180-нен астам қазақстандық бітімгер арнайы даярлықтан өтті. Алматы облысындағы «Бітімгер» оқу-жаттығу орталығында әскери қызметшілер халықаралық гуманитарлық құқықтың негізгі талаптарын меңгерді. ҚР Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, олар 2027 жылы Голан жоталарындағы Біріккен Ұлттар Ұйымының миссиясына қатысуға дайындалып жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Екі күндік оқу Халықаралық Қызыл Крест комитетінің сарапшыларымен бірлесіп ұйымдастырылды. Оған ұлттық бітімгерлік контингенттің офицерлері мен сержанттары қатысты.
Бітімгерлер Голан жоталарындағы миссияға дайындалуда
Оқу-жаттығу ҚР Қорғаныс министрлігі Бітімгерлік операциялар орталығының базасында өтті. Негізгі мақсат – әскери қызметшілерді халықаралық миссия кезінде туындауы мүмкін күрделі жағдайларда құқықтық нормаларға сай әрекет етуге дайындау.
2027 жылы Голан жоталарына аттануға дайындалып жатқан контингент үшін мұндай білімнің практикалық маңызы бар. Бітімгерлер БҰҰ мандатына сәйкес қызмет атқарып, өз жауапкершілік аймағындағы жағдайды бақылауға және туындаған оқиғаларға әрекет етуге тиіс.
Сондықтан даярлық тек әскери машықтармен шектелмейді. Әрбір әскери қызметші қандай жағдайда қандай шешім қабылдауға болатынын және халықаралық құқықтың қандай шектеулері бар екенін білуі қажет.
Екі күнде қандай мәселелер қаралды?
Оқыту бағдарламасы халықаралық гуманитарлық құқықтың теориялық негіздері мен оны бітімгерлік операцияларда қолдану тәртібін қамтыды.
Қатысушылар мына бағыттар бойынша білім алды:
- Халықаралық гуманитарлық құқықтың негізгі нормалары мен қағидаттары.
- Бітімгерлік операциялар кезінде халықаралық құқықты қолдану ерекшеліктері.
- Командирлердің қабылданған шешімдер үшін жауапкершілігі.
- Халықаралық нормаларды Қазақстанның ұлттық заңнамасына енгізу тетіктері.
- Халықаралық Қызыл Крест комитетінің мандаты мен өкілеттіктері.
- ХҚКК мен Біріккен Ұлттар Ұйымының міндеттері арасындағы айырмашылықтар.
Әсіресе командирлердің жауапкершілігіне назар аударылды. Өйткені халықаралық миссия кезінде қабылданған шешімдер жеке құрамның қауіпсіздігіне ғана емес, азаматтық тұрғындармен қарым-қатынасқа және миссияның міндеттерін орындауға да әсер етуі мүмкін.
Әскери қызметшілер нақты жағдайларды талдады
Даярлықтың маңызды бөлігі практикалық тапсырмаларға арналды. Бітімгерлер миссияның жауапкершілік аймағында туындауы мүмкін түрлі оқиғалардың сценарийлерін қарастырды.
Жағдаяттық тапсырмалар барысында қатысушылар оқыс жағдайларға жедел әрекет ету, тұрақты дайындықты сақтау және БҰҰ мандатына сәйкес шешім қабылдау мәселелерін пысықтады.
Мұндай жаттығулар әскери қызметшілерге теориялық білімді нақты жағдайлармен байланыстыруға мүмкіндік береді. Әсіресе уақыт шектеулі кезде қабылданатын шешімдердің құқықтық негізін түсіну маңызды.
Әрбір шешім халықаралық құқыққа сай болуы тиіс
Бітімгерлік операциялар орталығының бастығы полковник Уәлихан Байкенов халықаралық гуманитарлық құқықты меңгеру әскери даярлықтың міндетті бөлігі екенін атап өтті.
«Халықаралық гуманитарлық құқықты білу – әрбір бітімгердің даярлығының ажырамас бөлігі. Миссия барысында әскери қызметшілер күрделі жағдайда әрекет етуі керек. Мұндай кезде қабылданған әрбір шешім салмақты, кәсіби әрі халықаралық құқық нормаларына сай болуы тиіс. Біз жеке құрамның құқықтық сауаттылығын барынша арттырып, өз әрекеттері үшін жауапкершілікті түсінуін қамтамасыз ете отырып, қойылған міндеттерді орындауға дайындауымыз қажет, – деді Бітімгерлік операциялар орталығының бастығы полковник Уәлихан Байкенов.»
Оның айтуынша, жеке құрамның құқықтық сауаттылығын арттыру мен әрбір әрекет үшін жауапкершілікті түсіндіру алдағы миссияға дайындықтың негізгі міндеттерінің бірі болып отыр.
Халықаралық Қызыл Крест сарапшылары тәжірибесімен бөлісті
Брифингке Халықаралық Қызыл Крест комитетінің қарулы күштермен жұмыс жөніндегі өңірлік делегациясының өкілі де онлайн қатысты.
Шетелдік сарапшы халықаралық гуманитарлық құқықты қолдану тәжірибесімен бөлісіп, Голан жоталары орналасқан өңірдің ерекшеліктерін ескере отырып, әскери қызметшілердің іс-қимылына қойылатын талаптарды түсіндірді.
Халықаралық Қызыл Крест комитеті мен БҰҰ-ның міндеттері бірдей емес. БҰҰ бітімгерлік миссиялары халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қолдауға бағытталса, ХҚКК қарулы қақтығыстардан зардап шеккен адамдарды қорғау және оларға гуманитарлық көмек көрсету бағытында жұмыс істейді.
Осы айырмашылықтарды білу бітімгерлерге халықаралық ұйымдармен өзара іс-қимыл кезінде олардың өкілеттіктерін дұрыс түсінуге көмектеседі.
Қазақстандық бітімгерлер Голан жоталарында қызмет атқарып жүр
Қазақстан Голан жоталарындағы БҰҰ миссиясына ұлттық контингентімен қатысып келеді. 2026 жылы бұл міндетті үшінші қазақстандық құрам жалғастырды.
Ал 2027 жылға дайындалып жатқан әскери қызметшілер үшін халықаралық гуманитарлық құқық бойынша оқыту – алдағы қызметке әзірліктің бір кезеңі.
Бұған дейін біз Голан жоталарында қызмет атқарып жүрген қазақстандық бітімгерлердің даярлығын БҰҰ жоғары бағалағанын жазған едік. UNDOF миссиясының штабы үшінші ұлттық контингенттің кәсіби даярлығына оң баға берген болатын.
