Қазақстан Үкіметіне нақты мерзімдер белгіленді. 2026 жылғы 29 қазанда Премьер-министр Олжас Бектенов Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың жаңа Жолдауын жүзеге асыру үшін министрліктер мен әкімдіктерге инфляцияны тежеу, кәсіпкерлікті қолдау, инвестиция тарту және экономиканы цифрландыру жөнінде тапсырмалар берді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Үкіметтің ресми ақпараттық ресурсында хабарланды.
Ең жақын мерзімдердің бірі – 3 қараша. Осы күнге дейін Президент Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық жоспардың жобасы Үкімет отырысына шығарылуы тиіс. Ал шағын бизнеске үш жылдық тексеру мораторийін енгізу, ауқатты азаматтарға салық салу және бюджет шығыстарын жасанды интеллект арқылы бақылау жөніндегі ұсыныстар алдағы апталарда дайындалмақ.
«Халықтық құрылыс» бағдарламасы экономиканы қалай өзгертеді?
Үкімет отырысында Президенттің «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауын жүзеге асыру шаралары қаралды.
Олжас Бектенов Мемлекет басшысы жариялаған «Халықтық құрылыс» бағдарламасын алдағы экономикалық өзгерістердің негізгі бағыттарының бірі ретінде атады. Бағдарлама әлеуметтік нысандарды, тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды салу мен жаңғыртуды көздейді.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев “Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері” атты халыққа Жолдауында Әділетті, Күшті, Таза, Озық Қазақстанды құруды басты мақсат ретінде айқындады. Оған қол жеткізу үшін еліміздің мол әлеуеті мен қазіргі заманауи инновациялық жағдайларда беріліп отырған орасан зор мүмкіндіктерді барынша тиімді пайдалануымыз қажет».
Премьер-министрдің айтуынша, инфрақұрылымдық жобалар жұмыспен қамтуды арттыруға және халықтың әл-ауқатын жақсартуға серпін беруі тиіс.
«Президент Жолдауы біздің алдымызға тарихи мәні зор міндет қойып отыр. Ол – өскелең ұрпақтың игілігі үшін қуатты әрі озық экономикасы бар жаңа тұрпатты мемлекет құрып, аманат ету. Ол үшін Мемлекет басшысының барлық ауқымды реформалары мен стратегиялық бастамаларын табысты жүзеге асыруымыз қажет. Үкімет пен әкімдіктер әлеуметтік-экономикалық маңызы бар нысандарды және тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды салу мен жаңғырту үшін қолда бар ресурстарды тиімді жұмылдыруы керек».
Инфляция мен азық-түлік бағасы: Үкімет қандай тапсырма берді?
Бірінші кезектегі міндеттердің бірі – инфляцияны тежеу және тұтыну бағаларының тұрақтылығын қамтамасыз ету.
Ұлттық экономика министрлігі Ұлттық банкпен және басқа мемлекеттік органдармен бірлесіп, 20 қарашаға дейін салық-бюджет және ақша-кредит саясатын үйлестіру шараларын әзірлеуі тиіс.
Әкімдіктерге азық-түлік бағасына апта сайын мониторинг жүргізу тапсырылды. Сауда және интеграция министрлігі сауда үстемелерінің сақталуын бақылауды күшейтуі керек.
Қысқы маусымға дайындық бойынша да нақты мерзім белгіленді. Сауда және интеграция министрлігі Ауыл шаруашылығы министрлігімен бірлесіп, екі апта ішінде азық-түлік қорын қалыптастыру, тұрақтандыру қорларының жұмысын жандандыру және өнімді тікелей жеткізу көлемін ұлғайту мәселелерін шешуі тиіс.
Бұл тапсырмалар бағаның өсуіне ықпал ететін факторларды шектеуге бағытталған. Алайда олардың инфляцияға нақты әсері қабылданатын шаралар мен нарықтағы жағдайға байланысты болады.
2027 жылдан бастап шағын бизнеске тексеру мораторийі енгізіле ме?
Кәсіпкерлер үшін маңызды бастамалардың бірі – микро және шағын бизнеске мемлекеттік тексерулер жүргізуге үш жылдық мораторий енгізу туралы ұсыныс.
Ұлттық экономика министрлігі «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасымен, бизнес-омбудсменмен және депутаттармен бірлесіп, екі апта ішінде тиісті ұсыныстарды дайындауы тиіс.
Мораторийді 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап енгізу ұсынылып отыр. Бірақ әзірге бұл қабылданған шешім емес, Үкімет деңгейінде пысықталатын бастама.
Сонымен қатар Ұлттық экономика министрлігі жыл соңына дейін орта бизнесті дамыту жоспарын әзірлеуі керек.
Құжатта мына бағыттар қамтылмақ:
- Кәсіпкерлердің қаржыландыруға қолжетімділігін кеңейту.
- Кәсіпорындарды технологиялық жаңғырту.
- Еңбек өнімділігін арттыру.
- Ірі компаниялар мен орта бизнес арасындағы кооперацияны дамыту.
