Қазақстанның 1000-нан астам ауылына талшықты-оптикалық интернет тарту жоспарланып отыр. Бұл туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі хабарлады. Ведомство мен «Қазақтелеком» АҚ 2026 жылғы 4 қарашада ауылдық жерлердегі байланыс инфрақұрылымын кеңейтуге бағытталған меморандумға қол қойды.
Бастама «Қазақстанның инклюзивті экономикасы үшін жедел цифрландыру» жобасы аясында жүзеге асырылады. Негізгі мақсат — қала мен ауыл арасындағы цифрлық алшақтықты азайтып, шалғай елді мекендердің тұрғындарына сапалы интернетке қол жеткізу мүмкіндігін кеңейту, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ауылдарда интернет жылдамдығы кемінде 100 Мбит/с болады
Жобаның маңызды ерекшелігі — қолданыстағы магистральдық байланыс желілерін пайдалану арқылы интернетті тікелей ауыл тұрғындарына жеткізу.
2018–2020 жылдары «Қазақтелеком» мен «Транстелеком» компаниялары «АЕМ ТОБЖ 1.0» жобасы шеңберінде магистральдық талшықты-оптикалық инфрақұрылым салған болатын. Енді осы желілерді жергілікті шағын және орта байланыс операторлары да пайдалана алады.
Бұл операторларға GPON технологиясы негізінде интернетті соңғы тұтынушыға жеткізетін желілерді жылдам орналастыруға мүмкіндік береді. Жоспарланған байланыс жылдамдығы — кемінде 100 Мбит/с.
Алайда бұл көрсеткіш барлық ауылда интернет қазірдің өзінде осындай жылдамдықпен жұмыс істеп тұрғанын білдірмейді. Әңгіме жаңа инфрақұрылымды дамыту және оны кезең-кезеңімен іске қосу мүмкіндігі туралы болып отыр.
«Қазақтелеком» инфрақұрылымын басқа операторлар пайдалана алады
Жаңа келісімнің тағы бір маңызды тұсы — ауылдарға интернет жеткізу жұмысына жергілікті байланыс операторларын тарту.
Бұған дейін салынған магистральдық желілерді пайдалану мүмкіндігі шағын және орта операторларға инфрақұрылымды нөлден бастап салмай-ақ, абоненттерге дейінгі байланыс желілерін дамытуға жол ашады.
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің Телекоммуникациялар комитетінің төрағасы Дамир Сейсембеков бұл тәсілдің мәнін түсіндірді.
«Қолжетімді интернет» ұлттық жобасын іске асырудағы басты міндет - ауылдық елді мекендердегі тұтынушыларға дейін оптикалық байланыс желілерін тікелей жүргізу. «АЕМ ТОБЖ 1.0» жобасы аясындағы магистральдық инфрақұрылымды 2018–2020 жылдары «Қазақтелеком» АҚ мен «Транстелеком» АҚ салған болатын. Бүгінде біз «Қазақтелеком» компаниясының жергілікті шағын және орта байланыс операторларына өзінің магистральдық инфрақұрылымын пайдалануға рұқсат беруі туралы уағдаластыққа қол жеткіздік. Бұл операторларға ауылдық елді мекендерде жылдамдығы кемінде 100 Мбит/с болатын GPON технологиясы бойынша «соңғы миль» желілерін жедел орналастыруға мүмкіндік береді».
Ауыл тұрғындары үшін не өзгереді?
Талшықты-оптикалық байланыс желілерінің кеңеюі ауыл тұрғындарының цифрлық қызметтерді пайдалану мүмкіндігін арттыруға бағытталған.
Жоба жүзеге асқан жағдайда тұрғындар үшін бірнеше маңызды мүмкіндік кеңейеді:
- Қашықтан білім алу және онлайн оқу платформаларын пайдалану.
- Мемлекеттік қызметтерді интернет арқылы рәсімдеу.
- Үйден жұмыс істеу және қашықтан табыс табу.
- Шағын кәсіпкерлікті дамыту және онлайн сауда жүргізу.
- Күнделікті өмірде цифрлық сервистерді кеңінен қолдану.
Әсіресе шалғай елді мекендер үшін тұрақты интернет білім беру, кәсіпкерлік және мемлекеттік қызметтерге қол жеткізудің маңызды құралына айналуы мүмкін.
«Қазақтелеком» ауыл интернетін дамытуға басымдық береді
«Қазақтелеком» АҚ Корпоративтік бизнес дивизионының бас директоры Асқар Қайыров ауылдық жерлердегі байланыс сапасын жақсарту өңірлердің дамуына тікелей қатысты екенін атап өтті.
«Бүгінде сапалы интернет - бұл жай ғана байланыс құралы емес, өңірлерді дамыту мен халықтың өмір сүру деңгейін арттырудың басты шарты. Ауыл тұрғындарының да ірі қала тұрғындары сияқты білім алуға, жұмыс істеуге және бизнес жүргізуге бірдей мүмкіндік алғаны біз үшін маңызды. Цифрлық инфрақұрылымды дамыту - өңірлердің және бүкіл еліміздің болашағына салынған инвестиция».
Министрлік мәліметінше, меморандум мемлекет пен телекоммуникация операторының бірлескен жұмысын үйлестіруге негіз болады. Тараптар ауылдық елді мекендердегі байланыс инфрақұрылымын дамытуды жеделдетуді көздеп отыр.
1000-нан астам ауыл қашан қосылады?
Ресми хабарламада жоба аясында 1000-нан астам ауылдық елді мекенді талшықты-оптикалық байланыс желілерімен қамту жоспарланғаны айтылған. Алайда барлық елді мекенді қосу мерзімі, олардың нақты тізімі және жобаның қаржыландыру көлемі көрсетілмеген.
Сондықтан әзірге бұл бастаманы аяқталған инфрақұрылымдық жоба емес, министрлік пен «Қазақтелеком» арасындағы жаңа ынтымақтастық кезеңі ретінде қарастырған жөн.
Жобаның нақты нәтижесі ауылдардағы абоненттерге дейін байланыс желілерінің қаншалықты жылдам жеткізілетініне және тұрғындардың интернетке іс жүзінде қосылу мүмкіндігіне байланысты болады.
Бұған дейін біз Digital Qazaqstan стратегиясы аясында мемлекеттік қызметтер мен экономиканы цифрландыру бағытында қандай өзгерістер жоспарланғанын жазған болатынбыз. Ауылдық интернет инфрақұрылымын кеңейту де елдегі цифрлық мүмкіндіктердің қолжетімділігін арттыру үшін маңызды.
