Қазақстанда ауқымды өзгерістер жоспарланып отыр. Үкімет Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауын іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық жоспардың жобасын мақұлдады. Құжат 11 негізгі бағытты қамтиды. Олардың қатарында жол құрылысы, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту, жалақыны арттыру, бизнесті қолдау және жасанды интеллектіні енгізу бар, деп хабарлайды DKNews.kz.
Премьер-министрдің ресми сайтында жарияланған ақпаратқа сәйкес, шешім 3 қарашада Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында қабылданды. Енді министрліктер мен әкімдіктер әрбір іс-шараны қаржыландыру мәселесін пысықтап, қажетті заңнамалық өзгерістерді әзірлеуі және берілген тапсырмалардың орындалуын қамтамасыз етуі тиіс.
11 бағыт: Қазақстанда қандай өзгерістер жоспарланған?
Жалпыұлттық жоспардың жобасын Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин таныстырды.
Құжат ел экономикасы мен әлеуметтік саясаттың негізгі салаларын қамтиды. Басты назар «Халықтық құрылыс» бағдарламасын жүзеге асыруға, көлік және энергетика инфрақұрылымын дамытуға, коммуналдық желілерді жаңғыртуға, өнеркәсіп пен агроөнеркәсіп кешенін қолдауға аударылған.
Алайда жоспар құрылыс жұмыстарымен ғана шектелмейді.
Үкімет кәсіпкерлікті дамытуды, салық және қаржы жүйелерін жетілдіруді, экономика мен мемлекеттік басқаруға цифрлық технологиялар мен жасанды интеллектіні енгізуді көздеп отыр.
Қарапайым қазақстандықтардың өміріне тікелей қатысты мәселелер де назардан тыс қалмаған. Олардың қатарында жалақыны арттыру, әлеуметтік қолдауды күшейту және мұғалімдердің әкімшілік жүктемесін азайту бар.
Дегенмен ресми хабарламада жалақының нақты қаншаға өсетіні және жекелеген әлеуметтік шаралардың қашан жүзеге асатыны көрсетілмеген.
Жалақы, салық және бизнес: қазақстандықтарды не күтіп тұр?
Қызметкерлер үшін жоспардағы ең өзекті бағыттардың бірі – еңбекақыны арттыру.
Алайда әзірге бұл барлық қызметкердің жалақысы бірден өседі деген сөз емес. Құжатта мемлекеттік саясаттың негізгі бағыты айқындалғанымен, нақты мөлшерлер мен мерзімдер жарияланған жоқ.
Кәсіпкерлер үшін бизнесті дамытуға және салық жүйесін жетілдіруге бағытталған шаралар қарастырылған.
Олардың іс жүзінде қалай жұмыс істейтіні алдағы уақытта қабылданатын шешімдер мен заңнамалық өзгерістерге байланысты болады. Ресми ақпаратта жаңа салық мөлшерлемелері немесе бекітілген жеңілдіктер туралы мәлімет жоқ.
Қаржы саласында капитал нарығын дамыту және стратегиялық ресурстарды басқарудың жаңа тетіктерін қалыптастыру жоспарланған.
Бұл бастамалар Қазақстанның инвестициялық ортасына тікелей қатысты. Бірақ олардың нақты шарттары мен жүзеге асыру тәртібі кейінгі шешімдер арқылы айқындалады.
Әкімдіктерге әлеуметтік нысандар салу және инфрақұрылымды жаңарту тапсырылды
Өңірлік билік органдарына да нақты міндеттер жүктелді.
Әкімдіктер инфрақұрылымдық жобалардың сапалы жүзеге асырылуын, әлеуметтік нысандардың құрылысын және су ресурстарының ұтымды пайдаланылуын қамтамасыз етуі тиіс.
Бұл бағыттар тұрғындардың күнделікті тұрмысымен тығыз байланысты. Инженерлік желілердің жағдайы, әлеуметтік мекемелердің қолжетімділігі және өңірлердің инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуі халықтың өмір сапасына тікелей әсер етеді.
Алайда Үкімет жариялаған ақпаратта салынатын нысандардың толық тізімі мен оларға бөлінетін қаражат көлемі көрсетілмеген.
Бұған дейін өңірлерді қамтитын «Халықтық құрылыс» бастамасы және әкімдіктерге берілген тапсырмалар туралы жазған едік. Бағдарламаға дайындық барысында инфрақұрылымдық қажеттіліктерді анықтау және тиісті жобалардың тізімін қалыптастыру міндеті қойылған.
