Қазақстан климаттық инвестицияға басымдық береді. Антальяда өтетін COP31 конференциясында еліміз 35-тен астам іс-шара ұйымдастырып, жасыл технологиялар, халықаралық көміртек нарығы және шетелдік қаржыландыруға қатысты бастамаларын таныстырады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ұлттық павильон бағдарламасына сәйкес, Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы (IGTIC) бірнеше маңызды жобаны халықаралық серіктестерге ұсынбақ. Олардың ішінде Қазақстанның климаттық инвестициялар платформасы ерекше орын алады.
БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі жөніндегі 31-конференциясы (COP31) 2026 жылғы 9–20 қараша аралығында Түркияның Анталья қаласында өтеді. Конференцияның мерзімі мен орны БҰҰ-ның ресми сайтында көрсетілген.
Қазақстан климаттық инвестиция үшін бірыңғай платформа ұсынады
Қазақстан павильонындағы басты бастамалардың бірі – QCIP климаттық инвестициялар платформасы.
Бұл жоба климаттық қаржыландыруға арналған бірыңғай ұлттық алаң ретінде таныстырылады. Оны әзірлеуге Қазақстанның Экология және табиғи ресурстар министрлігі, Энергетика министрлігі және Еуропалық қайта құру және даму банкі (ЕҚДБ) қатысады.
Платформаның негізгі мақсаты – климаттық инвестицияларды тартуға жағдай жасау және жасыл жобаларды қаржыландыру бағытындағы ынтымақтастықты жүйелеу.
Мұндай тетік Қазақстан үшін әсіресе өнеркәсіпті жаңғырту, шығарындыларды азайту және экологиялық технологияларды енгізу тұрғысынан өзекті.
Инвесторлар үшін де мәселе түсінікті: климаттық жобалардың қаржыландыруға қаншалықты дайын екені және оларды жүзеге асырудың қандай мүмкіндіктері бар екені маңызды.
QCIP осы бағыттағы ұлттық платформа ретінде ұсынылады. Алайда оның нақты қаржыландыру көлемі мен іске қосылғаннан кейінгі алғашқы инвестициялық келісімдері туралы мәлімет әзірге берілген жоқ.
Қазақстан халықаралық көміртек нарығына назар аударды
COP31 аясындағы екінші маңызды бағыт – Париж келісімінің 6-бабына сәйкес халықаралық көміртек нарығын дамыту.
Бұл бастамаға Verra, Evident және «Жасыл даму» АҚ қатысады.
Әңгіме елдер арасындағы көміртек мәмілелерінің тетіктерін дамыту және оған қажетті инфрақұрылымды қалыптастыру туралы болып отыр.
Париж келісімінің 6-бабы мемлекеттерге климаттық мақсаттарға қол жеткізу үшін халықаралық ынтымақтастық тетіктерін пайдалануға мүмкіндік береді. Соның ішінде шығарындыларды қысқарту нәтижелерін белгілі талаптармен халықаралық деңгейде беру қарастырылған.
Қазақстан үшін бұл бағыттың экономикалық мәні бар.
Көміртек нарығының дамуы шығарындыларды азайтуға бағытталған жобалар үшін қосымша қаржылық тетіктерді пайдалануға жол ашуы мүмкін. Бірақ мұндай мәмілелер халықаралық талаптарға сай есепке алуды, тексеруді және нәтижелердің ашықтығын қажет етеді.
Сондықтан Антальядағы талқылаулар тек көміртек саудасының мүмкіндіктерімен шектелмейді. Негізгі назар нарықтың сенімді жұмыс істеуіне қажетті механизмдерге де аударылады.
Климаттық есептілік күшейеді: Қазақстан ETF жүйесін дамытпақ
Үшінші бастама климаттық ашықтыққа қатысты.
Қазақстан ұлттық павильонда ETF деп аталатын кеңейтілген ашықтық жүйесін енгізу мәселесін көтереді.
Бұл бағытта екі жылдық ашықтық туралы баяндамаларды (BTR) дайындау және климаттық есептілік жүйесін дамыту жоспарланған.
