Түркістан облысында 1 миллионнан астам тұрғынды ауызсумен қамтитын ірі жоба жүзеге асырылады. ҚР Су ресурстары және ирригация министрлігі мен «South Hydro Power» ЖШС топтық су құбырын және су электр станцияларының каскадын салу жөніндегі келісімге қол қойды. Жоба Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген міндеттер аясында қолға алынды. Бұған дейін Үкімет осы инфрақұрылымдық жобаны мемлекеттік-жекешелік әріптестік арқылы жүзеге асыру жоспарланғанын хабарлаған.
Жаңа инфрақұрылым бірден екі мәселені шешуге бағытталған: өңірдің бес ауданын сапалы ауызсумен қамтамасыз ету және су электр станциялары арқылы қосымша электр қуатын өндіру, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қай аудандар ауызсумен қамтамасыз етіледі?
Жоба Түркістан облысының халқы тығыз орналасқан бес ауданын қамтиды. Су құбыры пайдалануға берілгеннен кейін 1 миллионнан астам тұрғынды сапалы ауызсумен қамтамасыз ету көзделген.
Жаңа жүйенің игілігін көретін аудандар:
- Қазығұрт ауданы.
- Сарыағаш ауданы.
- Келес ауданы.
- Мақтаарал ауданы.
- Жетісай ауданы.
Бұл аудандар үшін ауызсумен тұрақты қамту әлеуметтік инфрақұрылымның маңызды бөлігі саналады. Жобаның іске асуы тұрғындардың тұрмыстық жағдайын жақсартуға және сумен жабдықтау жүйесінің мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған.
54,7 шақырымдық су құбыры мемлекет меншігіне беріледі
Келісімде магистральдық су құбырының ұзындығы 54,7 шақырым болатыны көрсетілген.
Жобаның ерекшелігі – бұл инфрақұрылым кейіннен мемлекет меншігіне өтеусіз беріледі. Яғни келісімде көзделген тәртіппен салынған магистральдық су құбыры мемлекеттік меншікке өтеді.
Құжатта нысанды тиімді пайдалану үшін қажетті су тұтыну көлемі де белгіленген. Сонымен қатар жобаның инвестициялық кезеңі мен пайдалану мерзімдері айқындалған.
Бұл талаптар инвестор мен мемлекет арасындағы міндеттемелерді реттеуге және болашақта нысанды пайдалану тәртібін белгілеуге арналған.
72 МВт жасыл энергия: өңірге қандай пайдасы бар?
Су құбырымен бірге су электр станцияларының каскадын салу жоспарланып отыр. Жобада оның қуаты 72 МВт деп көрсетілген.
Гидроэлектр станциялары су ағынының энергиясын пайдаланып электр қуатын өндіреді. Жаңа каскад Түркістан облысындағы электр энергиясы тапшылығын ішінара азайтуға бағытталған.
Осылайша, бір инфрақұрылымдық кешен ауызсумен жабдықтау және электр энергиясын өндіру міндеттерін қатар атқармақ.
Бұл ретте 72 МВт – электр станцияларының қуат көрсеткіші. Ал олардың жыл ішінде нақты қанша электр энергиясын өндіретіні жұмыс режимі мен су ресурстарының қолжетімділігіне байланысты болады.
Құрылыста отандық өнімдердің үлесі 90 пайыз болады
Жобаның тағы бір ерекшелігі – құрылыс барысында қазақстандық өнімдерді кеңінен пайдалану.
Министрліктің мәліметінше, отандық өнімдердің үлесі 90 пайызды құрайды.
Бұл құрылыс материалдары мен қажетті өнімдерге деген сұраныстың елеулі бөлігін ішкі нарық есебінен қамтамасыз ету көзделгенін білдіреді.
Алайда келісім туралы хабарламада отандық өнімдердің нақты қандай түрлері қолданылатыны және жеткізуші кәсіпорындардың тізімі келтірілмеген.
Нұржан Нұржігітов жобаның маңызын түсіндірді
Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов қол қойылған келісімнің Түркістан облысы үшін стратегиялық маңызы бар екенін атап өтті.
«Бүгін біз маңызды стратегиялық құжатқа қол қойдық. Бұл жобаны іске асыру халықтың өмір сүру сапасын арттыруға және Түркістан облысының дамуына елеулі үлес қосады. Қосымша энергетикалық қуат Мемлекет басшысының Қазақстан халқына Жолдауында берген тапсырмаларын экологияға зиян келтірмей, тиімді орындауға мүмкіндік береді».
Министрлік мәліметінше, топтық су құбыры мен гидроэлектр станцияларының каскады Қазақстанның стратегиялық су нысандары тізіміне енгізілген.
Жобаның жүзеге асуы нені өзгертеді?
Түркістан облысында жүзеге асырылатын бастама су және энергетика инфрақұрылымын бір кешенге біріктіреді.
Жоба толық іске қосылған жағдайда бес ауданның 1 миллионнан астам тұрғынын сапалы ауызсумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Ал су электр станциялары өңірдің электрмен жабдықтау жүйесіне қосымша қуат береді.
Мұндай кешеннің тиімділігі құрылыс аяқталғаннан кейінгі нақты су беру көлеміне, электр энергиясын өндіру көрсеткіштеріне және нысандарды тұрақты пайдалануға байланысты болады.
Қазіргі кезеңде министрлік пен инвестор тиісті келісімге қол қойды. Құрылыстың аяқталатын нақты күні жаңа хабарламада көрсетілмеген.
Бұған дейін біз Қазақстандағы су және энергетика инфрақұрылымын жаңғырту жоспарлары туралы жазған едік. Онда Түркістан облысындағы Өгем өзенінде су электр станциялары каскады бар топтық су құбырын салу жобасы да қамтылған болатын.
