Астанада су ресурстарын бақылауға арналған Ситуациялық орталық ашылды. Жаңа орталық елдегі су қоры туралы деректерді жинауға, талдауға және өзгерістерге жедел ден қоюға мүмкіндік береді. Жоба Қазақстан Республикасының Су ресурстары және ирригация министрлігі жүйесіндегі «Су ресурстарының ақпараттық-талдау орталығы» КЕАҚ базасында Германия халықаралық ынтымақтастық қоғамының (GIZ) қолдауымен жүзеге асырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа орталықтың ашылуы Қазақстанның су шаруашылығын цифрландырудағы маңызды қадамдардың бірі болды. Елде су ресурстары туралы мәліметтерді бір жүйеге біріктіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Қазірдің өзінде ұлттық ақпараттық жүйеге 23 мыңнан астам су нысаны туралы дерек енгізілген.
Астанадағы жаңа орталық немен айналысады?
Ситуациялық орталықтың негізгі міндеті – су ресурстары саласындағы ахуалды жедел бағалау, ақпаратты талдау және өзгерістерге уақытылы ден қою.
Орталық су қорына қатысты мәліметтерді жүйелі түрде қарастыруға және жауапты мамандардың шешім қабылдауына қажетті ақпаратты ұсынуға арналған.
Ашылу салтанатында қатысушыларға орталықтың техникалық мүмкіндіктері таныстырылды. Соның ішінде сегіз экраннан тұратын бейнеқабырға көрсетілді. Бұл жабдық әртүрлі ақпаратты бір мезгілде көрсетуге және талдау нәтижелерін көрнекі түрде ұсынуға мүмкіндік береді.
Жоба Германия мен Швейцарияның қолдауымен жүзеге асырылды. Орталықты техникалық жабдықтауға GIZ ұйымы да үлес қосты.
15 модуль, 12 жүйе және 23 мыңнан астам су нысаны
Жаңа орталықтың жұмысы Қазақстанда әзірленген Су ресурстарының ұлттық ақпараттық жүйесімен тығыз байланысты.
Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша бұл жүйені Су ресурстары және ирригация министрлігінің Су ресурстарының ақпараттық-талдау орталығы грант қаражаты есебінен әзірледі.
Қазіргі уақытта жүйе өнеркәсіптік пайдалануға енгізілген.
Оның негізгі көрсеткіштері:
- 15 функционалдық модуль жұмыс істейді.
- 12 ведомстволық ақпараттық жүйемен интеграцияланған.
- 23 мыңнан астам су нысаны туралы деректер енгізілген.
- Суға өтініш беруден бастап төлем жасауға дейінгі процестер автоматтандырылған.
Бұл мәліметтер су ресурстарын басқаруда цифрлық технологиялардың қолданылу ауқымын көрсетеді.
Бұрын әртүрлі ведомстволарда сақталған ақпаратты бір жерден алу қажеттілігі туындаса, енді интеграцияланған жүйе арқылы деректермен жұмыс істеу мүмкіндігі кеңейіп отыр.
Суды пайдалану және төлем жасау цифрлық жүйеге көшті
Ұлттық ақпараттық жүйенің маңызды ерекшеліктерінің бірі – су пайдалануға қатысты рәсімдерді автоматтандыру.
Жүйеде су алуға өтініш беруден бастап, тұтынылған су үшін ақы төлеуге дейінгі процестер қамтылған.
Мұндай тәсіл су пайдаланушылар мен жауапты ұйымдардың жұмысын жеңілдетуге, есеп жүргізуді жүйелеуге және ақпараттың ашықтығын арттыруға бағытталған.
Әсіресе ауыл шаруашылығы үшін судың нақты есебі маңызды. Өйткені егістікті суару, су бөлу және тұтыну көлемін жоспарлау сенімді деректерге сүйенуі тиіс.
