Қазақстанға қоныс аударудың тоғыз негізгі кезеңі бар. Тарихи отанына оралуды жоспарлаған этникалық қазақтар өңір таңдаудан бастап, қандас мәртебесін алуға және тұрақты тұруды рәсімдеуге дейін бірнеше рәсімнен өтеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл ретте қазақ тілін меңгеру деңгейі, кәсіби біліктілік және мемлекеттік тексеру нәтижелері ескеріледі. ҚАЗТЕСТ туралы ақпарат пен тестілеу қызметтері Ұлттық тестілеу орталығының ресми сайтында қолжетімді.
Қоныс аудару туралы шешім қабылдамас бұрын әр кезеңнің талаптарын, қажетті құжаттарды және мемлекеттік қолдау алу шарттарын алдын ала біліп алған жөн.
1. Қазақстанның қай өңіріне қоныстануға болады?
Бірінші қадам – қоныс аударатын өңірді таңдау. Этникалық қазақтарды қабылдау үшін елімізде жеті өңір белгіленген.
Өңір таңдағанда тұрғын үй жағдайын, жұмысқа орналасу мүмкіндіктерін, әлеуметтік инфрақұрылымды және отбасы мүшелерінің қажеттіліктерін ескеру маңызды.
Әсіресе, еңбек нарығындағы сұранысты алдын ала зерттеген дұрыс. Бұл жаңа ортаға бейімделуді және тұрақты табыс көзін табуды жеңілдетеді.
2. ҚАЗТЕСТ: қазақ тілін қаншалықты білу керек?
Келесі кезең – қазақ тілін меңгеру деңгейін анықтау. Ол үшін testcenter.kz платформасында ҚАЗТЕСТ тапсыру қарастырылған.
Тестілеу 60 сұрақтан тұрады және екі бағытты қамтиды:
- Тыңдалым – қазақ тіліндегі ақпаратты есту арқылы түсіну.
- Оқылым – жазбаша мәтіннің мазмұнын түсіну.
Ұсынылған тәртіп бойынша әр бөлімнен кемінде 70 пайыз дұрыс жауап жинау қажет. Яғни жалпы жоғары нәтиже көрсету жеткіліксіз, тыңдалым мен оқылымның әрқайсысынан белгіленген межеден өту керек.
3. Сауалнама және балдық бағалау қалай жүргізіледі?
Үшінші кезеңде үміткер өзі туралы толық мәлімет көрсетілген сауалнаманы толтырады.
Сауалнамада мына ақпараттар қамтылады:
- Білімі және алған мамандығы.
- Еңбек өтілі мен жұмыс тәжірибесі.
- Кәсіби дағдылары мен біліктілігі.
- Тілдерді меңгеру деңгейі.
- Денсаулық жағдайы.
- Отбасы құрамы.
Осы деректер негізінде балдық бағалау, яғни скоринг жүргізіледі. Бұл жүйе үміткердің көрсетілген талаптарға қаншалықты сәйкес келетінін анықтауға арналған.
4. Мемлекеттік тексеру кезеңі
Сауалнама толтырылғаннан кейін өтініш беруші туралы мәліметтер мемлекеттік тексеруден өтеді.
Бұл жұмысқа арнайы және құқық қорғау органдары қатысады. Тексерудің мақсаты – ұсынылған мәліметтердің дұрыстығын және үміткердің белгіленген талаптарға сәйкестігін анықтау.
5. Сұхбаттасу және шешім қабылдау
Мемлекеттік тексеруден кейін үміткермен сұхбаттасу өткізіледі.
Осы кезеңде қоныс аударуға қатысты мәліметтер нақтыланып, тексеру мен бағалау нәтижелері ескеріледі. Бұдан кейін тиісті шешім қабылданады.
6. Қандас мәртебесін қалай алуға болады?
Скорингтен сәтті өткен үміткер қандас мәртебесін алу үшін өтініш бере алады.
Қандас мәртебесі – тарихи отанына оралған этникалық қазақтарға Қазақстан заңнамасына сәйкес берілетін құқықтық мәртебе. Ол азаматтықпен бірдей емес және өз алдына бөлек рәсімделеді.
Сондықтан қандас мәртебесін алу мен Қазақстан азаматтығын рәсімдеу тәртібін шатастырмаған жөн.
7. Қандастарға қандай мемлекеттік қолдау көрсетіледі?
Мемлекеттік қолдаудың маңызды шарттарының бірі – өңірлік квотаға енгізілу.
Квотаға енген қандастар үшін мынадай қолдау шаралары қарастырылған:
- Қоныс аударуға байланысты субсидиялар.
- Тұрғын үйді жалға алу шығындарын субсидиялау.
- Коммуналдық қызметтерді төлеуге қолдау көрсету.
Алайда қандас мәртебесін алған әрбір адам бұл төлемдерге автоматты түрде ие болмайды. Қолдау өңірлік квотаға енгізілуіне және қолданыстағы талаптарға байланысты көрсетіледі.
8. Жаңа ортаға бейімделуге кім көмектеседі?
Қазақстанға көшіп келгеннен кейін жаңа ортаға бейімделу кезеңі басталады.
Мамандандырылған орталықтар қандастарға құжаттарын рәсімдеуге, жұмысқа орналасуға және балаларын білім беру ұйымдарына орналастыруға көмектеседі.
Мұндай қолдау әсіресе отбасымен көшіп келген азаматтар үшін маңызды. Өйткені қоныс аудару тек мекенжай ауыстырумен шектелмейді, жаңа әлеуметтік және еңбек ортасына бейімделуді де талап етеді.
9. Қазақстанда тұрақты тұру қалай рәсімделеді?
Соңғы кезеңдердің бірі – Қазақстанда тұрақты тұруды заңдастыру.
Алдымен тұрақты тұруға рұқсат алу қажет. Одан кейін белгіленген тәртіппен тұруға ықтиярхат рәсімделеді.
Бұл құжаттардың әрқайсысының өз құқықтық мақсаты бар. Сондықтан оларды рәсімдеу шарттарын алдын ала нақтылап, қажетті құжаттарды дайындаған дұрыс.
Қоныс аудармас бұрын нені ескеру керек?
Қазақстанға көшуді жоспарлаған этникалық қазақтарға ең алдымен өңірдегі тұрмыс жағдайын, жұмыс мүмкіндіктерін және құжаттарды рәсімдеу талаптарын зерттеу ұсынылады.
ҚАЗТЕСТ нәтижесі, сауалнамадағы мәліметтер, мемлекеттік тексеру және сұхбаттасу қоныс аудару рәсімінің маңызды кезеңдері ретінде көрсетілген. Ал мемлекеттік субсидияларды алу үшін өңірлік квота талаптарын бөлек ескеру қажет.
Ең бастысы – әр кезеңге алдын ала дайындалып, ресми органдардан қолданыстағы талаптарды нақтылау. Бұл құжат рәсімдеу кезінде туындайтын қиындықтарды азайтуға көмектеседі.
