Қазақстан өңірлерді дамытуға басымдық бермек. Еуропалық одақтың қолдауымен еліміздің бес облысында үш жылдық жоба іске қосылды. Бастама жергілікті экономиканы дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және халықтың табысын арттыруға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Тұрақты даму мақсаттары (ТДМ) жөніндегі үйлестіру кеңесінің XI отырысында айтылды. Жиынға БҰҰ өкілдері, орталық мемлекеттік органдар мен облыс әкімдіктерінің басшылары қатысты.
Еуропалық одақ Қазақстанның бес облысындағы реформаны қолдайды
Еуропалық одақтың қолдауымен Қазақстанда жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін реформалауға арналған үш жылдық бастама қолға алынды.
Жоба бес өңірді қамтиды: Абай, Жетісу, Түркістан, Маңғыстау және Қостанай облыстары.
Бастама Ұлттық экономика министрлігімен және жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп жүзеге асырылады.
Жобаның негізгі міндеттері қатарында жергілікті экономиканы жандандыру, өңірлердің әлеуетін арттыру, жұмыспен қамтуды кеңейту және тұрғындардың табысын өсіру бар.
Бұл қадам Қазақстанның өңірлік даму саясатындағы жаңа кезеңді көрсетеді. Ел көлемінде ортақ міндеттер сақталғанымен, әр облыстың экономикалық мүмкіндігі мен жергілікті қажеттіліктері ескеріледі.
Әзірге жобаның нақты қаржыландыру көлемі, іске асыру тетіктері және қанша жаңа жұмыс орны ашылатыны жарияланған жоқ.
БҰҰ әр өңірдің ерекшелігін ескеруді ұсынды
БҰҰ Даму бағдарламасының Қазақстандағы тұрақты өкілі Катаржина Вавьерниа еліміздің Тұрақты даму мақсаттарын мемлекеттік жоспарлау жүйесіне енгізудегі жетістіктеріне назар аударды.
Оның айтуынша, келесі кезеңде ұлттық басымдықтарды әр өңірдің жағдайына бейімдеу қажет.
Бұл жергілікті өзін-өзі басқаруды дамытуды, аумақтардың экономикалық әлеуетін пайдалануды және өңірлердің мүмкіндіктерін кеңейтуді көздейді.
Мұндай тәсіл мемлекеттік бағдарламалардың нәтижесін тек республикалық көрсеткіштермен шектемей, әр облыстағы нақты өзгерістер арқылы бағалауға мүмкіндік береді.
Әсіресе білім беру, әлеуметтік қорғау, инфрақұрылым және жұмыспен қамту салаларындағы айырмашылықтарды ескеру өзекті.
Жетісуда газ тартылған елді мекендер саны 22 есе өсті
Өңірлік дамудың нақты нәтижелерінің бірі Жетісу облысында тіркелді.
2022 жылы Кербұлақ ауданынан Талдықорған қаласының маңындағы аумақтарға дейінгі аралықта небәрі бес елді мекен табиғи газбен қамтамасыз етілген еді.
Қазір олардың саны 110-ға жетті. Яғни төрт жыл ішінде газдандырылған елді мекендер саны 22 есе артқан.
Үкімет ұсынған мәлімет бойынша, Жетісу облысының газдандыру деңгейі 67,2 пайызға жетті. Табиғи газға қол жеткізген тұрғындар саны 467 мың адамды құрайды.
2026 жылдың соңына дейін тағы 16 елді мекенге газ тарту жоспарланып отыр.
Жоспар толық орындалса, өңірдің газдандыру деңгейі 72 пайызға жетпек.
Бұл көрсеткіштер ауылдық жерлердегі инфрақұрылымды жаңғырту жұмыстарының ауқымын көрсетеді. Газ желісінің кеңеюі тұрғындарды табиғи газбен қамтамасыз етуге және елді мекендердің коммуналдық инфрақұрылымын жақсартуға бағытталған.
Қызылорда облысындағы мектептердің 99,3 пайызы инклюзивті білім беруге бейімделген
Кеңесте білім беру саласындағы өңірлік жетістіктер де қаралды.
