Қазақстанда су үнемдейтін жабдық шығаратын жеті отандық зауыт жұмыс істейді. Соңғы екі жылда олардың саны төрттен жетіге дейін өсті. Кәсіпорындар фермерлерге жаңбырлатып және тамшылатып суару жүйелерін жеткізіп, ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдалануға мүмкіндік беріп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Су ресурстары және ирригация министрлігінің мәліметінше, қолданыстағы өндірістердің жылдық қуаты 3 390 жаңбырлатып суару машинасын шығаруға жетеді. Бұл жабдықтар шамамен 205 мың гектар егістік алқапты суаруға есептелген.
Екі жылда зауыттар саны төрттен жетіге өсті
Қазақстанда су үнемдеу технологияларына сұраныс артқан сайын, оларды ел ішінде өндіру бағытындағы жұмыс та кеңейіп келеді.
2024 жылы республикада осындай төрт кәсіпорын жұмыс істесе, 2025 жылы олардың саны беске жеткен. Ал 2026 жылы жеті зауыт жұмыс істеп тұр.
Өндіріс орындары бірнеше өңірде орналасқан.
Атап айтқанда, Түркістан облысында үш зауыт, Астана қаласында екі кәсіпорын, Атырау облысы мен Алматы қаласында бір-бір зауыт бар.
Бұл кәсіпорындар жаңбырлатып суару машиналары мен тамшылатып суару жабдықтарын шығарады.
Жергілікті өндірістің кеңеюі шаруалардың заманауи суару жүйелеріне қолжетімділігін арттыруға бағытталған.
Фермерлер биыл мыңнан астам суару машинасын сатып алды
Қолданыстағы кәсіпорындардың жиынтық өндірістік қуаты жылына 3 390 жаңбырлатып суару машинасын құрайды.
Бұл шамамен 205 мың гектар ауыл шаруашылығы жерін суаруға мүмкіндік береді.
Жедел деректерге сәйкес, 2026 жылы қазақстандық фермерлер 1 010-ға жуық жаңбырлатып суару машинасын сатып алған.
Жаңа жабдықтар жалпы 82,5 мың гектар жерді суаруға арналған.
Бұл көрсеткіш ауыл шаруашылығы өндірушілерінің су үнемдеу технологияларына инвестиция салып жатқанын көрсетеді.
Жаңбырлатып суару жүйелері суды егістікке арнайы қондырғылар арқылы таратады. Ал тамшылатып суару технологиясы суды өсімдіктің тамыр аймағына мөлшерлеп жеткізуге мүмкіндік береді.
Екі тәсіл де тиісті жағдайда дәстүрлі суару әдістерімен салыстырғанда судың ысырап болуын азайтуға көмектеседі.
Америкалық суару машиналары Қазақстанда өндіріледі
Отандық кәсіпорындармен қатар, Қазақстан шетелдік инвестиция тарту арқылы суару жабдықтарының өндірісін кеңейтіп жатыр.
Қостанай облысында америкалық жаңбырлатып суару машиналарын жергілікті жерде өндіру жобасы іске қосылған.
Осыған ұқсас жоба Қарағанды облысында да жүзеге асырылып жатыр.
Мұндай жобалар ауыл шаруашылығы техникасының өндірісін жергіліктендіруге және фермерлерге қажетті жабдықтарды ел ішінде шығаруға бағытталған.
Сонымен қатар жаңа өндірістердің дамуы суару технологиялары нарығындағы ұсынысты кеңейтуге мүмкіндік береді.
Су үнемдеу технологиялары 702 мың гектардан астам жерге енгізілді
Қазақстанда заманауи суару жүйелері қолданылатын ауыл шаруашылығы алқаптарының көлемі ұлғайып келеді.
2026 жылдың басынан бері су үнемдеу технологиялары қосымша 158 мың гектар суармалы жерге енгізілген.
Нәтижесінде мұндай жүйелер қолданылатын алқаптардың жалпы көлемі шамамен 702,3 мың гектарға жетті.
Бұл туралы Су ресурстары және ирригация вице-министрі Талғат Момышев мәлімдеді.
«Биыл жыл басынан бері су үнемдеу технологиялары қосымша 158 мың гектар суармалы жерге енгізілді. Нәтижесінде заманауи суару жүйелері қолданылатын алқаптардың жалпы көлемі шамамен 702,3 мың гектарға жетті. Сондай-ақ суару суын субсидиялау қағидаларына өзгерістер енгізілді. Атап айтқанда, субсидияланатын су үнемдеу технологияларының тізбесіне лазерлік тегістегіш қосылды», - деді Су ресурстары және ирригация вице-министрі Талғат Момышев.
Лазерлік тегістеу технологиясы егістік алқаптың бетін біркелкі етуге арналған.
Жер бедерін тегістеу суарылатын судың алқапқа біркелкі таралуына көмектесіп, оның артық жұмсалуын азайтуға ықпал етуі мүмкін.
Фермерлер шығындарының 80%-ына дейін өтей алады
Қазақстанда шаруаларды су үнемдеу технологияларын қолдануға ынталандыру үшін мемлекеттік қолдау шаралары кеңейтілген.
Су ресурстары және ирригация министрлігі су үнемдеу жүйелерін сатып алу және орнату шығындарының өтелетін үлесін 50%-дан 80%-ға дейін арттырды.
Бұл талаптарға сәйкес келетін фермерлерге жабдық сатып алу мен орнатуға жұмсалған шығындардың едәуір бөлігін мемлекет есебінен өтеуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар су үнемдеу жүйелерін пайдаланатын ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін суару суына берілетін субсидия мөлшері 85%-ға дейін ұлғайтылды.
Осылайша, мемлекеттік қолдау екі бағытты қамтиды: заманауи жабдықтарды сатып алу шығындарын азайту және суару суына жұмсалатын шығындардың бір бөлігін өтеу.
Субсидияның нақты мөлшері қолданыстағы қағидалар мен белгіленген талаптарға байланысты анықталады.
Су үнемдеу Қазақстан ауыл шаруашылығы үшін неге маңызды?
Қазақстанның бірқатар ауыл шаруашылығы өңірлерінде су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесі өзекті болып отыр.
Суармалы егіншілікте судың жеткілікті болуы ғана емес, оны алқаптарға шығынсыз әрі біркелкі жеткізу де маңызды.
Заманауи суару жүйелері осы міндетті шешуге көмектеседі.
Жаңбырлатып және тамшылатып суару технологиялары суды өсімдіктердің қажеттілігіне қарай беруге мүмкіндік жасайды. Ал жерді лазерлік тегістеу суару процесінің тиімділігін арттыруға бағытталған.
Алайда нақты су үнемдеу нәтижесі дақыл түріне, топырақ жағдайына, ауа райына және жабдықтың дұрыс пайдаланылуына байланысты болады.
Қазақстанда жеті отандық зауыттың жұмыс істеуі, жаңа өндірістік жобалардың іске асырылуы және субсидиялардың ұлғайтылуы осы технологияларды кеңінен енгізуге бағытталған.
Биыл қосымша 158 мың гектар жердің заманауи суару жүйелеріне көшірілуі бұл жұмыстың ауқымын көрсетеді.
Бұған дейін біз Қазақстанда су үнемдеу технологиялары қолданылатын алқаптың үш жылда үш есеге жуық ұлғайғаны туралы жазған едік. 2030 жылға қарай мұндай жүйелерді 1,3 млн гектарға енгізіп, жылына 2,2 млрд текше метрге дейін су үнемдеу жоспарланып отыр.
