Қазақстанда жеке ортездер жасайтын алғашқы мемлекеттік зертхана ашылды. Алматыда іске қосылған жаңа орталықта балалар мен ересектерге арналған ортопедиялық бұйымдар 3D технологиялары арқылы жеке өлшеммен дайындалады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Медициналық көрсетілімдері бар балаларға ортездер тегін жасалады, деп хабарлады Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі.
Жаңа зертхана Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығының базасында құрылды. Оның басты ерекшелігі – пациентті тексеруден бастап дайын ортезді пайдалануды үйретуге дейінгі барлық негізгі кезеңде цифрлық технологиялардың қолданылуы.
Жоба Қазақстандағы оңалту жүйесін жаңғыртуға, жеке ортопедиялық бұйымдардың қолжетімділігін арттыруға және оларды ел ішінде өндіру мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.
Балаларға ортездер тегін жасалады
Зертхана жұмысының негізгі бағыттарының бірі – тірек-қимыл аппараты бұзылған балаларға ерте кезеңнен бастап ортопедиялық көмек көрсету.
Жоба аясында тиісті медициналық көрсетілімдері бар балаларға жеке ортездер мемлекет есебінен дайындалады. Бұл әр баланың анатомиялық ерекшеліктерін, денсаулық жағдайын және оңалту қажеттіліктерін ескеруге мүмкіндік береді.
Ортез – дененің белгілі бір бөлігін ұстап тұруға, бекітуге, қалпын түзетуге немесе қажетті қозғалысты қамтамасыз етуге арналған арнайы ортопедиялық бұйым.
Мұндай құралдар әсіресе тірек-қимыл аппаратының қызметі бұзылған адамдар үшін маңызды. Олардың қандай түрі қажет екенін, қалай қолданылатынын және қанша уақыт пайдалану керектігін тиісті мамандар медициналық көрсетілімдер негізінде анықтайды.
3D технологиясы арқылы ортез қалай жасалады?
Жаңа зертханада ортез дайындау процесі цифрлық технологияларға негізделген. Бұрынғыдай тек стандартты өлшемдерге сүйенудің орнына, мамандар әр пациенттің дене құрылымына сәйкес жеке модель әзірлейді.
Ортез жасау бірнеше кезеңнен тұрады:
- Бастапқы тексеру. Мамандар пациенттің жағдайын бағалап, қандай ортез қажет екенін анықтайды.
- 3D-сканерлеу. Ортез қажет дене бөлігінің нақты цифрлық өлшемдері алынады.
- Компьютерлік модельдеу. Арнайы бағдарламалар арқылы бұйымның жеке конструкциясы әзірленеді.
- Өндіріс. Дайын цифрлық модель негізінде ортез заманауи жабдықтармен жасалады.
- Өлшеп көру және сәйкестендіру. Мамандар бұйымның пациентке қаншалықты сәйкес келетінін тексеріп, қажет болса түзетулер енгізеді.
- Пайдалануды үйрету. Пациентке және оның жақындарына ортезді дұрыс қолдану тәртібі түсіндіріледі.
Цифрлық технологиялар жобалау дәлдігін арттырып, бұйымды адамның жеке қажеттілігіне бейімдеуге көмектеседі.
Қажет болған жағдайда пациенттің цифрлық деректері сақталады. Бұл кейін ортездің конструкциясын өзгертуге немесе жаңа бұйым дайындауға мүмкіндік береді.
2028 жылға қарай жылына 1 500 ортез жасау жоспарланған
Зертхананың өндірістік қуаты кезең-кезеңімен арттырылады. Министрлік алдағы үш жылға арналған нақты жоспарды жариялады.
Жоспарланған өндіріс көлемі:
- 2026 жылы – 500 жеке ортез.
- 2027 жылы – 1 000 жеке ортез.
- 2028 жылы – 1 500 жеке ортез.
Осылайша, жоспар орындалса, 2026–2028 жылдары зертханада барлығы 3 000 жеке ортез дайындалады. Ал жылдық өндіріс көлемі үш жыл ішінде үш есеге ұлғаяды.
Алғашқы кезеңде зертханада табанға, тобық пен тізе буындарына, сондай-ақ жоғарғы және төменгі аяқ-қолдарға арналған ортездер жасалады.
Кейін мамандар жаңа технологиялық процестерді меңгерген сайын өндірілетін бұйымдардың түрлері де көбейеді.
Зертхана қандай жабдықтармен қамтамасыз етілген?
Жаңа орталықта ортездерді жобалау мен дайындауға қажетті заманауи технологиялық жабдықтар орнатылған.
Олардың қатарында:
- Адам денесінің нақты өлшемдерін алуға арналған 3D-сканер.
- Жеке ортездерді компьютерлік модельдеуге арналған бағдарламалық жасақтама.
- Сандық бағдарламалық басқаруы бар станок.
- Полиуретанды өңдеуге арналған жабдықтар.
- Термоқалыптау технологиясына арналған құрылғылар.
Бұл жабдықтар ортез дайындаудың негізгі технологиялық кезеңдерін бір орталықта жүргізуге мүмкіндік береді.
Зертхана тек өндірістік нысан ретінде жұмыс істемейді. Мұнда ортездеудің нәтижелері ғылыми тұрғыдан бағаланып, алынған деректер негізінде технологиялар жетілдіріледі және мамандарға арналған әдістемелік ұсынымдар әзірленеді.