Бұдан бөлек, мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік компаниялардың сатып алуларына шағын және орта бизнестің қатысуын кеңейту мәселесі бір апта ішінде қаралуы тиіс. Бұл жұмысқа «Атамекен», «Самұрық-Қазына» және «Бәйтерек» ұйымдары тартылады.
Ауқатты азаматтарға салық салу қайта қаралуы мүмкін
Үкімет салық саясатын жетілдіру жөнінде де тапсырмалар берді.
Ұлттық экономика министрлігі жаңа Салық кодексіне енгізілетін түзетулер пакетін мемлекеттік органдармен келісуі қажет.
Сонымен қатар Қаржы министрлігімен бірлесіп, бір ай ішінде халықаралық тәжірибені зерттеп, аса ауқатты азаматтарға салық салу жөнінде ұсыныстар әзірлеу тапсырылды.
Бұл бастама әзірге нақты салық мөлшерлемелерін немесе жаңа міндеттемелерді белгілемейді. Қандай табыс пен мүлік санаттары қамтылатыны ұсыныстар дайындалғаннан кейін белгілі болады.
Қаржы министрлігіне көлеңкелі экономиканы қысқарту, салықтық және кедендік әкімшілендіруді цифрландыруды аяқтау, соның ішінде жасанды интеллект құралдарын қолдану міндеті жүктелді.
Бюджет шығындарын жасанды интеллект бақылайды
Мемлекеттік қаржыны басқаруда цифрлық бақылауды күшейту жоспарланып отыр.
Қаржы, Ұлттық экономика және Жасанды интеллект және цифрлық даму министрліктеріне бюджет процесінің барлық кезеңінде автоматтандырылған талдау құралдарын кеңінен қолдану тапсырылды.
Жаңа тәсілдер деректерді автоматты тексеруді, тиімсіз шығыстар тәуекелдерін анықтауды және бюджет операцияларына онлайн мониторинг жүргізуді қамтуы тиіс.
Қаржы министрлігі қазынашылық ақпараттық жүйесін құрып, мемлекеттік кірістер мен шығыстарды басқару жүйелерін өзара біріктіруі қажет.
Бір ай ішінде тәуекелге бағдарланған интеллектуалды бақылау жүйесін енгізу тетігі ұсынылуы тиіс.
Бұл жұмыстың мақсаты – бюджет қаражатын жұмсаудағы ықтимал тәуекелдерді ертерек анықтау және қаржылық бақылаудың тиімділігін арттыру.
Инвесторлармен жұмыс істеудің бірыңғай жүйесі құрылады
Инвестициялық саясатта мемлекеттік органдардың өзара іс-қимылын үйлестіру мәселесіне басымдық берілді.
Ұлттық экономика және Сыртқы істер министрліктері «Бәйтерек» холдингімен бірлесіп, он күн ішінде инвестициялық процестерді басқарудың бірыңғай жүйесін қалыптастыру жөнінде ұсыныстар енгізуі керек.
Ұлттық экономика министрлігі инвестициялық шешімдер қабылдау орталығын айқындап, процеске қатысушылардың міндеттерін нақты ажыратуға тиіс.
Сонымен бірге бір ай ішінде терең өңдеу саласындағы инвестициялық жобалардың тізімі әзірленбек.
Әр жоба бойынша әлеуетті инвесторлар, іске асыру мерзімдері, жергілікті қамту деңгейі және күтілетін экономикалық әсер көрсетілуі қажет.
Бұл тапсырма инвестициялық бастамаларды жалпы ұсыныстар деңгейінде қалдырмай, нақты жобалар мен жауапты орындаушыларға байланыстыруға бағытталған.
Ауыл шаруашылығына жасанды интеллект енгізіледі
Үкімет аграрлық секторды технологиялық жаңғыртуға да назар аударды.
Ауыл шаруашылығы министрлігі Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп, бір ай ішінде аграрлық салада жасанды интеллект қолданылатын басым жобаларды айқындауы тиіс.
Негізгі бағыттар:
- Ауыл шаруашылығы өнімділігін болжау.
- Егістік пен дақылдардың жағдайын бақылау.
- Өндірістік шығындарды оңтайландыру.
- Жер, су және басқа ресурстарды ұтымды пайдалану.
Премьер-министр ауыл шаруашылығындағы технологиялық жаңғыртуды азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды тетіктерінің бірі ретінде атады.
Әзірге нақты пилоттық жобалар мен оларды қаржыландыру көлемі көрсетілген жоқ.
Көлік дәліздері цифрландырылады
Халықаралық және ішкі логистиканы дамыту Президент Жолдауын орындаудағы басым бағыттардың бірі ретінде белгіленді.
Көлік министрлігі Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп, 2026 жылдың соңына дейін көлік дәліздерін жедел цифрландыру жоспарын бекітуі тиіс.
Жоспар ақпараттық жүйелерді интеграциялауды және тасымал саласындағы қағаз құжат айналымын қысқартуды көздейді.
