Қазақстанда бірінші сынып оқушыларының 71 пайызы қазақ тілінде білім алуды таңдады. Бұл туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының құрылтайында мәлімдеді. Мемлекет басшысы қазақ тілінің болашағын елдің экономикалық және технологиялық дамуымен байланыстырды. Президенттің мемлекеттік тілді дамыту жөніндегі ұстанымы Ұлттық құрылтайда сөйлеген сөзінде де көрініс тапқан, деп хабарлайды DKNews.kz.
Тоқаевтың айтуынша, қазақ тілі Қазақстан тәуелсіздігінің ажырамас нышанына айналуға тиіс. Ал мемлекеттік тілдің халықаралық беделі елдің экономикалық қуатына, инновациялық жетістіктеріне және әлемдегі орнына тікелей байланысты.
Қазақ тілі – Тәуелсіздіктің мызғымас символы
Президент қазақ тіліне құрмет көрсетуді әр азаматтың адамгершілік және азаматтық парызы ретінде сипаттады. Оның пікірінше, мемлекеттік тілдің қоғамдағы орны ұлттық құндылықтармен қатар елдің нақты даму жетістіктеріне де сүйенуі керек.
«Қазақ тілі Тәуелсіздігіміздің мызғымас символы, Отанымыздың мемлекеттік тілі, ұлтымыздың мәңгілік жаны ретінде қабылдануы қажет. Басқа көзқарастың болуы мүмкін емес.
Сондықтан қазақ тіліне сыйластықпен қарау бұл – азаматтық, адами борыш. Ал парыз қаншама қастерлі болса да, оның мықты негізі болуы керек.
Мемлекет басшысы тілдің мәртебесін нығайту үшін Қазақстанның барлық салада дамуы маңызды екенін жеткізді. Ол мемлекеттік тілдің қуатын елдің жалпы әлеуетінен бөліп қарауға болмайтынын атап өтті.
Мемлекеттің беделі мен тілдің абыройы қалай байланысты?
Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ тілінің келешегі туралы сөз қозғағанда экономиканың, ғылымның және заманауи технологиялардың маңызына ерекше тоқталды.
«Біз экономикасы дамыған, инновациясы мен технологиясы үздік, әлем жұртшылығы мойындаған, өркениетті, мықты мемлекет болсақ, қазақ тілі де қуатты тіл болатыны анық.
Мемлекеттің беделі артқан сайын, мемлекеттік тілдің де абыройы күшейеді. Бұл – ақиқат.
Президенттің бұл пікірі қазақ тілін дамыту мәселесінің тек тіл саясаты аясымен шектелмейтінін көрсетеді. Мемлекеттік тілдің білімде, ғылымда, технологияда және іскерлік ортада кеңінен қолданылуы елдің жалпы даму деңгейімен байланысты.
Осы тұрғыдан алғанда, қазақ тіліндегі сапалы білім беру мен заманауи технологиялық мүмкіндіктерді кеңейту маңызды бағыттардың бірі болып саналады.
Бірінші сынып оқушыларының 71 пайызы қазақша білім алады
Мемлекет басшысы қазақ тілінде білім алатын балалардың үлесі артып келе жатқанына назар аударды.
«Бүгінде балабақша мен мектептерде балалардың басым бөлігі қазақ тілінде тәлім-тәрбие алып жатыр. Биыл мектепке барған оқушылардың 71 пайызы қазақ сыныптарына қабылданды. Колледждер мен университеттерде қазақ бөлімдерінің саны көбейді».
Президент келтірген мәліметке сәйкес, 2026 жылы мектепке қабылданған әрбір он баланың шамамен жетеуі қазақ тіліндегі сыныптарды таңдаған.
Бұл көрсеткіш биыл мектеп табалдырығын аттаған оқушыларға қатысты. Оны Қазақстандағы барлық мектеп оқушыларының қазақ тілінде білім алу үлесімен шатастыруға болмайды.
Тоқаев колледждер мен жоғары оқу орындарында да қазақ тіліндегі бөлімдердің саны көбейгенін айтты. Алайда олардың нақты саны мен өсім қарқыны жөнінде қосымша дерек келтірілген жоқ.
Қазақ тілінің болашағы білім мен технологияға байланысты
Президенттің мәлімдемесінде мемлекеттік тілдің дамуы мен Қазақстанның халықаралық бәсекеге қабілеттілігі өзара байланысты мәселелер ретінде қарастырылды.
Қазақ тілінде білім алатын балалардың үлесінің жоғары болуы мемлекеттік тілдегі оқу материалдарына, білікті педагогтерге және сапалы білім беру ресурстарына деген сұранысты арттырады.
Ал колледждер мен университеттердегі қазақ бөлімдерінің көбеюі кәсіби білімді мемлекеттік тілде меңгеруге мүмкіндік береді. Бұл ретте қазақ тіліндегі ғылыми, техникалық және кәсіби терминологияны дамыту да маңызды.
Мемлекет басшысының негізгі ойы айқын: қазақ тілінің беделін арттыру үшін оны құрметтеу ғана емес, Қазақстанның экономикасын, ғылымын және технологиялық әлеуетін қатар дамыту қажет.
Бұған дейін біз қазақ тілінің цифрлық болашағын қалыптастыру, мемлекеттік тілдегі контентті көбейту және оны оқытудың заманауи құралдарын дамыту мәселелері туралы жазған едік. Бұл бағыттағы жұмыстар қазақ тілінің білім беру мен цифрлық кеңістіктегі қолданысын кеңейтуге арналған.