Цифрлық жүйе осы процестерді біріздендіруге мүмкіндік береді. Дегенмен оның нақты тиімділігі деректердің толықтығына, өзектілігіне және жүйенің тұрақты жұмыс істеуіне байланысты болады.
Германия мен Швейцария Қазақстанға қалай көмектесті?
Ситуациялық орталықтың ашылуына халықаралық серіктестер де қатысты.
Іс-шараға Су ресурстары және ирригация вице-министрі Жандос Сәлімов, Швейцария Конфедерациясының Қазақстандағы елшісі Кристина Хонеггер, GIZ ұйымының өңірлік жобаларының жетекшісі Каролина Милов және «Су ресурстарының ақпараттық-талдау орталығы» КЕАҚ басқарма төрағасы Қайратғали Хайрулла қатысты.
Вице-министр Жандос Сәлімов су ресурстарын басқаруда нақты әрі толық ақпараттың маңызы артып отырғанын атап өтті.
«Бүгінде суды ұқыпты пайдалану ғана емес, сонымен қатар оның қолда бар қоры, жай-күйі мен пайдаланылуы туралы нақты ақпаратқа ие болу да маңызды. Германия, Швейцария және GIZ ұйымының қолдауының арқасында Ситуациялық орталықты қажетті техникалық жабдықтармен қамтамасыз еттік. Алда оның мүмкіндіктерін дамыту, деректермен толықтыру және жаңа шешімдерді енгізу бағытында ауқымды жұмыс күтіп тұр. Біздің барлық күш-жігеріміз су ресурстарын ұтымды пайдалануға және оларды келер ұрпақ үшін сақтауға бағытталған».
Оның сөзінен орталықты ашу жұмыстың аяқталғанын білдірмейтіні байқалады. Алдағы кезеңде техникалық мүмкіндіктерді кеңейту, деректер базасын толықтыру және жаңа цифрлық шешімдерді енгізу көзделіп отыр.
Қазақстан үшін жаңа орталықтың маңызы қандай?
Су ресурстарын тиімді басқару Қазақстан үшін стратегиялық міндеттердің бірі болып отыр. Су қоры туралы нақты ақпарат ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және су шаруашылығы инфрақұрылымын жоспарлау кезінде қажет.
Жаңа Ситуациялық орталық осы бағыттағы басқарушылық шешімдердің ақпараттық негізін күшейтуге арналған.
Мұндай орталықтың басты артықшылығы – әртүрлі деректерді жинақтап қана қоймай, оларды талдау арқылы су ресурстарының жай-күйін кешенді бағалау мүмкіндігі.
Бұл су тапшылығы тәуекелдерін бағалау, су пайдалану көрсеткіштерін салыстыру және өзгерістерге уақытылы әрекет ету үшін маңызды.
Сонымен қатар жаңа орталықтың жұмысы су ресурстарын басқарудың ұлттық ақпараттық жүйесін одан әрі дамытуға байланысты болады. Жүйеге енгізілетін мәліметтердің сапасы мен толықтығы артқан сайын оның практикалық мүмкіндіктері де кеңейе түседі.
Алдағы уақытта не өзгереді?
Су ресурстары және ирригация министрлігі Ситуациялық орталықтың мүмкіндіктерін дамытып, оны жаңа деректермен толықтыруды жоспарлап отыр.
Қазіргі басты нәтиже – орталықтың ашылуы, техникалық жабдықталуы және 23 мыңнан астам су нысаны туралы ақпарат жинақталған ұлттық цифрлық жүйенің өнеркәсіптік пайдалануға енгізілуі.
Алдағы жұмыстың тиімділігі осы деректердің нақты шешімдер қабылдауға қаншалықты көмектесетінімен бағаланбақ.
Бұған дейін біз Қазақстандағы 23 мыңнан астам өзен, көл және гидротехникалық нысан туралы мәліметтің цифрландырылғаны жөнінде жазған болатынбыз. Астанада ашылған жаңа орталық осы деректерді су ресурстарын басқаруда тиімді пайдалануға бағытталған.
