вице-министр өсім қарқыны жоғары бірнеше өңірді атады.
«Ең жоғары көрсеткіштер Алматы облысында, Шымкент қаласында, Жетісу және Солтүстік Қазақстан облыстарында тіркелді. Астанада да оң нәтижелер байқалды», — деді Мақсат Қалиақпаров.
Жалпы, тоғыз айда көлік және қоймалау саласының нақты көлем индексі 107,2%-ды құрады.
Саладағы өндірістің жалпы көлемі 10,3%-ға артты.
Негізгі үлес қосалқы көлік және қоймалау қызметтеріне, теміржол, автомобиль және құбыр көлігі арқылы жүк тасымалдауға тиесілі.
Бұл көрсеткіштер халықаралық транзитпен қатар Қазақстанның ішкі көлік қызметтері де кеңейіп жатқанын аңғартады.
Қазақстандық әуе компаниялары 12,4 млн жолаушы тасымалдады
Жолаушылар авиациясында да өсім байқалады.
2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында отандық әуе компаниялары 12,4 млн жолаушы тасымалдаған. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,2%-ға көп.
Есепті кезеңде 20 жаңа халықаралық әуе бағыты ашылды.
Сонымен қатар Балқаш, Арқалық, Павлодар және Ақтау әуежайлары жаңартылды.
Халықаралық рейстер санының көбеюі мен өңірлік әуежайларды жаңғырту жерүсті көлік инфрақұрылымын дамыту жұмыстарын толықтырады.
Жыл соңында көлік саласының көлемі 13,1 трлн теңгеге жетуі мүмкін
Үкімет жыл соңына дейін көлік саласындағы оң динамика сақталады деп болжап отыр.
Ұсынылған болжамға сәйкес, 2026 жылдың қорытындысында саладағы өндірістің жалпы көлемі 13,1 трлн теңгеге жетуі мүмкін. Күтілетін өсім — 9,2%.
Дегенмен бұл әзірге болжам ғана.
Салыстыру үшін, алғашқы тоғыз айда саладағы өндіріс көлемі 10,3%-ға, ал көлік және қоймалау қызметтерінің нақты көлемі 7,2%-ға өскен.
Осы көрсеткіштердің ішінде халықаралық транзит ерекше назар аудартады. Оның 13,1%-ға ұлғаюы Қазақстан арқылы өтетін жүк ағынының жалпы тасымал көлеміне қарағанда жылдамырақ артып жатқанын көрсетеді.
Бұған дейін біз Қазақстанның Транскаспий халықаралық көлік бағыты бойынша жүк тасымалын ұлғайтуы туралы жазған едік. 2026 жылдың сегіз айында бұл дәліз арқылы 44,2 мың контейнер тасымалданып, Қытайдан шыққан контейнерлік пойыздар саны айтарлықтай артқан.
