Қостанай облысы су тасқынына дайындалуда. Өңірдегі екі ірі су қоймасында қосымша 419,2 млн текше метр су қабылдауға мүмкіндік бар. Ал Тобыл қаласындағы жөндеуден өткен бөгет 3500-ге дейін тұрғын үйді, әлеуметтік нысан мен кәсіпорынды су басу қаупінен қорғауға тиіс, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанның Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Қостанай облысына жұмыс сапары барысында гидротехникалық құрылыстардың жай-күйін тексеріп, «Қазсушар» РМК қызметкерлерімен кездесті. Сондай-ақ су саласына жас мамандар тарту мәселесін талқылады.
419 млн текше метрден астам: су қоймаларында қанша бос орын бар?
Министрдің назарында Қостанай облысындағы екі ірі су қоймасы болды. Бұл нысандар су ағынын реттеумен қатар, халықты, ауыл шаруашылығын және өнеркәсіп кәсіпорындарын сумен қамтамасыз етеді.
Рудный қаласындағы Қаратомар су қоймасының жалпы сыйымдылығы 586 млн текше метр. Тексеру кезінде оның 67 пайызы толғаны белгілі болды. Қазір қоймада 391,2 млн текше метр су жиналған.
Демек, жобалық сыйымдылығына дейін тағы 194,8 млн текше метр су қабылдай алады.
Лисаков қаласындағы Жоғарғы Тобыл су қоймасы бұдан да үлкен. Оның жалпы сыйымдылығы 816,6 млн текше метрге жетеді. Қазір мұнда 592,2 млн текше метр су бар. Бұл жалпы көлемнің шамамен 73 пайызы.
Су қоймасындағы бос сыйымдылық 224,4 млн текше метрді құрайды.
Екі нысанның жалпы сыйымдылығы 1 млрд 402,6 млн текше метрге жетеді. Тексеру кезінде оларда 983,4 млн текше метр су жиналған.
Бұл қор көктемгі тасқын суын қабылдау үшін маңызды. Алайда қоймаларда бос орынның болуы ғана елді мекендерді су баспайтынына кепілдік бермейді. Жағдай су ағынының нақты көлеміне және гидротехникалық құрылыстардың жұмыс режиміне байланысты болады.
Тобылдағы бөгет 3500-ге дейін үй мен нысанды қорғауға тиіс
Министр жұмыс сапары кезінде Тобыл қаласындағы қорғаныс бөгетін де тексерді.
Нұржан Нұржігітов нысанды Қостанай облысының әкімі Құмар Ақсақаловпен бірге аралады.
Бөгетті күрделі жөндеу жұмыстары өткен жылы аяқталған. Жоба аясында су өткізу құбырлары орнатылып, құбырлар мен бетон алаңдарына гидрооқшаулау жұмыстары жүргізілген.
Берілген мәліметке сәйкес, атқарылған жұмыстар 3500-ге дейін тұрғын үйді, әлеуметтік нысан мен кәсіпорынды су басудан қорғауға мүмкіндік береді.
Тобыл тұрғындары үшін бұл тасқынға дайындықтың нақты нәтижелерінің бірі. Бөгет қаланы тасқын судан қорғауға арналған, ал су өткізу жүйесінің дұрыс жұмыс істеуі оның сенімділігіне тікелей әсер етеді.
Екі ірі су қоймасында жөндеу жұмыстары жүргізілді
Су тасқынына дайындық тек су деңгейін бақылаумен шектелмейді. Гидротехникалық құрылыстардың техникалық жағдайы да назарда.
Биыл Қаратомар су қоймасындағы су өткізу қақпалары жөнделді. Бұл тетіктер гидротехникалық құрылыстар арқылы өтетін су көлемін реттеуге мүмкіндік береді.
Жоғарғы Тобыл су қоймасында да ағымдағы жөндеу жұмыстары орындалған.
Министр атқарылған жұмыстардың нәтижесімен нысандардың басында танысты.
Дегенмен ұсынылған ақпаратта алдағы су тасқыны кезінде қоймаларға қанша су келуі мүмкін екені немесе гидротехникалық құрылыстарға түсетін ең жоғары жүктеменің болжамы көрсетілмеген.
