Қазақстан мектептерінде жаңа курс оқытыла бастады. 2026–2027 оқу жылынан бастап 5–11 сынып оқушыларына арналған «Жеке қауіпсіздік» курсы жүргізіліп жатыр. Бағдарлама балаларды қауіп-қатерді дұрыс бағалауға, күрделі жағдайда саналы шешім қабылдауға және қажет кезде ересектерден көмек сұрауға үйретеді. Курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің білім беру жүйесіндегі балалар қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмысына сәйкес ұйымдастырылған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа курстың басты ерекшелігі – теориялық түсіндіруден гөрі практикалық жаттығуларға басымдық берілуі. Оқушылар күнделікті өмірде кездесуі мүмкін жағдайларды талдап, қауіпсіз әрекет ету жолдарын үйренеді.
Жаңа курс қандай сыныптарда және қанша сағат оқытылады?
«Жеке қауіпсіздік» бағдарламасы 5–11 сынып оқушыларына арналған. Сабақ көлемі балалардың жас ерекшеліктеріне қарай белгіленген.
Оқу жүктемесі екі топқа бөлінеді:
- 5–8 сынып оқушылары үшін – оқу жылына 8 сағат;
- 9–11 сынып оқушылары үшін – оқу жылына 17 сағат.
Жоғары сынып оқушыларына көбірек уақыт бөлінуі олардың жасына сәйкес психологиялық және әлеуметтік жағдайларды тереңірек талдауға мүмкіндік береді.
Бағдарлама практикалық және диагностикалық сабақтарды қамтиды. Ал 9–11 сынып оқушылары үшін қосымша түзете-дамыту бағытындағы сабақтар қарастырылған.
Балалар сабақта нені үйренеді?
Курс оқушылардың қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын дамытуға бағытталған.
Сабақтарда балалар өмірде кездесетін әртүрлі жағдайларды талдайды. Рөлдік ойындар мен арнайы жаттығулар арқылы ықтимал қауіптерді танып, оларға дұрыс әрекет ету тәсілдерін меңгереді.
Бағдарламада мынадай дағдыларға назар аударылады:
- Қауіпті жағдайларды дер кезінде анықтау;
- Әртүрлі жағдайларда қауіпсіз шешім қабылдау;
- Өз эмоцияларын түсіну және басқару;
- Қажет жағдайда ересектерден көмек сұрау;
- Алған білімді күнделікті өмірде қолдану.
Мұндай тәсіл оқушының тек ережелерді жаттап алуына емес, оларды нақты жағдайда пайдалана білуіне бағытталған.
Психологиялық диагностика не үшін жүргізіледі?
«Жеке қауіпсіздік» курсының тағы бір бағыты – оқушылардың психологиялық жағдайын анықтау.
Бағдарлама аясында арнайы диагностика жүргізіледі. Оның нәтижелері әр баланың жеке қажеттіліктерін ескеруге және тиісті психологиялық қолдау жұмыстарын жоспарлауға мүмкіндік береді.
Маңыздысы, диагностика қорытындылары оқушыларға баға қою үшін пайдаланылмайды.
Сондай-ақ оның нәтижелері балаларды белгілі бір санаттарға бөлуге арналмаған. Негізгі мақсат – оқушының қандай қолдауға мұқтаж болуы мүмкін екенін анықтау.
Сабақтарды кім жүргізеді?
Жаңа курсты білім беру ұйымдарының штаттық педагог-психологтары жүргізеді.
Бұл мамандар оқушылардың жас және психологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, практикалық жаттығуларды, рөлдік ойындарды және диагностикалық сабақтарды ұйымдастырады.
Жоғары сыныптарда қажет болған жағдайда түзете-дамыту бағытындағы сабақтар да өткізіледі.
Бағдарламада баланың жеке ерекшеліктеріне назар аудару маңызды орын алады. Сондықтан сабақтардың мазмұны тек қауіпсіздік ережелерімен шектелмей, эмоцияларды басқару және көмек сұрау дағдыларын да қамтиды.
Жаңа курстың нәтижесі қалай бағаланады?
«Жеке қауіпсіздік» курсының басты нәтижесі оқушылардың алған білімдерін нақты өмірде қолдана алуымен бағаланады.
Яғни баланың қауіпті жағдайды тани білуі, дұрыс шешім қабылдауы, эмоциясын басқаруы және қажет кезде сенімді ересек адамнан көмек сұрауы негізгі көрсеткіштердің бірі болады.
Курстың мақсаты – оқушылардың күнделікті өмірдегі қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қажетті практикалық дағдыларды қалыптастыру.
Осылайша, 2026–2027 оқу жылында енгізілген жаңа бағдарлама мектептегі психологиялық қолдау мен балалардың жеке қауіпсіздігі бағытындағы жұмысты толықтырады.
