Қорғаныс министрлігін тексеру жаңа кезеңге өтті. Қазақстанда 37 іс қылмыстық қудалау органдарының қарауында жатыр. Ал ауқымды тексеру қорғаныс ведомствосының 104-тен астам нысанын қамтыды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Мемлекет басшысының тапсырмасымен құрылған Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігіндегі жағдайды кешенді тексеру жөніндегі комиссия аралық қорытындысында хабарлады.
Комиссия әскери тәртіп пен сарбаздардың қауіпсіздігін ғана емес, бюджет қаражатының жұмсалуын, әскердің азық-түлік және киім-кешекпен қамтамасыз етілуін, медициналық көмектің сапасын және мемлекеттік мүліктің сақталуын да тексеріп жатыр.
37 қылмыстық іс: Қорғаныс министрлігіндегі тексеру нені анықтады?
Тексеру барысында анықталған жекелеген заң бұзушылық деректері бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды.
Қазір қылмыстық қудалау органдарының қарауында 37 іс бар. Алайда олардың нақты қандай заң бұзушылықтарға қатысты екені, ықтимал күдіктілер мен істің мән-жайы әзірге жарияланбайды.
Комиссия мұны тергеу мүддесімен түсіндіреді.
Қылмыстық істің қозғалғаны немесе тергеліп жатқаны белгілі бір адамның кінәсі дәлелденді дегенді білдірмейді. Түпкілікті құқықтық бағаны сот береді.
Әзірге аталған істердің қаншасы қаржылық заң бұзушылықтарға, қаншасы әскери қызметті ұйымдастыруға немесе басқа мәселелерге қатысты екені нақтыланбаған.
104-тен астам нысан тексерілді: сарбаздардың жағдайы назарда
Комиссияның жұмысы жекелеген әскери бөлімдермен шектелмейді.
Қорғаныс министрлігіне қарасты 104-тен астам нысан тексеру шараларымен қамтылған. Мамандар әскери қызметтің күнделікті жағдайынан бастап, мемлекеттік мүліктің сақталуына дейінгі мәселелерді зерделеп жатыр.
Тексерудің негізгі бағыттары:
- әскери қызметшілердің өмірі мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
- сарбаздардың қызмет өткеру жағдайы;
- азық-түлікпен және киім-кешекпен қамтамасыз ету сапасы;
- медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасы;
- мемлекеттік мүліктің сақталуы.
Бұл мәселелер әскери қызметшілердің өздеріне де, олардың отбасыларына да тікелей қатысты.
Сарбаздың қандай жағдайда қызмет ететіні, уақытылы тамақтануы, қажетті медициналық көмек алуы және әскери бөлімдегі қауіпсіздік талаптарының сақталуы тексерудің негізгі назарында тұр.
Комиссия анықталған кемшіліктерді тіркеумен шектелмей, оларды жүйелі түрде жоюға арналған ұсыныстар да әзірлейді.
Қорғаныс министрлігінің бюджеті де аудиттен өтіп жатыр
Тексерудің тағы бір бағыты — мемлекет қаржысының қаншалықты тиімді жұмсалып жатқанын анықтау.
Қорғаныс министрлігіне бөлінген бюджет қаражатының пайдаланылуына аудит жалғасуда.
Алайда ықтимал қаржылық шығынның көлемі, тексерілген қаражаттың жалпы сомасы және аудиттің нақты қаржылық қорытындылары әзірге жарияланған жоқ.
Бұған дейін біз Қазақстандағы әскери инфрақұрылым мен қорғаныс шығындарына жүргізілетін ауқымды аудит туралы жазған едік.
Ол кезде Жоғары аудиторлық палатаның жоспардан тыс аудиті 50 нысанды, соның ішінде 48 әскери бөлімді қамтитыны хабарланған болатын.
Ал кешенді комиссияның қазіргі аралық қорытындысында 104-тен астам нысан көрсетілген.
Дегенмен бұл екі көрсеткішті тікелей салыстыруға болмайды. Себебі қаржылық аудит пен кешенді тексерудің міндеттері мен қамтитын бағыттары әртүрлі.
Тексеру қорытындылары әскери реформаға енгізіліп жатыр
Комиссия жұмысының нәтижелері Қазақстандағы Әскери реформа жоспарын жүзеге асыру кезінде де ескерілуде.
Тексеру барысында әзірленген ұсыныстар Қарулы Күштердің жауынгерлік әзірлігін арттыруға және әскери тәртіпті нығайтуға бағытталған.
Комиссия өз жұмысында «Заң мен тәртіп» қағидатын басшылыққа алады.
Бұл тек жекелеген заң бұзушылықтарды тергеумен шектелмей, әскери қызметті ұйымдастыру, қауіпсіздікті қамтамасыз ету және мемлекеттік ресурстарды пайдалану мәселелерін жүйелі түрде қарауды көздейді.
Бұған дейін біз Тоқаевтың Әскери реформа жоспарын мақұлдағаны және Қазақстан армиясында қандай өзгерістер күтілетіні туралы хабарлаған едік.
Жоспарға сәйкес, ұйымдастырушылық шараларды 2026 жылдың соңына дейін жүзеге асыру, ал негізгі тұжырымдамалық өзгерістерді 2027 жылы енгізу көзделген.
Енді кешенді тексеру комиссиясының ұсыныстары да осы реформаны іске асыру кезінде пайдаланылып жатыр.
Қорғаныс министрлігін тексеру қарашада аяқталады
Комиссия жұмысын 2026 жылдың қарашасында аяқтауы тиіс.
Осы уақытқа дейін қорғаныс ведомствосындағы жағдайды кешенді зерделеу жұмыстары аяқталады деп жоспарланған.
Алайда қорытынды есептің қашан жарияланатыны және анықталған заң бұзушылықтар бойынша қандай нақты шешімдер қабылданатыны әзірге белгісіз.
Қылмыстық істер бойынша тергеу комиссия жұмысының аяқталу мерзіміне қарамастан жалғасуы мүмкін.
Ең өзекті мәселе әлі ашық: тексеру барысында нақты қандай кемшіліктер анықталды және оларды жою үшін қандай шаралар қабылданады?
Қазір белгілі екі негізгі көрсеткіш бар: 104-тен астам нысан тексеру шараларымен қамтылған, ал 37 іс қылмыстық қудалау органдарының қарауында жатыр.
Комиссияның түпкілікті қорытындысы жарияланғаннан кейін ғана анықталған заң бұзушылықтардың толық ауқымы мен әскери басқару жүйесіне қатысты ұсынылған өзгерістер туралы нақтырақ айтуға болады.