Бұған дейін біз Қостанай облысында су тасқынына қарсы дайындық қалай жүргізіліп жатқанын жазған едік. Сол кезде «Қазсушар» мамандары арнайы техника, қажетті материалдар және су шаруашылығы нысандарындағы жағдайды бақылау шаралары туралы мәлімет берген болатын.
«Қазсушар» қызметкерлерінің жалақысы екі еседен астам өсті
Қаратомар су қоймасында Нұржан Нұржігітов «Қазсушар» РМК Қостанай филиалының қызметкерлерімен кездесті.
Кездесу барысында гидротехникалық нысандардың жағдайымен қатар, жұмысшылардың еңбек жағдайы мен еңбекақысы да талқыланды.
Министрдің айтуынша, 2024 жылдан бері кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысы жыл сайын өсіп келеді. Екі жыл ішінде орташа еңбекақы мөлшері екі еседен астам артқан.
«2024 жылдан бері біз «Қазсушар» РМК қызметкерлерінің жалақысын жыл сайын көтеріп келеміз. Екі жыл ішінде кәсіпорындағы орташа еңбекақы мөлшері екі еседен астам өсті. Биыл механизаторлардың жалақысы көтерілді. Сондай-ақ олардың іссапар шығындары төленеді. Бұдан бөлек, гидротехникалық құрылыстарды салу, реконструкциялау және тазалау жұмыстарын тиімді жүргізу үшін барлық филиал жыл сайын жаңа арнайы техникамен қамтамасыз етіледі», — деді Су ресурстары және ирригация министрі.
Арнайы техниканы жаңарту су шаруашылығы мекемелерінің күнделікті жұмысына тікелей байланысты. Гидротехникалық құрылыстарды салу, жөндеу және тазалау кезінде механизаторлар мен техникалық мамандардың еңбегі қажет.
Алайда министрлік мәліметінде қызметкерлердің орташа жалақысының нақты мөлшері мен сатып алынған жаңа техниканың саны көрсетілмеген.
500-ге жуық қазақстандық су маманы шетелде білім алды
Лисаков қаласында министр «Қазсушар» кәсіпорнының жас мамандарымен де кездесті.
Әңгіме су шаруашылығы саласына білікті кадрлар тарту және олардың кәсіби даярлығын арттыру төңірегінде өрбіді.
Министрлік бұл бағытта білім гранттарын көбейтуге, студенттердің өндірістік тәжірибеден өтуіне және халықаралық білім беру бағдарламаларын дамытуға басымдық беріп отыр.
«Мемлекет басшысы су саласының кадрлық әлеуетін дамытудың маңызын бірнеше рет атап өтті. Осы мақсатта біз салаға жас мамандарды тарту бойынша кешенді жұмыс жүргізіп жатырмыз. Мәселен, су мамандықтарына оқуға түсетін талапкерлерге бөлінетін білім гранттарының саны артып келеді. Сонымен қатар «Қазсушар» РМК нысандарында өндірістік тәжірибеден өтетін студенттер саны да көбейіп жатыр. Бұдан бөлек, Қытай және Венгрия университеттерімен қос дипломды білім беру бағдарламалары жүзеге асырылуда. Министрлік құрылғаннан бері қазақстандық су шаруашылығы мамандары шетелде тағылымдамадан өтіп, біліктілігін арттыру курстарына қатысып келеді. Қазірге дейін шетелде 500-ге жуық маман білім алды», — деді Нұржан Нұржігітов.
Қытай және Венгрия жоғары оқу орындарымен бірлескен қос дипломды бағдарламалар болашақ мамандардың халықаралық деңгейде білім алуына мүмкіндік береді.
Ал «Қазсушар» нысандарындағы өндірістік тәжірибе студенттерге оқу кезінде-ақ нақты гидротехникалық құрылыстардың жұмысымен танысуға жағдай жасайды.
Қостанай облысы үшін мұндай мамандарды даярлаудың практикалық маңызы бар. Қаратомар және Жоғарғы Тобыл су қоймалары халық пен кәсіпорындарды сумен қамтамасыз етіп қана қоймай, су ағынын реттеуге де қатысады.
Ал жүргізілген жөндеу мен тасқынға қарсы шаралардың қаншалықты тиімді болғанын алдағы уақытта судың нақты келу көлемі мен су қоймаларының жұмыс нәтижесі көрсетеді.