Бектенов әрбір іс-шараның қаржыландырылуын пысықтауды талап етті
Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Жалпыұлттық жоспар жобасы мақұлданғаннан кейін Үкімет жұмысының негізгі басымдықтарын белгіледі.
«Ұсынылған Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының жобасы Президент Жолдауында белгіленген негізгі бағыттар мен Мемлекет басшысының бастамалары бойынша міндеттерді сапалы әрі жедел шешуге бағытталған. Үкімет макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге, өнеркәсіп пен агроөнеркәсіп кешенін дамытуға, көлік және энергетика инфрақұрылымын жаңғыртуға, әлеуметтік қолдаудың тиімділігін арттыруға және мемлекеттік басқаруды жетілдіруге баса назар аударуы тиіс», – деді Олжас Бектенов.
Үкімет басшысы қаржыландыру мен белгіленген мерзімдердің сақталуына ерекше назар аударды.
Жоспардағы әрбір іс-шараның қаржылық негіздемесі болуы керек. Ал қажетті заң жобалары уақытылы әзірленіп, кейін Құрылтайдың қарауына ұсынылуға тиіс.
«Заң жобаларын уақытылы әзірлеуді, сондай-ақ олардың кейіннен Құрылтайда қаралуын қамтамасыз ету қажет. Жоспардың әрбір тармағын қаржыландыру мәселелері пысықталуы тиіс. Басты міндет – барлық іс-шараны тиімді әрі белгіленген мерзімде орындау», – деп атап өтті Үкімет басшысы.
Қаржыландыру көздері анықталмайынша, инфрақұрылымдық және әлеуметтік бастамаларды толық көлемде жүзеге асыру қиын.
Сондықтан алдағы жұмыс тек құжаттарды дайындаумен шектелмейді. Мемлекеттік органдар жоспарланған шараларды орындауға қажетті ресурстарды да айқындауы керек.
Жасанды интеллект пен мемлекеттік басқару жүйесіне өзгерістер енгізіледі
Жоспардың тағы бір бағыты – цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект технологияларын енгізу.
Сонымен қатар Үкімет мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттырып, заңнаманы жетілдіруді көздейді.
Құжатта елдің стратегиялық ресурстарын басқарудың жаңа тетіктерін қалыптастыру да қарастырылған.
Бұл бастамалардың нақты қалай жүзеге асатыны әзірге жарияланған жоқ. Ресми ақпаратта цифрлық жобалардың тізімі, оларды енгізу мерзімдері және жоспарланған шығындар көрсетілмеген.
Тоқаевтың Жалпыұлттық жоспары қашан түпкілікті бекітіледі?
Үкіметтің жобаны мақұлдауы құжатты қабылдау рәсімі толық аяқталды дегенді білдірмейді.
Ұлттық экономика министрлігіне Үкімет Аппаратымен бірлесіп, Мемлекет басшысының тиісті Жарлығының жобасын Президент Әкімшілігіне енгізу тапсырылды.
Ал Премьер-министрдің орынбасарлары өздеріне бекітілген бағыттар бойынша жоспардың орындалуын бақылап, үйлестіруі тиіс.
Келесі кезеңде президенттік шешімді рәсімдеу, қажетті заң жобаларын әзірлеу және қаржыландыру мәселелерін нақтылау жұмыстары жүргізіледі.
Қарапайым азаматтар үшін жоспардың нәтижесі жаңа әлеуметтік нысандардың салынуынан, инфрақұрылымның жаңаруынан және еңбекақыны арттыру шараларынан көрінуі мүмкін.
Ал кәсіпкерлер үшін салық, қаржы және инвестициялық саясаттағы нақты өзгерістердің қандай болатыны маңызды.
Әзірге бұл бастамалар Жалпыұлттық жоспар жобасында белгіленген. Олардың нақты шарттары мен іске асыру тетіктері мемлекеттік органдардың кейінгі шешімдеріне байланысты болады.
Бұған дейін Қазақстанда шағын бизнес, салық жүйесі және жасанды интеллект саласында қандай реформалар дайындалып жатқаны туралы да жазған болатынбыз. Енді Жалпыұлттық жоспардың жобасы мақұлданып, оның әрбір тармағын қаржыландыру мәселесін жеке пысықтау міндеті қойылды.