Сонымен қатар БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі жөніндегі негіздемелік конвенциясы хатшылығымен және БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымымен (ФАО) әріптестікте CBIT жобасын іске қосу көзделіп отыр.
CBIT – климаттық ашықтықты қамтамасыз ету үшін елдердің институционалдық және техникалық әлеуетін нығайтуға бағытталған халықаралық бастама.
Бұл жұмыстың практикалық маңызы – климаттық міндеттемелердің орындалуын нақты деректер арқылы бағалау.
Мемлекет қанша шығарындыларды қысқартқанын, қандай шаралар қабылдағанын және қандай нәтижеге жеткенін жүйелі түрде көрсетуі қажет.
Мұндай есептілік халықаралық климаттық ынтымақтастықта да, инвестициялық жобалардың нәтижелерін бағалауда да маңызды рөл атқарады.
Ұлттық павильонда 35-тен астам шара өтеді
Қазақстан Антальяда тек жекелеген жобаларды таныстырумен шектелмейді.
Ұлттық павильонда 35-тен астам тақырыптық іс-шара өткізу жоспарланған. Оларға мемлекеттік органдардың, халықаралық ұйымдардың, қаржы институттарының, бизнес өкілдерінің және сарапшылар қауымдастығының қатысуы көзделген.
Талқылаулар бірнеше бағытты қамтиды:
- Климаттық қаржыландыру және жасыл инвестициялар тарту;
- Өнеркәсіпті декарбонизациялау және экологиялық жаңғырту;
- Халықаралық көміртек нарығын дамыту;
- Жасыл технологиялар мен инновациялық шешімдерді енгізу;
- Климаттық есептілік пен халықаралық ынтымақтастықты жетілдіру.
Бұл тақырыптар Қазақстан экономикасының бірқатар саласына тікелей қатысты.
Мәселен, өнеркәсіп кәсіпорындары үшін декарбонизация өндірістік технологияларды жаңарту және шығарындыларды азайту мәселелерімен байланысты. Ал климаттық қаржыландыру осындай өзгерістерге қажетті инвестицияларды іздеудің бір бағыты саналады.
Қазақстанның мақсаты – осы жобаларды халықаралық серіктестерге таныстырып, технологиялық және қаржылық ынтымақтастықты кеңейту.
COP31 Қазақстан бизнесіне қандай мүмкіндік береді?
Антальядағы конференция Қазақстанның климаттық инвестициялар мен жасыл технологиялар саласындағы өңірлік орталық ретіндегі ұстанымын нығайтуға бағытталған.
Мұнда үш бағыттың байланысы айқын көрінеді.
Біріншісі – QCIP арқылы климаттық жобаларды қаржыландыру мәселесін жүйелеу.
Екіншісі – халықаралық көміртек нарығының тетіктерін дамыту.
Үшіншісі – ETF және CBIT арқылы климаттық нәтижелердің ашықтығын арттыру.
Бұл бастамалар бір-бірін толықтырады. Инвестиция тарту үшін жобалар қажет, ал олардың климаттық нәтижелерін сенімді бағалау қаржыландыру мен халықаралық ынтымақтастықта маңызды.
Дегенмен халықаралық конференцияда жобаны таныстыру оның бірден қаржыландырылатынын білдірмейді.
Қазақстан үшін COP31-дің нақты нәтижесі жаңа бастамалардың қаншалықты практикалық сипат алатынына, шетелдік серіктестермен қандай келісімдер жасалатынына және оларды іске асыру тетіктеріне байланысты болады.
9 қарашада басталатын конференцияда Қазақстан осы бағыттағы мүмкіндіктерін халықаралық деңгейде көрсетпек.
Ал ұлттық павильон бағдарламасының басты ерекшелігі – 35-тен астам талқылаудың арасында климаттық инвестиция, көміртек нарығы және ашық есептілікке арналған үш бастаманың қатар ұсынылуы.
Бұған дейін біз Қазақстанның жасыл энергетикасына кім және не үшін инвестиция салып жатқаны туралы жазған едік. Антальядағы COP31 осы инвестициялық бағыттың халықаралық климаттық күн тәртібіндегі орнын тағы бір мәрте көрсетеді.