Бұл шаралар логистикалық процестерді жеңілдетуге бағытталған. Дегенмен құжат айналымының қаншалықты қысқаратыны мен жаңа жүйелердің нақты іске қосылу мерзімдері жоспар бекітілгеннен кейін айқындалады.
Алатау қаласының арнайы құқықтық режимі қайта қаралады
Үкімет отырысында Алатау қаласының дамуына қатысты заңнамалық мәселелер де көтерілді.
Ведомствоаралық жұмыс тобы 30 қарашаға дейін «Алатау қаласының арнайы құқықтық режимі туралы» Конституциялық заңға түзетулер жөнінде келісілген ұсыныстар беруі тиіс.
Атап айтқанда, соттардың мәртебесі, құзыреті мен құрылу тәртібі, сондай-ақ юрисдикция мен соттылық мәселелерін нақтылау көзделген.
Бұл өзгерістер әзірге заңнамалық ұсыныстар деңгейінде. Олардың түпкілікті мазмұны тиісті құқықтық рәсімдерден кейін белгілі болады.
Мемлекеттік басқару мен цифрлық экономикада не өзгереді?
Ұлттық экономика министрлігіне бір ай ішінде мемлекеттік басқару жүйесін реформалаудың кешенді жоспарын әзірлеу тапсырылды.
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі он күн ішінде экономиканы цифрландыруды кеңейту және цифрлық жұмыспен қамтудың құқықтық режимін іске асыру жөнінде нақты ұсыныстар енгізуі керек.
Бұл жұмыс Digital Qazaqstan стратегиясымен байланыстырылады. Үкімет технологияларды енгізудің нақты экономикалық нәтижесіне назар аударуды талап етіп отыр.
Әділет министрлігіне жаңа Азаматтық кодекстің жобасын әзірлеуге дереу кірісу тапсырылды. Президенттің заңнамалық бастамалары Жалпыұлттық жоспар мен Үкіметтің заң жобалау жұмыстарының жоспарында ескерілуі тиіс.
Негізгі тапсырмалар қашан орындалуы керек?
Үкімет отырысында бірқатар маңызды мерзім белгіленді:
- 3 қараша: Президент Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық жоспар жобасын Үкімет отырысына шығару.
- Бір апта ішінде: шағын және орта бизнестің мемлекеттік сатып алуларға қатысуын кеңейту мәселесін пысықтау.
- Он күн ішінде: инвестицияларды басқару жүйесі және экономиканы цифрландыру бойынша ұсыныстар әзірлеу.
- Екі апта ішінде: шағын бизнеске тексеру мораторийі жөніндегі ұсыныстарды дайындау және қысқы азық-түлік қорына қатысты шараларды пысықтау.
- 20 қарашаға дейін: инфляцияны тежеу үшін салық-бюджет және ақша-кредит саясатын үйлестіру шараларын әзірлеу.
- 30 қарашаға дейін: Алатау қаласының арнайы құқықтық режиміне қатысты ұсыныстар енгізу.
- Бір ай ішінде: бюджеттік бақылау, ауқатты азаматтарға салық салу, мемлекеттік басқару және аграрлық жасанды интеллект жобалары бойынша ұсыныстар дайындау.
- Жыл соңына дейін: орта бизнесті дамыту және көлік дәліздерін цифрландыру жоспарларын әзірлеу.
Бұл мерзімдердің басым бөлігі реформаларды толық аяқтауға емес, тиісті ұсыныстарды, жоспарларды және іске асыру тетіктерін дайындауға қатысты.
Бектенов Үкімет жұмысының басты мақсатын атады
Отырыс қорытындысында Премьер-министр мемлекеттік органдардан стратегиялық міндеттерді орындауда жедел әрі үйлесімді жұмыс талап етілетінін атап өтті.
«Президент Жолдауында көзделген барлық міндеттер мен реформаларды тиімді жүзеге асыру үшін мемлекеттік органдардың жұмысы стратегиялық тұрғыдан озық қарқынмен жүруі тиіс. Мемлекеттік шешімдердің ашық әрі жедел болуы үшін экономиканың барлық саласында жаппай цифрландыру мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін толыққанды пайдалану қажет. Мемлекет басшысының Жолдауын жүзеге асыру жөніндегі жұмысымыздың басты мақсаты – азаматтарымыздың әл-ауқатын арттыру және еліміздің орнықты дамуын қамтамасыз ету».
Ендігі міндет – Президент Жолдауында белгіленген басымдықтарды нақты мемлекеттік бағдарламаларға, заңнамалық шешімдерге және инфрақұрылымдық жобаларға айналдыру.
Реформалардың азаматтар мен бизнеске әсері ұсыныстардың қандай мазмұнда бекітілетініне және олардың іс жүзінде қалай орындалатынына байланысты болады.
Бұған дейін біз Олжас Бектеновтің «Халықтық құрылыс» бағдарламасын жүзеге асыру және инфрақұрылымды жаңғырту жөніндегі мәлімдемесі туралы жазған едік. Жаңа тапсырмалар сол стратегиялық бастамаларды нақты мерзімдер мен жауапты мемлекеттік органдардың міндеттеріне айналдыруға бағытталған.
