Астанада жыл басынан бері есірткіге қатысты 884 құқық бұзушылық тіркелді. Оның ішінде тыйым салынған заттарды сатуға күдіктілерге қатысты 359 қылмыстық іс қозғалған. Елордада заңсыз есірткі саудасына қарсы күресті күшейту үшін жасанды интеллект технологияларын пайдалану жоспарланып отыр. Бұл мәселелер Астана қаласы әкімінің орынбасары Ерік Мейірханның төрағалығымен өткен ведомствоаралық штаб отырысында талқыланды, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиында интернет арқылы есірткі тарататын ресурстарды анықтау, оларды бұғаттауға қажетті материалдарды әзірлеу және жастар арасындағы профилактикалық жұмыстың тиімділігін арттыру мәселелері қаралды.
Жасанды интеллект бір айда 2 мыңнан астам материал анықтады
Есірткі саудасы барған сайын интернет кеңістігіне ауысып жатыр. Заңсыз заттарды сатушылар әлеуметтік желілерді, мессенджерлерді, жабық чаттар мен арнайы боттарды пайдаланып, есірткі ұсынып қана қоймай, адамдарды заңсыз әрекеттерге де тартады.
Осыған байланысты ведомствоаралық штаб отырысында есірткіге қатысты интернет ресурстарын автоматты түрде анықтайтын отандық жасанды интеллект жүйесі таныстырылды.
Әзірлеушілердің мәліметінше, бағдарлама интернет кеңістігін бақылап, күмәнді контентті тауып, оның мазмұнын талдай алады. Сондай-ақ құқық бұзушылық белгілерін анықтап, ресурстарды бұғаттауға жолдау үшін қажетті материалдарды қалыптастырады.
Таныстырылым барысында Астана бойынша жүргізілген мониторинг нәтижелері жарияланды:
- 79 материал – бір тәулікте анықталған.
- 421 материал – бір аптада тіркелген.
- 2 мыңнан астам материал – бір ай ішінде табылған.
Маңызды жайт: бұл сандар бұғатталған сайттар мен парақшалардың санын білдірмейді. Олар мониторинг барысында анықталған, бірақ таныстырылым сәтінде әлі бұғатталмаған материалдарды көрсетеді.
Жүйе жабық чаттар мен боттарды да талдай алады
Жаңа технологияның ерекшелігі – күмәнді интернет ресурстарын іздеу процесін автоматтандыру.
Бұған дейін қызметкерлер есірткіге қатысты парақшаларды қолмен іздеп, олардың мазмұнын тексеруге жолдайтын. Енді жасанды интеллект деректерді жинап, ықтимал құқық бұзушылық белгілерін анықтап, алдын ала құқықтық саралау ұсына алады.
Дегенмен интернет ресурсын бұғаттау туралы түпкілікті шешімді бағдарлама емес, жауапты мамандар қабылдайды. Олар жүйе жинаған ақпаратты тексеріп, тиісті шара қолдану қажеттігін анықтайды.
Әзірлеушілердің айтуынша, жүйе ашық жарияланымдармен қатар, интернет қауымдастықтарын, боттарды және жабық алаңдарды да талдай алады.
Сонымен бірге бағдарлама заңсыз есірткі нарығына қатысты аналитикалық мәліметтер қалыптастырады. Атап айтқанда:
- Интернет пайдаланушылары мен қауымдастықтардың белсенділігін талдайды.
- Қандай есірткі түрлеріне сұраныс жоғары екенін көрсетеді.
- Заңсыз контенттің таралу динамикасын бақылайды.
- Есірткі нарығындағы өзге де үрдістер туралы мәлімет жинайды.
Мұндай ақпарат құқық қорғау органдарына интернеттегі заңсыз белсенділіктің өзгерісін бақылауға және алдын алу шараларын жоспарлауға көмектесуі мүмкін.
Астанада 359 қылмыстық іс қозғалды
Елорда полициясы есірткінің заңсыз айналымына қатысты 2026 жылдың басынан бергі көрсеткіштерді де жариялады.
Ресми деректерге сәйкес, Астанада осы кезеңде 884 құқық бұзушылық тіркелген. Тыйым салынған заттарды сатуға күдіктілерге қатысты 359 қылмыстық іс қозғалды.
Ерекше алаңдаушылық туғызатын көрсеткіш – кәмелетке толмағандардың заңсыз әрекеттерге қатысуы. Полиция мәліметінше, 10 жағдайда құқық бұзушылыққа жасөспірімдер тартылған.
Бұл деректер интернеттегі есірткі саудасын анықтаумен қатар, жастарды заңсыз әрекеттерге тартудың алдын алу қажеттігін көрсетеді.
Оқушылар мен студенттерге ерекше назар аударылады
Штаб отырысында нашақорлықтың алдын алуға бөлінетін қаражаттың тиімділігі де талқыланды.
Астана қаласы Полиция департаментінің Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы мемлекеттік органдарды профилактикалық іс-шараларды тек есеп үшін өткізбей, нақты нәтижеге бағыттауға шақырды.
Полиция өкілдерінің пікірінше, жастармен жүргізілетін жұмыс олардың қызығушылықтарына, жас ерекшеліктеріне және ақпаратты қабылдау тәсілдеріне сәйкес келуі керек.
Әсіресе мектеп оқушыларына, колледждер мен жоғары оқу орындарының студенттеріне және жастарға назар аудару ұсынылды. Өйткені олар әлеуметтік желілер мен мессенджерлер арқылы заңсыз есірткі айналымына тартылу қаупіне тап болуы мүмкін.
Сондықтан мемлекеттік органдардан жастар аудиториясына түсінікті, мазмұнды және тиімді профилактикалық жобалар бойынша нақты ұсыныстар күтіледі.
Елордада есірткіге қарсы күрес қалай өзгереді?
Астанада есірткі қылмысына қарсы жұмысты екі бағытта күшейту көзделіп отыр. Біріншісі – интернеттегі заңсыз ресурстарды анықтау үшін цифрлық технологияларды пайдалану. Екіншісі – жастар арасындағы профилактикалық жұмыстың мазмұны мен тиімділігін арттыру.
Жасанды интеллект жүйесі күмәнді материалдарды іздеуге кететін уақытты қысқартуға мүмкіндік беруі мүмкін. Алайда оның нақты тиімділігі анықталған ақпараттың қаншалықты дәл тексерілетініне және заңсыз ресурстарға қатысты шаралардың нәтижесіне байланысты болады.
Ал жастармен жұмыс барысында тек ақпарат берумен шектелмей, есірткі саудасына тартылу қаупін түсіндіруге және заңсыз ұсыныстардан сақтандыруға басымдық берілмек.
Бұған дейін біз Comic Con Astana фестивалінде жастарға кибералаяқтық пен есірткі қылмысының қаупі түсіндірілгені туралы жазған едік. Сол іс-шарада полиция мен әкімдік өкілдері әлеуметтік желілер арқылы жасөспірімдерді заңсыз әрекеттерге тарту қаупіне ерекше назар аударған болатын.