Асқарбек Ертаев: Басты назарда адамның өмір сапасы тұр
Зертхананың ресми ашылуына Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев, Алматы қаласы мәслихатының депутаттары, жергілікті атқарушы органдардың, қоғамдық ұйымдардың өкілдері және оңалту саласының мамандары қатысты.
Министр жаңа зертхананың ашылуын мүгедектігі бар азаматтарға тең мүмкіндік жасау және оңалту қызметтерінің қолжетімділігін арттыру бағытындағы маңызды қадам деп бағалады.
Асқарбек Ертаев жобаның Қазақстанның 2025–2030 жылдарға арналған инклюзивті саясаты тұжырымдамасындағы міндеттерге сәйкес келетінін атап өтті.
«Бұл – Мемлекет басшысының мүгедектігі бар адамдарға тең мүмкіндік жасау және қолжетімді оңалту жүйесін дамыту жөніндегі тапсырмаларын орындауға бағытталған нақты қадам. Осы бағыттағы жұмыс Қазақстанның 2025–2030 жылдарға арналған инклюзивті саясаты тұжырымдамасындағы міндеттерге де сәйкес келеді. Біз үшін заманауи технологиялардың адамға тікелей көмектескені маңызды. Сондықтан зертхана ортез жасайтын орын ғана емес, жаңа шешімдер әзірленіп, олардың тиімділігі зерттелетін ғылыми-практикалық алаңға да айналады. Медициналық көрсетілімдер бойынша ортездеу қажет балаларға ерекше көңіл бөлінеді. Біз басты назарда адам, оның мүмкіндіктері, денсаулығы мен өмір сапасы тұратын жүйені кешенді түрде дамытып келеміз», – деді.
Ата-аналар жаңа мүмкіндікті қалай қабылдады?
Зертхананың ашылуы мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылар үшін де маңызды жаңалық болды.
Тоғыз жасар Софияның анасы Ирина Богиня орталыққа алғаш барған кезде мамандардың жұмыс тәртібін егжей-тегжейлі түсіндіргенін айтты.
«Осындай мүмкіндіктің пайда болғанына өте қуаныштымыз. Зертханаға барған кезде бізді жылы қарсы алып, бәрін егжей-тегжейлі түсіндіріп, ортездеу процесінің қалай өтетінін айтып берді. Мүгедектігі бар балаларға көңіл бөліп, отбасыларға қолдау көрсетіп отырғаны үшін Министрлік пен Үкіметке алғыс айтқым келеді. Мұндай бастамалардың артында балалар мен ата-аналардың тағдыры тұр. Сондықтан бұл біз үшін өте маңызды. Зертхананың жұмысы туралы барынша көп отбасы біліп, осы мүмкіндікті пайдалана алады деп үміттенеміз», – деді ол.
Ал 11 жасар Аланның анасы Анастасия Балтабекова оңалтуға қажетті құралдардың құны көптеген отбасы үшін елеулі қаржылық жүктеме екенін атап өтті.
«Мүгедектігі бар баланы тәрбиелегенде оның денсаулығын жақсартып, өмір сапасын арттыруға көмектесетін жолды үнемі іздейсің. Оңалтуға қомақты қаражат қажет, ал әр отбасының қажетті бұйымдарды сатып алуға қалтасы көтере бермейді. Сондықтан осындай зертхананың ашылуы ата-аналарға үлкен қолдау. Мұнда заманауи технологияларды қолдана отырып, қажетті ортезді мемлекет есебінен алуға болады. Бұл – баламызға қажетті көмек көрсетуге және оның дамуына қарай тағы бір қадам жасауға берілген нақты мүмкіндік», – деді ол.
Қазақстанда оңалту жүйесі қалай өзгереді?
Алматыдағы жаңа зертхана – Әлеуметтік қорғау саласын дамытудың ұлттық ғылыми орталығы жүзеге асырып жатқан алты жобаның бірі.
Бұл жобалар оңалту жүйесін дамытуға, азаматтарды заманауи техникалық құралдармен қамтамасыз етуге және арнаулы әлеуметтік қызметтердің сапасын жақсартуға бағытталған.
Жаңа зертхананың іске қосылуы Қазақстанда жеке ортездерді жобалау және өндіру бойынша отандық тәжірибе жинақтауға жол ашады. Сонымен қатар ғылыми зерттеулер мен практикалық өндірісті біріктіруге мүмкіндік береді.
Алдағы уақытта алынған нәтижелер ортездеудің заманауи әдістерін кеңінен қолдануға және мемлекеттік әлеуметтік қорғау жүйесі арқылы ұсынылатын оңалту құралдарының түрлерін көбейтуге негіз болуы мүмкін.
Ең бастысы, бұл бастама медициналық көрсетілімдері бар балалардың қажетті ортопедиялық көмекті жеке ерекшеліктеріне сәйкес алуына жағдай жасайды.
Бұған дейін біз Батыс Қазақстан облысында мүгедектігі бар балаларды үй жағдайында оңалту жобасы іске қосылғаны туралы жазған едік. Ол жоба да балаларға қажетті техникалық құралдарды жеке таңдап, оңалту көмегінің қолжетімділігін арттыруға бағытталған.