Қызылорда облысында инклюзивті білім беруге жағдай жасаған мектептердің үлесі 99,3 пайызға жеткен.
Үкімет мәліметінше, өңірде үш ауысымда оқыту және апатты жағдайдағы мектептер мәселесі толық шешілген.
Бұл екі көрсеткіш білім беру жүйесіндегі маңызды міндеттерді қамтиды: ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға жағдай жасау және оқушыларды қауіпсіз мектеп ғимараттарымен қамтамасыз ету.
Дегенмен инклюзивті орта қалыптастыру тек инфрақұрылыммен шектелмейді. Білім сапасы мен қажетті мамандардың қолжетімділігі де осы бағыттағы жұмыстың нәтижесіне әсер етеді.
Серік Жұманғарин ТДМ мен мемлекеттік бюджеттің байланысын түсіндірді
Кеңес отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Қазақстанның Тұрақты даму мақсаттарын мемлекеттік жоспарлау жүйесіне енгізгенін айтты.
Ол Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 80-сессиясында көтерген мәселелеріне тоқталды.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше рет атап өткендей, Тұрақты даму мақсаттарын іске асыру біздің ұлттық басымдықтарымызбен тікелей байланысты. БҰҰ Бас Ассамблеясының 80-сессиясында сөйлеген сөзінде Президент Қазақстанның тұрақты даму міндеттерін мемлекеттік жоспарлау мен бюджетті қалыптастыру жүйесіне енгізгенін атап өтті. Осы мақсаттарға қол жеткізуде біз халықаралық ұйымдармен ынтымақтастықты нығайтуға ерекше мән береміз», — деді Серік Жұманғарин.
Тұрақты даму міндеттерін бюджетпен байланыстыру өңірлік бағдарламалардың нәтижесін бағалау үшін де қажет.
Мектеп салу, коммуналдық желілерді жаңарту, жергілікті экономиканы қолдау секілді бастамалар қаржы бөлумен қатар, нақты көрсеткіштер арқылы бағалануы тиіс.
Қазақстанның бұл бағыттағы жұмысына халықаралық ұйымдар да қатысып келеді. Атап айтқанда, Еуропалық одақ жергілікті өзін-өзі басқару реформасын қолдаса, БҰҰ мемлекеттік жоспарлау, климат және су ресурстарын басқару мәселелеріне назар аударып отыр.
Қазақстанда Тұрақты даму мақсаттарын бақылаудың бірыңғай жүйесі құрылады
БҰҰ-ның Қазақстандағы тұрақты үйлестірушісі Саранго Раднаарагча Тұрақты даму мақсаттары бойынша жыл сайын ұлттық есеп дайындаудың қажеттігін көтерді.
Ол бюджеттік жоспарлауды тұрақты даму міндеттерімен үйлестіруге және өңірлік ынтымақтастықты нығайтуға басымдық берді.
Қазақстан мен БҰҰ арасындағы бірлескен жұмыста климаттың өзгеруі және су ресурстарын басқару мәселелері де ерекше орын алады.
Кеңес қорытындысы бойынша Тұрақты даму мақсаттарының орындалуын тұрақты бақылап, бағалайтын біртұтас ұлттық жүйені қалыптастыру алдағы міндеттердің бірі ретінде белгіленді.
ТДМ көрсеткіштерін жергілікті деңгейге бейімдеу жұмысы жалғасады.
Бұл өңірлердегі өзгерістерді жеке-жеке бағалауға жол ашады. Өйткені газдандыру, білім беру, әлеуметтік инфрақұрылым және экономикалық даму деңгейі әр облыста әртүрлі.
Ал Еуропалық одақ қолдау көрсететін үш жылдық жобаның нәтижесі жергілікті экономиканың дамуы, жұмыспен қамту мүмкіндіктері және тұрғындар табысының өзгеруі арқылы бағаланбақ.
Түйінді мәселе – бес өңірде қолға алынған реформаның нақты нәтижесі қандай болатыны. Жобаның қаржыландыру көлемі мен күтілетін сандық көрсеткіштері әзірге жарияланбаған.
